۱۴/دی/۹۰, ۰:۳۱
بسم الله الرحمن الرحیم
الأخ - برادر
«إِنَّما الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ» .
«همانا مؤمنان با همبرادرند؛ پسميان برادرانتان آشتى دهيدو ازخدا پرواكنيد،باشد كهبر شما رحمت آرد».
v الإمامُ الباقرُ عليه السلام : المؤمنُ أخو المؤمِن لأبيهِ واُمِّهِ .
امام باقر عليه السلام : مؤمن برادر تنى مؤمن است !
v الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : المُؤمنُ أخو المؤمنِ ، عَينُهُ ودَليلُهُ ، لا يَخونُهُ ، ولا يَظْلِمُهُ ، ولا يَغُشُّهُ ، ولا يَعِدُهُ عِدَةً فيَخْلِفَهُ .
امام صادق عليه السلام : مؤمن برادر مؤمن است ، چشم او و راهنماى اوست . به او خيانت و ستم نمىكند ، فريبش نمىدهد و وعدهاى نمىدهد كه به آن عمل نكند[/b] .
مَودَّةُ الإخوانِ
دوست داشتن برادران
v عنه عليه السلام : أحْبِبِ الإخْوانَ على قَدْرِ التَّقْوى .
امام على عليه السلام : برادران را به اندازه پرهيزگارى آنان دوست بدار .
ما يُوجِبُ بقاءَ المَوَدَّةِ
عوامل پايدارى دوستى
v الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : يابنَ النُّعمان ، إنْ أردتَ أن يَصْفُوَ لكَ وُدُّ أخيكَ فلا تُمازِحَنَّهُ ، ولا تُمارِيَنَّهُ ، ولا تُباهِيَنَّهُ ، ولاتُشارَّنَّهُ
امام صادق عليه السلام : اى پسر نعمان ! اگر مىخواهى دوستى برادرت با تو خالص باشد با او شوخى (بيجا) مكن ، از جدال با وى بپرهيز، [u]بر او فخر مفروش و [u]با او ستيزه مكن[/b] .
v عنه عليه السلام : تَحتاجُ الإخْوةُ فيما بَيْنَهُم إلى ثلاثةِ أشياءَ ، فإنِ استَعمَلُوها وإلّا تَبايَنُوا وتَباغَضُوا ، وهي : التَّناصُفُ ، والتَّراحُمُ ، ونَفْيُ الحَسَدِ .
امام صادق عليه السلام : برادران در ميان خود به سه چيز نيازمندند كه اگر به كار بندند دوستى بپايد و گرنه از يكديگر جدا شوند ودشمن هم گردند . آن سه چيز اينهاست : انصاف[/b] با يكديگر ، مهربانى با يكديگر و[u] حسد نبردن به هم .
الاُخوَّةُ في اللَّهِ
دوستى و برادرى براى خدا
v رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : النَّظَرُ إلى الأخِ تَوَدُّهُ في اللَّهِعزّ و عجل عِبادَةٌ .
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : نگاه كردن به برادرى كه به خاطر خداوندِ بزرگ دوستش دارى ، عبادت است . [/b]
إعلامُ الأخِ بالحبِ
اظهار محبّت نسبت به برادر
v رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : إذا أحبَّ أحدُكُم صاحِبَهُ أو أخاهُ فليُعْلِمْهُ .
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : هرگاه يكى از شما رفيق يا برادر خود را دوست داشته باشد ، آن را به او اظهار كند .
مَودّةُ الأخِ دليلٌ على مودّتهِ لأخيهِ
دوست داشتن برادر (دينى) نشانه آن است كه او نيز برادرش را دوست دارد
v الإمامُ الباقرُ عليه السلام : اعرِفِ المَودّةَ لكَ في قلبِ أخيكَ بما لَهُ في قلبِكَ .
امام باقر عليه السلام : به محبّت قلبى برادرت نسبت به خودت با محبّتى كه در قلبت نسبت به او دارى پى ببر .
v الإمامُ الهادي عليه السلام : لا تَطلب الصَّفا ممّن كَدّرتَ علَيهِ ، ولا النُّصْحَ ممّن صَرَفْتَ سُوءَ ظنِّكَ إلَيهِ ، فإنّما قلبُ غيرِكَ لكَ كقلبِكَ لَهُ .
امام هادى عليه السلام : از كسى كه آزردهاش كردهاى صفا و يكرنگى مجوى و [b]از كسى كه تير بدگمانيت را به او نشانه رفتهاى خيرخواهى مجوى ؛ زيرا دل ديگران با تو همچون دل توست با ديگران .
