۲۵/مهر/۹۱, ۳:۴۷
بخوان به نام پروردگارت كه جهان را آفرید. همان خدایی كه انسان را از خون بسته به وجود آورد. بخوان كه پروردگارت از همه بزرگوارتر است. همان پروردگاری كه به وسیله قلم تعلیم داد
بدین ترتیب نقطهی آغاز رسالت و دعوت اسلامی بر مبنای خواندن و مطالعه شكل گرفت و اعجاز اسلام، قرآن و راه رسیدن به آن مطالعه و تدبر در آن بود.تاریخ هیچ تمدنی خالی از كتاب و كتابت نبوده است، همه فرهنگها با كتاب آغاز میشوند و با كتاب رشد میكنند. در این میان آیین مقدس اسلام بیشترین بهره را از كتاب برده است، چرا كه پیامبر عظیمالشأن اسلام رسالتش را با فرمان «خواندن» از سوی خداوند آغاز میكند و در همین فرهنگ مقدس است كه خداوند منان به قلم سوگند یاد میكند و معجزه آخرین فرستادهاش را یك كتاب قرار داده است.
در اهمیت نقش كتاب در تكامل جوامع انسانی همین بس كه تمام ادیان آسمانی و بزرگان تاریخ بشری از طریق كتاب جاودانه ماندهاند.
اسلام آغاز رسالت قرآنیاش را با قلم شروع میكند و ارزشی كه قلم و تعلیم و تربیت در قرآن دارد بر كسی پوشیده نیست....
«والكتاب المبین» و این تعبیر نشانگر ارزش و اهمیت كتاب و نوشتار است. ارزش خواندن و مطالعه در صدر اسلام به حدی بود كه در پایان جنگ بدر كه تعداد زیادی از مشركین به اسارت مسلمانان در آمدند، اعلام شد كه هر یك از مشركین اگر فدیه بپردازد یا به 10 نفر از مسلمانان سواد خواندن و نوشتن را بیاموزد آزاد خواهد شد. از اهمیت علم و مطالعه در اسلام، آن هم بدترین شرایط جنگ خبر میدهد، تا آن جا كه اسلام سواد و مطالعه را با مصالح كلی خود حتی در شرایط جنگی یكی میداند.
در قرآن کریم 322 بار کلمه "کتابت" در 37 صیغه مختلف به کار گرفته است. برای مثال 263 بار لفظ کتاب، کتب و مکتوبات در قرآن آمده است.
در قرآن کریم 322 بار کلمه "کتابت" در 37 صیغه مختلف به کار گرفته است. برای مثال 263 بار لفظ کتاب، کتب و مکتوبات در قرآن آمده است.
سوره حمد را فاتحه الکتاب می خوانند و در ابتدای دومین سوره قرآن نیز لفظ کتاب به کار رفته و باز در جایی از این کتاب عظیم، خداوند متعال وصف کتابت را به خود منصوب کرده است ( و کتبنا فی الارواح ).
در طول تاریخ نیز همواره توصیه علما و بزرگان علم و ادب بر اهمیت کتاب و مطالعه بوده است. در دین اسلام نیز توجه ویژهای به این مساله شده و احادیث فراوانی از پیامبر و ائمه اطهار(علیهم السلام) در این رابطه نقل شده که حاکی از اهمیت این مساله در نزد آنان است،
تا آن جا که معصومین کتابخوانی و مطالعه و تفکر را در حد فریضه برای امت می دانند. در بعضی از روایات و احادیث از كتابخانه به عنوان بوستان نام برده شده و توصیه شده است كه علم را با نوشتن و كتابت در بند كنید و زیباترین تعبیر، اطلاق عنوان كتاب به قرآن است.
تا آن جا که معصومین کتابخوانی و مطالعه و تفکر را در حد فریضه برای امت می دانند. در بعضی از روایات و احادیث از كتابخانه به عنوان بوستان نام برده شده و توصیه شده است كه علم را با نوشتن و كتابت در بند كنید و زیباترین تعبیر، اطلاق عنوان كتاب به قرآن است.
به گفته اکثر جامعه شناسان، اقوام و مللی که با مطالعه مانوس بوده و کتاب و کتابخوانی در میانشان رواج بیشتری داشته است، توانسته اند فرهنگی ماندگارتر و پویاتر از خود به جای بگذارند و میراث فرهنگی و گنجینه های معارف و دستاوردهای عالمان و فرهیختگان خود را به نسل های دیگر منتقل کنند.
