۲۷/تیر/۹۱, ۸:۰۹
بسم الله الرّحمن الرّحیم
با عرض سلام خدمت دوستان گرامی .
بنده با توجّه به علاقه ی فوق العاده ای که به علم هیئت و ستاره شناسی دارم , و با توجّه به این که کاملاً مبتدی هستم , سؤالات بسیار زیادی برام پیش میاد .
بنده دنبال یک سری از این سؤالاتم رفتم و خوش بختانه جواب های خوبی هم گرفتم . دوست داشتم اونها رو در اختیار شما هم قرار بدم .
اصطلاحات اوّلیه :
قطبين زمين : بالاترين و پايين ترين نقاط زمين نسبت به استوا كه به قطب شمال و قطب جنوب موسوم هستند.
طول جغرافيايي و نصف النهار :به هر كماني كه از قطب شمال زمين به قطب جنوب وصل كنيم طول جغرافيايي يا نصف انهار می گویند.در اين تقسيم بندي سراسر كره ي زمين را ۳۶۰ نصف انهار پوشش داده است.
نصف النهار مبدا : به نصف انهار ي كه از گرينويچ (ناحيه اي نزديك شهر لندن در انگلستان ) مي گذرد نصف انهار مبدا گويند.لازم به توضيح است كه در زمان هاي بسيار دور اين مكان مبدا ناحيه اي از كشور عزيزمان ، ايران بوده است كه طي يك قرارداد با حاكمان بي خرد آن زمان به گرينويچ انگلستان انتقال يافت !
عرض جغرافيايي: به هر دايره ي فرضي كه موازي با استوا بر روي زمين رسم شود عرض جغرافيايي ميگويند كه بر حسب درجه مي باشد.بر اين اساس استوا عرض جغرافيايي صفر درجه و قطب شمال و جنوب به ترتيب ۹۰ + و ۹۰ - مي باشند.
استوا : دايره اي است فرضي كه كره ي زمين را به دو قسمت مساوي كه نيم كره ي شمالي و نيم كره ي جنوبي نام دارند ، تقسيم مي كند.
كره ي آسمان : از امتداد كره ي زمين تا بي نهايت كره ي بزرگي به دست مي آيد كه به آن كره ي سماوي يا كره ي آسمان گويند كه ظاهرا ستارگان بر روي آن قرار دارند.
استواي سماوي : از امتداد كمربند استوايي زمين تا بي نهايت و ترسيم آن بر روي كره ي آسمان داير ه ي بزرگي بدست مي آيد كه به آن استواي سماوي يا معدل النهار مي گويند و كره ي آسمان را به دو قسمت مساوي تقسيم مي كند.
ميل : به دوايري موازي استواي آسمان كه بر روي كره ي آسمان در نظر گرفته ميشود ميل (declination) مي گويند و آن را با "Dec" نشان مي دهند. ميل بر حسب درجه ميباشد.در اين سيستم استواي سماوي "صفر" و قطبين سماوي ۹۰+ و ۹۰- در نظر گرفته ميشوند
بعد : كمان هايي كه قطب شمال سماوي را به قطب جنوب سماوي متصل مي كنند را بعد (right Assension) مي گويند و آن را با "R.A" نشان مي دهند.در اين سيستم بعد از صفر تا ۲۳ ساعت (در مجموع ۲۴ ساعت) تقسيم بندي شده است.
دايرة البروج : از ترسيم مدار چرخش زمين به دور خورشيد دايره ي بزرگي بر كره ي آسمان پديد مي آيد كه به آن دايرة البروج مي گوييم.
منطقة البروج : نواري است به پهناي ۱۸ درجه كه دايرةالبروج در مركز آن قرار دارد.در واقع به امتداد ۹ درجه بالاتر و ۹ درجه پايين تر از دايرةالبروج ، منطقةالبروج گويند.
نقاط اعتدالين : به نقاط تقاطع دايرة البروج و استواي سماوي گره (عقده - Nod - جوزهر - گوزهر) مي گويند.اين دو گره تحت عنوان اعتدال بهاري و اعتدال پاييزي شناخته مي شود و اصطلاحا به اين نقاط اعتدالين مي گويند.
