تالار گفتگوی بیداری اندیشه

کیفیت صلوات بر پیامبر اکرم، محمد مصطفی صلی الله علیه و آله وسلم از مباحثی است که علاوه بر بیان نحوه آن در متون دینی، مورد تأکید نیز قرار گرفته و ثواب و اجر بسیاری بر‌ آن مترتب گشته است، هر چند در نحوه فرستادن صلوات بین شیعیان و اهل سنت اختلاف وجود دارد ولی اصل آن مسلّم است.

به گزارش مرکز خبر حوزه، آنچه در پی می‌خوانید نوشتاری از حضرت آیت‌الله سبحانی پیرامون نحوه صحیح فرستادن صلوات است که از متون دینی به ویژه منابع اهل سنت در این خصوص بیان شده است.

فرستادن درود بر والاترين انسان‌ها، عملي خدا پسندانه است كه خداوند، خود بر اين كار سبقت گرفته و فرشتگان و مؤمنان را فرمان داده است كه بر او درود بفرستند؛ چنان كه مي‌فرمايد:

«إِنَّ اللّهَ وَملائِكتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَبِيّ يا أَيُّها الّذينَ آمَنُوا صَلُّوا عَليهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيماً».[1]

«خدا و فرشتگان بر پيامبر (صلوات الله عليه و آله) درود مي‌فرستند. اي كساني كه ايمان آورديد بر او صلوات و سلام بفرستيد».

ذكر صلوات در هر زمان و در تمام حالات، امري مستحب است و آيه مباركه بدون آن كه زمان و مكان خاصي براي آن تعيين كند، به آن فرمان مي‌دهد، به خصوص زمانی كه انسان به هنگام اذان و يا خواندن قرآن نام او را بشنود يا بر زبانش جاري گردد.

كيفيت صلوات بر پيامبر(صلوات الله عليه و آله)، در حديث عبدالرحمان بن ابي ليلي، از كعب بن عجزه، از نبي مكرَّم اسلام وارد و در صحیح‌‌ترین كتب حديثي از نظر اهل سنت نقل شده است كه به ترجمة بخشي از آن مي‌پردازيم:

كعب بن عجزه خطاب به عبدالرحمان گفت: آماده‌اي حديثي را كه از پيامبر(صلوات الله عليه و آله) شنيده‌ام به عنوان هديه‌اي به تو اهدا كنم؟

عبدالرحمان: حاضر و آماده‌ام.

كعب بن عجزه گفت: به پيامبر(صلوات الله عليه و آله) عرض كرديم، بر شما اهل بيت(صلوات الله عليه و آله) چگونه درود بفرستيم، در حالي كه از كيفيت دادن سلام آگاهيم.

پيامبر اسلام(صلوات الله عليه و آله): بگوييد: «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَعَلى آلِ‌مُحَمَّد، كَما صَلَّيْتَ عَلى إِبْراهيمَ وَعَلى آلِ إِبْراهيمَ إِنَّكَ حَميدٌ مَجِيدٌ، اللّهُمَّ بارِكْ عَلى مُحَمَّد وَعَلى آلِ مُحَمَّد كَما بارَكْتَ عَلى إِبْراهيمَ وَآلِ‌إِبْراهيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ».[2]

از اين بيان روشن مي‌شود كه در موقع فرستادن صلوات، بايد آل محمد را نيز ذكر كنيم تا صلوات كامل شود و اين كه عده‌اي امروزه در سخنراني‌ها و نوشته‌ها، تنها بر پيامبر (صلوات الله عليه و آله) درود مي‌فرستند و مي‌گويند: «صلّي اللّه عليه وسلم»، كاملاً بر خلاف دستور رسول خدا (صلوات الله عليه و آله) است.

ابن حجر هيثمي (899ـ 974) از پيامبر (صلوات الله عليه و آله) نقل مي‌كند كه آن حضرت فرمود:

«براي من درود مقطوع و بريده نفرستيد، عرض شد مقصود شما چيست؟
فرمود: نگوييد: «اللهمّ صلّ علي محمّد»، و سكوت كنيد، بلكه لازم است بگوييد: اللّهمّ صلّ علي محمّد و علي آل محمّد.»[3]

از اين رو صلوات شيعه، صلوات كامل و با روايت صحيح بخاري كه اصح كتب حديثي از منظر اهل سنت مطابق است.

البته شايسته است كه پس از ذكر صلوات، جمله «كَما صَلَّيْتَ عَلى إِبْراهيمَ وَآلِ إِبْراهيم» گفته شود، ولي گاهي به جهت اختصار اين جمله ترك مي‌شود، چنان كه خود پيامبر(صلوات الله عليه و آله) در روايت دوم به آن بسنده كرد.