این نشانههای روشن و همچنین پیشنیه فرهنگی ما یعنی تعدد كتابها و كتابخانهها در عصر شكوفایی تمدن اسلامی و آثار مكتوب نامآوران و دانشمندان مسلمان ایرانی همه ناظر بر اهمیت كتاب و كتابخوانی است.
امروزه نیز اهمیت مطالعه در توسعه فردی و اجتماعی بر همگان آشکار شده است، لذا توجه دولتمردان و سیاستگذاران بر این مساله معطوف گشته است تا جایی که امروزه به مطالعه نه تنها به عنوان یک مزیت، بلکه به عنوان یک ضرورت نگریسته میشود.
در این راستا برنامه ریزی صحیح فرهنگی علاوه بر حفظ هویت عقیدتی و قومی عاملی است که منجر به ایستادگی در مقابل هجوم فرهنگ بی فرهنگی بیگانه شد، و به حفظ فرهنگ خودی می انجامد.
اینترنت و استفاده از آن از یک سو و رسانه های گروهی مانند سینما و تلویزیون از سوی دیگر به قدری گسترش پیدا کرده که حتی در کوچکترین روستاها نیز مردم، خصوصا قشر جوان ساعت های بسیار زیادی از وقت خود را صرف استفاده از تلویزیون، سینما و اینترنت می کنند.
این مهم هرچند در ظاهر امری خوشیمن و فرهنگ ساز جلوه می کند اما اگر مو شکافانه به این امر نگریسته شود، مشاهده می شود که هر چند اثر گذار باشد و فرهنگ ساز اما از سوی دیگر بر روی مخاطبان خود نسبت به کتاب و کتاب خوانی اثر منفی می گذارد، به نحوی که عموم کسانی که شیفته جذابیت های تلویزیون و اینترنت هستند دیگر کمتر جذب کتاب و کتاب خوانی می شوند و این امر نه تنها به صلاح ایشان که به صلاح جامعه نیز نیست.
رسانه های جمعی خصوصاً اینترنت مخاطبانی کوتاهطلب، خلاصهطلب و در عین حال تنوعطلب تربیت میکند که این گونه مخاطبان هیچ انگیزه ای برای انتخاب و مطالعه کتاب ندارند .
آنچه مسلم است به هیچ وجه نمی توان جلوی ارابه چموش رسانه ای همچون اینترنت را گرفت اما می توان با یک برنامه ریزی صحیح، کارشناسی شده و مدون و منظم تا حدودی مانع از حذف کتاب و فرهنگ کتابخوانی شد.
رهبر معظم انقلاب در این باره می فرمایند:
امروز مسائل و شبهات و افکار جدید مطرح است آن کسی که می خواهد اسلام را مورد حمایت قرار بدهد باید فکر و ابتکار جدید و صلاحیت های لازم را برای برخورد با شبهات در خودش به وجود بیاورد.
یا در جای دیگری می فرمایند : « کتابخوانی باید مثل خوردن و خوابیدن و سایر کارهای روزانه در زندگی مردم وارد شود. »
امروز مسائل و شبهات و افکار جدید مطرح است آن کسی که می خواهد اسلام را مورد حمایت قرار بدهد باید فکر و ابتکار جدید و صلاحیت های لازم را برای برخورد با شبهات در خودش به وجود بیاورد.
یا در جای دیگری می فرمایند : « کتابخوانی باید مثل خوردن و خوابیدن و سایر کارهای روزانه در زندگی مردم وارد شود. »
مطالعه كردن، یعنی بهتر و بیشتر دانستن و بهتر دانستن، یعنی بهتر سخن گفتن، بهتر اندیشیدن و بهتر عمل كردن و چه كسی یافت میشود كه از این خصوصیات بینیاز باشد.
خداوند میفرماید: "هل یستوی الّذین یعلمون والّذین لا یعلمون": بگو آیا كسانی كه میدانند با كسانی كه نمیدانند، مساویاند؟"
![[تصویر: 7060_250_350.jpg]](http://bookroom.ir/file/attach/201108/7060_250_350.jpg)