وصلُ الإخوانِ
پيوند با برادران
v الإمامُ الحسينُ عليه السلام : إنّ أوْصَلَ النّاسِ مَن وَصَلَ مَن قَطَعَهُ .
امام حسين عليه السلام : قويترين فرد در ايجاد ارتباط كسى است كه با كسى كه از او بريده رابطه برقرار كند .
أقسامُ الإخوانِ
اقسام برادران
v رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : أقلُّ ما يكونُ في آخِرِ الزّمانِ أخٌ يُوثَقُ بهِ أو دِرْهَمٌ من حَلالٍ .
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : كمياب ترين چيز در آخر الزمان برادر مورد اعتماد ، يا درهمى حلال است . [/u]
[b][/u]
v عنه عليه السلام : الإخْوانُ ثلاثةٌ : مُواسٍ بنفسِهِ ، وآخرُ مُواسٍ بمالِهِ ، وهُما الصّادقانِ في الإخاءِ ، وآخَرُ يأخذُ منكَ البُلْغَةَ ، ويُريدُكَ لِبَعضِ اللّذَّةِ ، فلا تَعُدُّه مِن أهلِ الثِّقَةِ .
امام صادق عليه السلام : برادران سه گروهند : [b]آن كه با جان همراهى كند ، ديگرى آن كه با مال يارى رساند و اين دو گروه در برادرى راستند ؛ و سومى كه از تو وجه معاش مىگيرد و تو را براى اندكى لذت و خوشى مىخواهد ، او را مورد اعتماد مدان .
النَّهيُ عن بعضِ الإخاءِ
نهى از برخى برادريها و دوستيها
v الإمامُ عليٌّ عليه السلام : ليسَ لكَ بأخٍ مَنِ احْتَجْتَ إلى مُداراتِهِ .
امام على عليه السلام : كسى كه نيازمند مدارا كردن با او باشى برادر تو نيست . [/b]
v عنه عليه السلام : لا تُواخِ مَن يَسْتُرُ مَناقِبَك ويَنْشُرُ مَثالِبَكَ .
امام على عليه السلام : با كسى كه خوبيهايت را مىپوشاند و عيبهايت را پخش مىكند ، برادرى مكن .
v عنه عليه السلام : لا تُقارِنْ ولا تُواخِ أربعةً : الأحْمَقَ ، والبَخيلَ ، والجَبانَ ، والكَذّابَ .
امام باقر عليه السلام : با چهار كس همنشينى و برادرىمكن: نابخرد، بخيل ، ترسو و دروغگو.
المحافظةُ على الاُخوّةِ القديمةِ
نگه داشتن برادريهاى ديرينه
v رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : إنَّ اللَّهَ تعالى يُحِبُّ المُداوَمَةَ على الإخاءِ القديمِ ، فَداوِمُوا علَيهِ .
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : خداوند بزرگ ادامه برادرى ديرينه را دوست مىدارد ، بنابر اين آن را ادامه دهيد .
الاُخوّةُ الحقيقيّةُ
برادرى حقيقى
v الإمامُ عليٌّ عليه السلام : إنَّ أخاكَ حَقّاً مَن غَفَرَ زلّتَكَ ، وسَدَّ خَلّتَكَ ، وقَبِلَ عُذْرَكَ ، وسَتَرَ عَوْرَتَكَ ، ونَفى وَجلَكَ ، وحَقّقَ أملَكَ .
امام على عليه السلام : برادر حقيقى تو آن است كه از لغزشت درگذرد ، نيازت را برآورد ، پوزش تو را بپذيرد ، عيبت را بپوشاند ، ترس را از تو دور كند و آرزويت را برآورد .
v عنه عليه السلام : أخوكَ الّذي لا يَخْذُلُكَ عِندَ الشِّدَّةِ ، ولا يَغْفُلُ عنكَ عندَ الجَرِيرةِ ، ولا يَخْدَعُكَ حينَ تَسْألُهُ .
امام على عليه السلام : برادر تو آن كس است كه گاهِ سختىتنهايت نگذارد و [b]هنگامگناه از تو غافل نشود و هرگاه از او چيزىمىپرسىفريبت ندهد.
اختيارُ الأخِ
انتخاب برادر
v الإمامُ عليٌّ عليه السلام : مَن جانَبَ الإخْوانَ على كُلِّ ذَنبٍ قَلَّ أصدِقاؤهُ .
