تالار گفتگوی بیداری اندیشه

بسم الله الرحمن الرحیم

در روایتی از امام جواد (علیه السلام) سوال می شود ، چرا به حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) ((منتظر)) گفته می

شود . حضرت درضمن پاسخ به این سوال ، حالات و موضع گیری افراد مختلف در برابر غیبت را

تشریح می کنند : (( زیرا برای او غیبتی است که ایام آن زیاد و مدت آن طولانی است . پس

مخلصان،منتظر خروج اویند و شک کنندگان او را انکار می کنند و منکرین اورا استهزاء می

نمایند و آنان که برای ظهور وقتی تعیین می کنند ، هلاک می شوند و در زمان غیبت

تسلیم شدگان نجات خواهند یافت .))(1)

این روایت شش دسته و موضع گیری آنها را در زمان غیبت معرفی می کند :

1 – مخلصین

2 – شک کنندگان

3 – منکرین

4 – آنان که برای ظهور وقت تعیین می کنند

5 - شتاب کنندگان در زمان ظهور

6 – تسلیم شدگان

1 – شک کنندگان

کسانی هستند که در دوران غیبت ، در مورد حضرت و ظهور ایشان شک می کنند و شک آنها همراه با سوءظن ( ریب ) می باشد و ریشه در این دارد که انها به باطل خو گرفته اند . افرادی همچون عبدالله بن زبیر و عبدالله بن عمر در زمان امام حسین از این دسته هستند . عبدالله بن زبیر که نه تنها عامل انحراف پدرش زبیر از ولایت امیرالمؤمنین است ؛ بلکه خود نیز اگرچه با یزید بیعت نمی کند اما به سیدالشهدا نمی پیوندد و مردم را به سوی خود دعوت می نماد .

شک و ریب او و امثال او ریشه در خو گرفتن آنها به باطل دارد ، که امام صادق (علیه السلام) در مورد نظیر آنها در دوران غیبت می گوید : (( حضرت مهدی غیبتی دارد که اهل باطل و و آنها که به باطل خو گرفته اند در هنگام غیبت ، به شک می افتند.))(2) طبق روایت امام جواد (علیه السلام) سرانجام شک در مقام امام (علیه السلام) و در ظهور و قیام ایشان چیزی نیست جز انکار.

2 – منکرین

دسته دوم ، کسانی هستند که در زمان غیبت ، انکار را در پیش می گیرند.

این انکار به دو صورت می تواند باشد؛یا به سبب طولانی شدن غیبت و عدم قیام ایشان ، منکر اصل وجود امام (علیه السلام) هستند و یا اینکه منکر نیاز انسان به امام می باشند .

امام صادق می فرماید : ((آنگاه که قائم ما قیام کند ، گروهی از مردم می گویند ، او کجا بود ؟ و حال آنکه در گذشته استخوانهایش پوسیده بود.))(3)

در روایتی این گونه وارد شده است که : ((آگاه باشید قسم به خدا هدایت کننده شما غیبت خواهد کرد تا اینکه مردم جاهل می گویند : به خدا قسم ما به آل محمد نیازی نداریم ))(4)

انکار نسب ، شأن و منزلت امام ، بالاتر از انکار وجود اوست و بدین خاطر سیدالشهدا نیز در برابر انکار بارها و بارها خود را در طول حرک از مکه به مدینه و به خصوص در مدت اقامت در کربلا و به گونه های مختلف ، به مردم معرفی می نماید تا این مردم جهل زده را به هوش آورد . آنها خود حسین را منکرند ، چه برسد به حقانیت قیامش ، و این غفلت و کوری است که اسرای کربلا را در شام و کوفه خارجی می خوانند و از دین آنها سوال می نمایند . انکار نسبت به مقام و منزلت امام حسین (علیه السلام) باعث شد او را استهزاء کنند و آنگاه که او خود را معرفی می کرد و به امامت خود فرا می خواند ، هلهله می کردند تا صدایش را نشنوند (( یستهزء بذکره الجاهدون )).

در دنیای امروز که گاهی انسان ها فکر می کنند با توسعه زندگی و رسیدن به امکانات بشر به تمام آمال و آرزوهایش رسیده است این سوال پیش می آید که چه نیازی به امام است ؟ مگر او می خواهد چه چیز را برای بشر به ارمغان بیاورد ؟ اگر رفاه و آسایش هدف انسان بود که انها را به چنگ اورد . این توهم رفاه ، آسایش و .... زمینه انکار امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) چه می خواهد بکند را بوجود می آورد .