نصف انهار مبدا آسماني : به كماني كه از شمال كره ي آسمان به جنوب كره ي آسمان امتداد مي يابد به نحوي كه از نقطه ي اعتدال بهاري مي گذرد را نصف انهار مبدا آسماني مي گويند.
دوره نجومي : به چرخش كامل يك سياره به دور خورشيد نسبت به يك ستاره ي ثابت را دوره ي نجومي گويند.
دوره هلالي: *به چرخش كامل يك سياره به دور خورشيد نسبت به زمين دوره ي هلالي گويند.
مقارنه : هرگاه زمين و خورشيد و يك سياره در يك راستا قرار گيرند به طوري كه خورشيد بين آن دو باشد مقارنه رخ مي دهد.
مقابله : هرگاه زمين و خورشيد و يك سياره در يك راستا قرار گيرند به طوري كه زمين بين آن دو باشد مقابله رخ مي دهد.
واحد نجومي : به ميانگين فاصله ي زمين تا خورشيد( ۱۵۰۰۰۰۰۰۰ كيلوتر) يك واحد نجومي گويند.
قدر ظاهري : واحد سنجش درخشندگي اجرام سماوی است. هرچه قدر جسمی کمتر باشد درخشندگی ظاهری *اش بیشتر می*شود. چشم انسان قادر به ديدن اجرام تا قدر ظاهري 6+ مي باشد . قدر ظاهري خورشيد ۵/۲۶ – است.
این قدر ظاهری یه جور درجه بندی بر اساس درخشندگی اجرام آسمانیه
مثلا خورشید -27 و ماه -12 و شعرای یمانی (شباهنگ ) -1.4 و زهره گاهی اوقات -4 و برخی ستارگان با قدر های 1 و 2 و3 و الی آخر
که هر چه این عدد منفی تر باشد درخشنده تر و هرچه از اون طرف یعنی مثبت بزرگتر باشد درخشش کمتری خواهد داشت
در ضمن قدر ظاهری به فاصله جرم و درخشندگی ذاتی جرم بستگی داره و
همچنین حالات مختلف اهله مثل بدر و هلال این قدر برای ماه و زهره متفاوته !
منطقة البروج ( zodiac ) :
12 صورت فلکی که طی یک سال به نظر می رسد خورشید از میان آنها عبور می کند منطقة البروج را تشکیل می دهند .
![[تصویر: 716px-Cellarius_ptolemaic_system_c2.jpg]](http://maryam14.persiangig.com/image/716px-Cellarius_ptolemaic_system_c2.jpg)
تقسیم*بندی منطقةالبروج ( از بیان ویکی پدیا )
بر اساس تقسیم*بندی دائرةالبروج به دوازده بخش مساوی (هر بخش معادل ۳۰ درجه)، منطقةالبروج را نیز به همان ۱۲ بخش مساوی تقسیم می*کنند و هر بخش را یک برج می*نامند. اما برای مشخص کردن قسمت*های مختلف منطقةالبروج، عمدتاً از نام ۱۲ صورت فلکی که در این منطقه قرار دارند استفاده می*شود. نام این صور فلکی در زیر آمده است. نکتهٔ خیلی مهم در مورد ارتباط این ۱۲ صورت فلکی با دوازده برجِ منطقةالبروج، این است که با وجود هم*نام بودن آنها، محل قرار گرفتن هر صورت فلکی با برجِ هم*نامِ آن یکسان نیست. دلیل این مطلب پدیده*ای به نام تقدیم اعتدالین است.