امام على عليه السلام : هر كس براى هر خطايى از برادران كنارهگيرى كند دوستانش كاهش يابند.
v الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : مَن لَم يُؤاخِ إلّا مَن لا عَيبَ فيهِ قَلَّ صَديقُهُ .
امام صادق عليه السلام : كسى كه تنها با آن كه هيچ عيبى ندارد برادرى كند دوستان اندكى خواهد داشت .
تَحمُّلُ زلّةِ الأخِ
تحمّل لغزش برادر
v الإمامُ عليٌّ عليه السلام : احتمِلْ زلّةَ وَليِّكَ لوقتِ وَثْبَةِ عَدُوِّكَ .
امام على عليه السلام : لغزش دوست خود را ، براى زمان يورش دشمنت ، تحمّل كن .
vv عنه عليه السلام : مَنلميَحْتَمِلْ زَلَلَ الصَّديقِ ماتَوحيداً .
امام على عليه السلام : كسى كه لغزشهاى دوست را تحمّل نكند تنها مىميرد .
خيرُ الإخوانِ
بهترين برادران
v رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : خيرُ إخْوانِكَ مَن أعانَكَ على طاعةِ اللَّهِ ، وصَدَّكَ عن مَعاصِيهِ ، وأمَرَكَ برِضاهُ .
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : بهترين برادر تو كسى است كه در راه اطاعت خدا ياريت رساند و از نافرمانيهاى او بازت دارد و به خشنودى او فرمانت دهد .
v الإمامُ عليٌّ عليه السلام : خيرُ الإخْوانِ أقلُّهُمْ مُصانَعةً في النَّصيحَةِ .
امام على عليه السلام : بهترين برادر آن است كه در نصيحت و خيرخواهى كمتر سازشكارى كند.
v عنه عليه السلام : خيرُ إخْوانِكَ مَن سارَعَ إلى الخيرِ وجَذَبَكَ إلَيهِ ، وأمَرَكَ بالبِرِّ وأعانَكَ علَيهِ .
امام على عليه السلام : بهترين برادر تو كسى است كه براى انجام كارهاى نيك بشتابد و تو را نيز به نيكوكارى بكشاند و به نيكى فرمانت دهد و در انجام آن كمكت كند [/u].
v عنه عليه السلام : خَيرُ إخْوانِك مَن كثُرَ إغْضابُهُ لكَ في الحقِّ .
[b]امام على عليه السلام : بهترين برادر تو آن است كه در راه حق ، تو را زياد به خشم آورد .
v عنه عليه السلام : خيرُ الإخْوانِ مَن لا يُحْوِجُ إخْوانَهُ إلى سِواهُ .
امام على عليه السلام : بهترين برادر آن است كه برادران خويش را نيازمند ديگرى نسازد[/u] .
v الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : أحبُّ إخْواني إليَّ مَن أهْدَى عُيُوبي إلَيَّ .
امام صادق عليه السلام : [b]دوست داشتنىترين برادرم كسى است كه عيبهايم را به من پيشكش كند .
شرُّ الإخوانِ
بدترين برادران
v الإمامُ عليٌّ عليه السلام : شَرُّ الإخْوانِ مَن تُكُلِّفَ لَهُ .
امام على عليه السلام : بدترين برادر آن است كه مايه رنج و زحمت آدمى باشد .
v سُئل أميرُ المؤمنينَ عليه السلام : أيُّ صاحبٍ شرٌّ ؟ قال : المُزَيِّنُ لكَ مَعصيةَ اللَّهِ .
معانى الاخبار : از امير مؤمنان عليه السلام پرسيده شد : بدترين همنشين كدام است ؟ فرمود : آن كه معصيت خدا را در نظرت زيبا جلوه دهد .
اختبارُ الإخوانِ
آزمودن برادران
v رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : إذا رأيتَ مِن أخيكَ ثلاثَ خِصالٍ فارْجُهُ : الحياءُ ، والأمانةُ ، والصِّدقُ ، وإذا لم تَرَها فلا تَرْجُهُ .
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : اگر سه خصلت در برادر خود ديدى بدو اميد ببند : حيا ، امانتدارى و راستى . اگر اين سه را نديدى به او اميد مبند.
v الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : اختبِرُوا إخْوانَكُم بخَصلَتَينِ ؛ فإنْ كانَتا فيهِم وإلّا فاعْزُبْ ثمّ اعزُبْ ثمّ اعزُبْ : محافظةٌ على الصّلواتِ في مَواقِيتِها ، والبِرُّ بالإخْوانِ في العُسْر واليُسرِ .