گذشته از اين، مي‌توان گفت جمله «كَما صَلَّيْتَ عَلي إِبْراهيمَ وَآلِ‌إِبْراهيم» جزء صلوات نيست، بلكه تعبيري است براي تعليم آن؛ يعني همان طور كه بر ابراهيم و آل او صلوات مي‌فرستيد بر محمّد و آل او نيز صلوات بفرستيد، و اين دو را از هم جدا نسازيد و شگفت آن كه در صحيحين و ديگر كتاب‌ها، براي فرستادن صلوات نامي از صحابه به ميان نيامده، در صورتي كه اهل سنت به هنگام فرستادن درود كامل، صحابه را بر آل، عطف مي‌كنند و مي‌گويند: «وعلي آله وصحبه».


[1] . احزاب/56.
[2] . صحيح بخاري:4/118، كتاب بدء الخلق، و ج6/27 ، باب تفسير سوره احزاب، و ج7/157، كتاب الاموات.
[3] . الصواعق المحرقه، 146.

البته صلوات بدون "وعجل فرجهم" انگار چیزی کم داره.

از امام صادق عليه السلام روايت است كه

هر كس بعد از نماز صبح و نماز ظهر يك صلوات بفرستد (با عجل فرجهم)، از دنيا نرود تا اينكه قائم آل محمد (صلوات الله عليهم اجمعين) را درك كند.

وسائل الشيعه: ج6، ص473

صلوات بهترین دعا

عبدالسلام(بن عبدالرحمن)بن نعیم میگوید:به امام صادق_علیه السلام _عرض کردم:
من داخل کعبه شدم ودعایی به خاطرم نیامدجزصلوات برمحمد _صلی الله علیه وآله _ فرمود:"آگاه باش
مانندتودرفضیلت وثواب کسی ازخانه خدابیرون نیامده است."

درمان فراموشی
رسول خدا_صلی الله علیه وآله وسلم _ فرمود:
"وقتی چیزی رافراموش کردید،برمن صلوات بفرستیدکه موجب یادآمدن آن چیز خواهدشد.انشاء الله"
اللهم صل علی محمدوآل محمدوعجل فرجهم

اللهم صل علی محمدوآل محمدوعجل فرجهم

بگذارید یه خاطره خیلی جالب هم از صلوات برایتان تعریف کنم
ما در خانه ی خودمان هر وقت چیزی را گم میکنیم و میخواهیم پیدایش کنیم صلوات میفرستیم و به طرز حیرت انگیزی به سرعت پیدا میشه
یه شب در خوابگاه اتاق یکی از رفقا بودم
یکی از بچه ها که اعتقادی هم به این مسائل نداشت مرتب داشت دنبال ماشین حسابش میگشت ، من هی خواستم بهش بگم که خوب صلوات بفرست پیدا میشه بعد میگفتم خدایی نکرده اگه مسخره کنه خوب درست نیست
اما بنده ی خدا هر چی هم میگشت پیدا نمیشد
آخر جلوی چند نفر دیگه از دوستان قبل از اینکه نمازم رو شروع کنم بخونم بهش گفتم
ببین امین جان ما توی خونمون هر وقت چیزی گم کنیم صلوات میفرستیم بعد به راحتی پیدا میشه بعد هم بلافاصله تکبیر نمازم رو گفتم و شروع به نماز کردم
این دوست ما هم گفت آخه من به تو چی بگم حاج علی بیا اَل (به محض این که آلِ اللهم صل علی محمد و آل محمد رو گفت پیداش کرد) و دوستان میگفتند تا 1 دقیقه خشکش زده بود و دهانش باز مانده بود و چشماش گرد!!!!!!!!
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم

ما هم وقتی در خانه اما چیزی گم میشه فورا صلوات میفرستیم و همینطور سوره اذا جا نصر الله میخوانیم فورا پیدا میشه .
یکبار قرار بود اسم خودم رو از یک پرونده قطور بزرگ که در هر صفحه اش حدود 200تا اسم نوشته شده بود پیدا کنم . همینطور داشتم اسم ها رو تند تند نگاه میکردم و صفحه ها رو چک میکردم . واقعا خسته شده بودم . مامانم چندتا صلوات فرستاد و سوره اذا جا نصر الله خوند هنوز سوره تمام نشده بود که اسمم در بین اون پرونده قطور و از بین آن همه اسم پیدا شد .

راستی نذر صلوات هم خیـــــــــــلی خیلی عالیه .
مخصوصا ختم 14000 صلوات رد خور نداره .
ختم 14000 صلوات به این صورت هست که از روزشنبه شروع میکنید 1000 صلوات میفرستین و هدیه میکنید به پیامبر (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)
روز بعدی 1000 تا صلوات می فرستین و هدیه میکنید به حضرت علی (علیه السلام)
همینطور تا دو هفته که 14 روز میشه انجام میدهید و هر روز به یک معصوم هدیه میدهید
من که خودم یکی از بزرگترین حاجات هامو با این نذر گرفتم .
کلا نذر صلوات زود برآورده میشه .

