۲۱/مهر/۹۱, ۲۰:۰۱
هرگاه از اصلاح سينما، هويت سينماي ايران، سينماي انقلاب و سخناني از اين دست ياد مي شود، بيش از هركس، ياد و راه سيدمرتضي آويني مي درخشد. زيرا اين هنرمند شهيد هم در نظر و هم در عمل (مجموعه روايت فتح) توانسته شاخصه هاي اسلامي و انقلابي را درعرصه سينما تجلي ببخشد. همچنانكه مرحوم دكتر محمد مددپور در كتاب «سينماي اشراقي» نوشت: «وقتي به عالم سينمايي متعارف نظر مي كنيم و هرچه بيشتر در اين عالم دقت مي نماييم، تجربه سينمايي شهيد آويني را بدون كمترين ترديد، تنها نمونه بي ادعاي سينماي ديني آماده گر بعد از انقلاب اسلامي مي بينيم. شهيد علاوه بر تجربه ديني در قلمرو سينماي مستند و استقرار در افق حقيقت در قلمرو تجربه سينمايي، با مباحث نظري اين تجربه را تفسير و تبيين و تأويل كرد و به صورت مجموعه اي نوشته و مصاحبه از خود باقي گذارد.» سيدشهيدان اهل قلم توانست تعريفي تازه و همراه با تحول عظيمي كه به واسطه انقلاب اسلامي در كشورمان پديد آمد را دراندازد. او دراين باره نوشته بود: «سينما رسانه اي عظيم است كه مي تواند منشأ تحول فرهنگي باشد و متأسفانه ما از اين واقعيت غفلت كرده ايم. معتقديم كه همه امكانات حياتي بشر، اعم از تكنولوژي، علم يا هنر بايد در خدمت تعالي انسان باشد، به سوي آن نهايتي كه انبياي عظام مي خواهند. فيلم و سينما نيز جدا از اين اصل براي ما معنايي ندارد.»
آنچه اين هنرمند و نظريه پرداز به آن پرداخته بود مانند آيينه اي وضعيت و مشكلات امروز سينماي ما را بازگو مي كند. به عنوان مثال، آويني بزرگ ترين مشكل سينماي ايران را بحران هويت دانسته و نگاشته بود: «سينماي ايران گرفتار بحران هويت است و اين بحران به اين دليل ايجاد شده كه سينما از مردم و غايات فرهنگي آنان دور است». و در جايي ديگر آورد كه «سينماي مبارزه بايد منظر غايي و مقصود نهايي دست اندركاران محترم امور سينمايي كشور باشد. اگر امت مسلمان ايران هويت حقيقي خويش را در مبارزه يافته است، سينماي ايران نيز بايد هويت مستقل خويش را در سينماي مبارزه پيدا كند.»
شهيد آويني اعتقاد داشت كه سينما به خاطر ذات غربي و تكنولوژي خود نمي تواند اسلامي شود، اما مي توان آن را به خدمت اسلام درآورد: «تعبير سينماي اسلامي» درست نيست. سينما شايد آنچنان كه هست مسلمان شدني نباشد، اما مي توان آن را به خدمت اسلام درآورد و اين وظيفه اي است گران بر گرده ما... اگر ما بخواهيم در سينما روي خطاب خويش را همچون انبيا به فطرت الهي انسان بگردانيم- كه براي استخدام سينما در خدمت اهداف متعالي اسلام چاره اي جز اين نيست- بايد كيفيت تأثيرگذاري عناصر بياني سينما را خوب بشناسيم... اگر ما بخواهيم هنر امروز را در خدمت اسلام درآوريم، بايد آفاق تذكر و تفنن را با يكديگر اشتباه نكنيم و بدانيم كه هنر- اگر آنچنان كه هست ملحوظ شود، نه آنچنان كه بايد باشد- در خدمت تفنن بشر قرار گرفته است... براي آن كه سينما در خدمت اسلام درآيد بايد حجاب تكنيك سينما خرق كند.»
و همچنين «سينمايي كه مي خواهد در خدمت اسلام باشد، بايد روي خطاب خويش را به فطرت الهي بازگرداند.»
يكي از مسائل و مصائبي كه طي سالهاي اخير با آن مواجه بوده ايم، جشنواره هاي غربي هستند. آويني، از سالها قبل، نسبت به اين جشنواره ها و تأثير منفي آن ها بر سينماي ما هشدار داده بود. از جمله اين كه: «حقيقت اين است كه كسب توفيق در جشنواره هاي خارج از كشور، ارزشي را اثبات نمي كند. آنها به تكنيك محض جايزه نمي دهند و راهشان نيز با ما متفاوت است. تكنيك و محتوا را نيز نمي توان از يكديگر تفكيك كرد و چون اين چنين است، پر روشن است كه آنها كدامين فيلم ها را مي خواهند.»