امام صادق عليه السلام : برادران خود را به دو خصلت بيازماييد . اگر آن دو خصلت را داشتند با آنها دوستى كن و گرنه از ايشان دورى كن ، دورى كن ، دورى كن . (آن دو خصلت اينهاست) : پايبندى به خواندن نماز در وقت خود و نيكى كردن به برادران در روزگار سختى و آسايش .
إرشادُ الإخوانِ
راهنمايى برادران
v رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : المؤمنُ مِرآةٌ لأخيهِ المؤمنِ ، يَنْصَحُهُ إذا غابَ عنه ، ويُمِيطُ عنه ما يَكْرهُ إذا شَهِدَ .
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : مؤمن آينه برادر مؤمن خويش است . [u]در غيابش خيرخواهى او مىكند و در حضورش ، امور ناخوشايند را از او دور مىگرداند .
v الإمامُ عليٌّ عليه السلام : مَن وَعَظَ أخاهُ سِرّاً فَقَد زانَهُ ، ومَن وعَظَهُ عَلانِيَةً فَقَد شانَهُ .
امام على عليه السلام : هر كه برادر خود را پنهانى اندرز دهد او را آراسته و هر كه آشكارا پندش دهد بدنام و رسوايش كردهاست . [/b]
v الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : مَن رأى أخاهُ عَلى أمرٍ يَكرَهُهُ فَلم يَرُدَّه عَنهُ وَهُو يَقدِرُ علَيهَ فقد خانَهُ .
امام صادق عليه السلام : هر كه برادر خود را گرفتار امرى ناخوشايند بيند و بتواند آن را از او برطرف سازد و چنين نكند ، بىگمان به او خيانت ورزيدهاست .
قضاءُ حاجةِ الإخوانِ
برآوردن نياز برادران
v الإمامُ عليٌّ عليه السلام : لا يُكلِّفْ أحدُكُم أخاهُ الطَّلَبَ إذا عَرَفَ حاجتَهُ .
امام على عليه السلام : هرگاه يكى از شما بداند كه برادرشنيازمند استزحمتخواهشرا از دوشاو بردارد.{یعنی قبل از درخواست کردن برادرش، حاجت او را بر طرف سازد}
v الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : اللَّهُ في عَونِ المؤمنِ ما كانَ المؤمنُ في عَونِ أخيهِ .
امام صادق عليه السلام : خداوند يار مؤمن است مادام كه او يار و مددكار برادر خود باشد .
v عنه عليه السلام : مَن قَضى لأخيهِ المؤمنِ حاجةً قضى اللَّهُعزّ و عجل له يومَ القيامةِ مائةَ ألفِ حاجةٍ .
امام صادق عليه السلام : هر كه يك نياز از برادر مؤمن خود را روا سازد خداوند بزرگ در روز رستاخيز صد هزار نياز او را برآورد .
أدبُ الإخاءِ
آداب برادرى
v رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : إذا آخى أحدُكُم رَجُلاً فَلْيَسألْهُ عن اسمِهِ واسمِ أبيهِ وقَبيلتِهِ ومنزلِهِ ؛ فإنّهُ مِن واجبِالحَقِّ وصافي الإخاءِ ،وإلّا فَهِيَ مَودّةٌ حَمْقاءُ .
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : هرگاه يكى از شما با كسى طرح برادرى افكند از او نام و نام پدر و قبيله و محل سكونتش را بپرسد ، كه اين كار از حقوق لازم و مايه صفا و خلوص برادرى است ؛ در غير اين صورت ، اين دوستى ، دوستيى نابخردانه است
v عنه صلى الله عليه وآله : الْقَ أخاكَ بوجْهٍ مُنبسِطٍ .
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : با برادرت گشادهرو برخورد كن.
v بحار الأنوار : كانَ رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله إذا فَقَد الرّجُلَ مِن إخْوانهِ ثلاثةَ أيّامٍ سألَ عَنهُ ، فإنْ كانَ غائباً دَعا لَهُ ، وإنْ كانَ شاهداً زارَهُ ، وإنْ كانَ مريضاً عادَهُ .
بحار الانوار : پيامبر خدا صلى الله عليه وآله هرگاه يكى از برادران خود را سه روز نمىديد جوياى حالش مىشد . اگر در شهر نبود برايش دعا مىكرد و اگر بود به ديدنش مىرفت و اگر بيمار بود عيادتش مىكرد .
منبع: میزان الحکمه، باب برادری