سلام دوستان ،
چون بعضي وقتها مي بينم كه به صلوات كم لطفي ميشه ميخواستم مطلبي رو بنويسم.

رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) فرمود: در معراج ، ملكي را ديدم كه هزار هزار دست دارد و هر دستي هزار هزار انگشت دارد و هر انگشتي هزار هزار بند دارد. آن ملك گفت : من حساب دانه هاي قطرات باران را مي دانم كه چند تا در صحرا و چند دانه در دريا مي بارد. تعداد قطرات باران را از ابتداي خلقت تا حال مي دانم ، ولي حسابي است كه من از محاسبه آن عاجزم.
رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) فرمود: چيست؟
عرض كرد:هرگاه جماعتي از امت تو با هم باشند و با هم بر تو صلوات بفرستند، من از محاسبه ي ثواب صلوات عاجزم.(1)

ضمنا در روايتي ديگر داريم كه آن حضرت ميفرمايند : هر كس بر من صلوات فرستد اما بر آل من صلوات نفرستد بوي بهشت به او نخواهد رسيد درحالي كه بوي بهشت از راه پانصد ساله استشمام ميشود.(2)

در آخر هم يك روايت بسيار جالب :
شخصي نزد سلطان محمود سبكتكين رفت و گفت : مدتي بود كه ميخواستم رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) را در خواب ببينم و غم خود را برايش بازگو كنم كه سعادت مساعدت نمود و در شب گذشته به اين دولت رسيدم و جمال با كمال آن حضرت را در خواب ديدم و گفتم : يا رسول الله ، هزار درهم قرض دارم و بر اداي آن قادر نيستم ، ميترسم كه اجل برسد و آن بدهي در گردن من باقي بماند ؛ آن حضرت فرمود :برو نزد محمود سبكتكين و آن مبلغ را از او بستان؛ عرض كردم: شايد از من باور نكند و نشان طلبد. فرمود: به او بگو به آن نشان كه در اول شب ، سي هزار مرتبه بر من صلوات مي فرستد و در آخر شب سي هزار مرتبه ديگر ؛سلطان محمود از شنيدن اين خواب به گريه آمد و تصديق كرد و قرض او را ادا كرد و هزار درهم ديگر نيز به او بخشيد. اطرافيان سلطان تعجب كردند و گفتند اي سلطان ، حرفهاي اين مرد را چگونه تصديق ميكني و حال آنكه ما در اول شب و آخر شب با تو هستيم و نمي بينيم كه به فرستادن صلوات مشغول باشي و اگر كسي در تمام اوقات شبانه روز به فرستادن صلوات مشغول باشد ، نمي تواند كه شصت هزار صلوات بفرستد.
سلطان محمود گفت: من از علما شنيده ام كه هر كه يكبار اين صلوات را بفرستد گويا چنان است كه ده هزار مرتبه صلوات فرستاده است و من در اول شب سه مرتبه و در آخر شب هم سه مرتبه اين صلوات را ميخوانم . پس اين شخص كه پيغام آن حضرت را آورده است درست و راست مي گويد و اين گريه من از شادي است .
و اين است آن صلوات كه برابر است با ده هزار صلوات:
اللهم صَلِّ علي سَيِّدِنا و نَبيِّنا محمدٍ و آلِه ، مَا اخْتَلَفَ الْمَلَوانِ و تَعاقَبَ الْعَصْرانِ‌ و كَرَّ الْجَديدانِ و َ اسْتَقْبَلَ الْفَرْقَدان و بَلِّغْ رُوحَهُ و اَرْواحَ اَهْلِ بَيْتِهِ مِنّي التَّحيَّةَ وَ السَّلامَ.
خدايا ، درود فرست بر مولاي ما و پيامبر ما محمد و خاندانش ، تا آنگاه كه روز و شب مي آيند و مي روند ، و بامداد و شامگاه پي در پي مي شوند ، و روزان و شبان به دنبال هم مي رسند و آن دو ستاره ي قطبي بزرگ و كوچك روي مي آورند ؛ و روان او و خاندانش را از سوي من درود و سلام برسان.(3)
1-مستدرك الوسائل ج 5 ص 355
2-وسائل الشيعه ج 7 ص 203
3-ختوم و اذكار شفا و درمان ص 82
اللّهم صلّي عَلي مُحمدٍ و آلِ محمّدٍ و عَجّل فََرجهُم