3 – تعیین کننده وقت ظهور

دسته سوم ، کسانی اند که برای سکوت و فریاد معصوم و برای غیبت و ظهورش ، تکلیف تعیین می کنند و زمان قیام را بهتر از معصوم (علیه السلام) می دانند!!اینها از روی مصلحت جاهلانه به جهت نشناختن شرایط زمانی ، به جهت سستی و کوتاهی و به طور کلی به جهت عدم عرفان به امام ، برای قیام معصوم وقت تعیین می کنند . در روایتی ، امام باقر(علیه السلام) بعد از آنکه سه مرتبه در مورد کسانی که زمان قیام حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را تعیین می کند می فرماید : (( آنان که وقت تعیین می کنند دروغ می گویند ))

ادامه می دهند که حضرت موسی (علیه السلام) برای سی روز از امت خویش جدا شد و به کوه طور رفت ، اما این مدت ، ده روز تمدید شد و باعث شد امت موسی (علیه السلام) به گوساله پرستی و انحراف روی آورند . (5)

در زمان سیدالشهدا نسز کسانی چون ابن عباس ، عبدالله بن جعفر ، محمدبن حنفیه و ... ایشان از قیام بر ضد یزید بر حذر داشتند و اورا در مورد حرکت به سوی کوفه هشدار می دادند ، با آنکه سخن پیامبر (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) شنیده بودند و حقانیت حرکت سیدالشهدا و عصمت او را در حرکتش باور داشتند اما نمی دانم اینها دیگر چرا برای امام حسین (علیه السلام) تعیین تکلیف می نمودند و قیام را زود و کوذ می انگاشتند ؟ آیا برای مصلحت اندیشی جاهلانه بود و یا به خاطر .....؟

در روایات در مورد تعیین زمان ظهور این گونه امده است : امام صادق (علیه السلام) به محمدبن مسلم می گوید : (( کسی را که از جانب ما وقتی را برای ظهور تعیین کرد و از آن خبر داد ، بدون ترس و بی مهابا تکذیبش کن ؛ چرا که ما برای هیچ شخصی وقت ظهور را نگفته ایم .))(6)

4 - شتاب کنندگان

دسته چهارم آنانند که در زمان قیام امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) شتاب می کنند . اینها در واقع گروهی از دسته سوم هستند ، اما خود را مشتاق نشان می دهند و می خواهند میوه قیام امام زمانشان را از قبل از رسیدن و فراهم شدن زمان مناسب بچینند . طبق روایت امام جواد (علیه السلام) و سایر روایات ، اینها اهل هلاکت هستند .

امام صادق (علیه السلام) می فرمایند : (( همانا مردم به جهت عجله کردن در امر ظهور هلاک می شوند . خداوند به خاطر عجله بندگان ، عجله نخواهد کرد . زمان ظهور ، غایتی دارد که آن زمان فرا خواهد رسید و آنگاه که فرا رسید ، نه یک لحظه مقدم می شود و نه یک لحظه به تأخیر می افتد .))(7)

5 - تسلیم شدگان

دسته پنجم ، کسانی هستند که اگرچه همچون حبیب و بریر سالها در انتظار قیام ولی خدا نبوده اند ، اما همچون زهیر بن قین در بزنگاه حادثه به امام می پیوندند . امثال زهیر و حر اگر با عشق یاری گری حسین (علیه السلام) پیر نشده اند ، اما به جهت سرشت پاکی که دارند ، نزدیک قیام و یا حتی در بحبوحه جنگ به ولی خدا گره می خورند . این گره خوردن در پنهان روح و تعلق قلبی آنها وجود داشت ، اما برخی از شبهات و شاید پاره ای از شهوات ، مانع بروز آن بود ، آنها وقتی پسر فاطمه (سلام الله علیها) را تنها می بینند ، تمام اخبار در منزلت حسین (علیه السلام) و تنهایی و شهادت او را مرور می کنند و این ، تمام شبهات و شهوات را بی رنگ می کند .

در برابر غیبت و قیام امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) نیز گروهی اینگونه هستند . اینها در ریشه ها و لایه های پنهان شخصیتی با مهدی پیوند دارند ، اگرچه ممکن است در زمان هایی غفلت آنها را فرا گیرد. این تعلق روحی و معرفتی به حضرت صاحب الزمان ، آنها را نجات خواهد داد ((ینجو فیها المسلَمون)) .

6 – صاحبان اخلاق[/b]

دسته ششم ، کسانی هستند که انتظار حکومت و قیام امام زمان را می کشند و اشتیاق آن را در سینه ها می پرورانند و خود را با اخلاص ، عبودیت و رضایت به قضای الهی برای روز قیام آماده نموده اند و تسلیم هستند؛نه جلو می افتند و نه از عقب حرکت می کنند و دیر تصمیم می گیرند . آنها هم اهل سعی و تلاش هستند و هم اهل سرعت (( ساعٍ سریعٍ نجا (نهج البلاغه ، خطبه 16 ) )) و در کنار همه اینها عجله هم نمی کنند و تسلیم تقدیر خداوندند .

کسانی هستند که در دوران غیبت به خاطر معرفتی که به امام دارند ، همچون جون ، مسلم ، حبیب و بریر سالهای عمر خویش را منتظرانه تسلیم اویند و در حالی که برای قیام و ظهور ، سعی و تلاش می کنند ، شکوه نمی کنند .

انتظار، پیشه این مخلصین می باشد .

[b]

1 - معجم احادیث الامام المهدی،ج5،ص495،ح1247

2 - همان،ج5،ص93،ح951

3 - همان،ص47،ح907

4 - همان

5 - همان،ج4،ص393،ح790

6 - همان،ج5،ص7،ح930

7 - اصول کافی،ج3،ص15

[/b]

SARV