و در جاي ديگري نوشته است: «بنده مخالف شركت در جشنواره هاي جهاني و دعوت از منتقدان بين المللي نيستم، اما مخالف آن هستم كه به ارزيابي جشنواره ها و داوري منتقدان بين المللي ايمان بياوريم. سينماي ايران بايد در جهت دستيابي به يك هويت مستقل حركت كند و خود را در آينه صيقلي وجود مردم نبيند، نه در سراب روشنفكري و روشنفكرنمايي.»
اما از نگاه آويني تمام افق ها و آرمان هاي فرض شده در زمينه هنر و رسانه، بدون وجود هنرمندان و نيروهاي متعهد و متخصص ثمربخش نخواهدبود. شهيد آويني تأكيد داشت كه هنر حقيقي تنها از ذهن و دل هنرمند پرورش يافته برمي آيد: «اگر يك برنامه بلندمدت براي پرورش هنرمندان برنامه ساز نداشته باشيم، همين عامل مذكور مي تواند ما را تدريجا به سمت يك خضوع ناخواسته در برابر هنرمندان و متخصصان غيرمتعهد به اسلام براند.»
«هنرمند آيينه اي است كه اگر صيقلي نباشد، صورت زيباي حقيقت را مشوه و كج و معوج مي نمايد؛ پس هنرمند از آن حيث كه واسط ظهور حق در عالم است، بايد به تزكيه نفس بپردازد و ميزان توفيقش در اين امر با ميزان هنرمنديش رابطه مستقيم دارد.»
جملات زیر ازشهید آوینی است درباره سخنرانی اسفندماه ۷۱ در سمینار «سینمای پس از انقلاب»،اوینی در کتاب «آئینه جادو»و «ماهنامه سوره» به این حوزه بیشتر پرداخت.
لابد همه منتظر بودند من هم بروم و بنابر آداب روشنفکری ،سخنانی چند در مدح سینمای ایران و سینماگرانش بگویم …سخنانی بگویم که با مشهورات و مقبولات جامعه روشنفکری مخالفتی نداشته باشد.اما من همین متن را خواندم ،از روی کاغذ و خیلی بد و وبا تپق فراوان،بعد ها دوستانم گفتند متن را همان طور خواندی که نریشن های روایت فتح را،مظلوم و محزون»اما در هنگام سوال و جوابم یا بهتر بگویم بازجویی،بسیاری از معترضان ،به لحن خشن سخنانم اعتراض کردند و از جمله کسی برای نوشته بود :«جناب برادر عارف،آقای آوینی!لطفا بفرمائید اخلاق اسلامی درباره وقاحت چه نظری دارد»یعنی که لحن سخنان من وقیحانه بود…جماعت،عجیب آشفته بودند…»
فیلم سخنرانی شهید آوینی در سمینار «سینمای پس از انقلاب»
![[تصویر: 355_thum.jpeg]](http://dlnew.ir/pic%28asr-entezar.ir%29/355_thum.jpeg)
دانلود قسمت اول سخنرانی : با کیفیت ۱۰۰kbpsو با اندازه ۷٫۲۳مگابایت
دانلود قسمت دوم سخنرانی : با کیفیت ۱۰۰kbpsو با اندازه ۷٫۳۰مگابایت
دانلود قسمت سوم سخنرانی : با کیفیت ۱۰۰kbpsو با اندازه ۶٫۹۰مگابایت
دانلود صوت کامل این جلسه (سخنرانی + پرسش و پاسخ) بصورت فشرده (Rar) و با اندازه ۸٫۲۴مگابایت
دانلود قسمت دوم سخنرانی : با کیفیت ۱۰۰kbpsو با اندازه ۷٫۳۰مگابایت
دانلود قسمت سوم سخنرانی : با کیفیت ۱۰۰kbpsو با اندازه ۶٫۹۰مگابایت
دانلود صوت کامل این جلسه (سخنرانی + پرسش و پاسخ) بصورت فشرده (Rar) و با اندازه ۸٫۲۴مگابایت
منبع دانلود سخنرانی : فتیان
![[تصویر: 22458236849945996494.jpg]](http://www.pic1.iran-forum.ir/images/up10/22458236849945996494.jpg)
![[تصویر: simafilm.jpg]](http://simafilmideh.ir/SiteImages/simafilm.jpg)