![[تصویر: 400px-Zodiac_woodcut.png]](http://maryam14.persiangig.com/image/400px-Zodiac_woodcut.png)
حرکت تقدیمی وقتی رخ می*دهد که محور چرخش هر جسم چرخان با راستای قائم زاویه*ای غیر از صفر داشته باشد. در این صورت علاوه بر چرخش جسم به دور خودش، این محور نیز حول یک مسیر دایره*ای می*چرخد. درست مانند چرخش یک فرفره :
![[تصویر: Gyroscope_precession_1.gif]](http://maryam14.persiangig.com/image/Gyroscope_precession_1.gif)
در مورد زمین زاویه این محور با راستای قائم حدود 23 درجه می*باشد که همین امر باعث می*شود محور چرخش زمین بدور خودش هر 26000 سال یکبار، یک دور کامل را بزند.
![[تصویر: Nutation.gif]](http://maryam14.persiangig.com/image/Nutation.gif)
![[تصویر: precession.gif]](http://maryam14.persiangig.com/image/precession.gif)
![[تصویر: precession_exterior.gif]](http://maryam14.persiangig.com/image/precession_exterior.gif)
![[تصویر: 200px-Precession_of_earths_axis.gif]](http://maryam14.persiangig.com/image/200px-Precession_of_earths_axis.gif)
ان شاء الله ادامه خواهد داشت ...
با عرض سلام خدمت دوستان گرامی .
بنده با توجّه به علاقه ی فوق العاده ای که به علم هیئت و ستاره شناسی دارم , و با توجّه به این که کاملاً مبتدی هستم , سؤالات بسیار زیادی برام پیش میاد .
بنده دنبال یک سری از این سؤالاتم رفتم و خوش بختانه جواب های خوبی هم گرفتم . دوست داشتم اونها رو در اختیار شما هم قرار بدم .
اصطلاحات اوّلیه :
قطبين زمين : بالاترين و پايين ترين نقاط زمين نسبت به استوا كه به قطب شمال و قطب جنوب موسوم هستند.
طول جغرافيايي و نصف النهار :به هر كماني كه از قطب شمال زمين به قطب جنوب وصل كنيم طول جغرافيايي يا نصف انهار می گویند.در اين تقسيم بندي سراسر كره ي زمين را ۳۶۰ نصف انهار پوشش داده است.
نصف النهار مبدا : به نصف انهار ي كه از گرينويچ (ناحيه اي نزديك شهر لندن در انگلستان ) مي گذرد نصف انهار مبدا گويند.لازم به توضيح است كه در زمان هاي بسيار دور اين مكان مبدا ناحيه اي از كشور عزيزمان ، ايران بوده است كه طي يك قرارداد با حاكمان بي خرد آن زمان به گرينويچ انگلستان انتقال يافت !
عرض جغرافيايي: به هر دايره ي فرضي كه موازي با استوا بر روي زمين رسم شود عرض جغرافيايي ميگويند كه بر حسب درجه مي باشد.بر اين اساس استوا عرض جغرافيايي صفر درجه و قطب شمال و جنوب به ترتيب ۹۰ + و ۹۰ - مي باشند.
استوا : دايره اي است فرضي كه كره ي زمين را به دو قسمت مساوي كه نيم كره ي شمالي و نيم كره ي جنوبي نام دارند ، تقسيم مي كند.
كره ي آسمان : از امتداد كره ي زمين تا بي نهايت كره ي بزرگي به دست مي آيد كه به آن كره ي سماوي يا كره ي آسمان گويند كه ظاهرا ستارگان بر روي آن قرار دارند.
استواي سماوي : از امتداد كمربند استوايي زمين تا بي نهايت و ترسيم آن بر روي كره ي آسمان داير ه ي بزرگي بدست مي آيد كه به آن استواي سماوي يا معدل النهار مي گويند و كره ي آسمان را به دو قسمت مساوي تقسيم مي كند.
ميل : به دوايري موازي استواي آسمان كه بر روي كره ي آسمان در نظر گرفته ميشود ميل (declination) مي گويند و آن را با "Dec" نشان مي دهند. ميل بر حسب درجه ميباشد.در اين سيستم استواي سماوي "صفر" و قطبين سماوي ۹۰+ و ۹۰- در نظر گرفته ميشوند
بعد : كمان هايي كه قطب شمال سماوي را به قطب جنوب سماوي متصل مي كنند را بعد (right Assension) مي گويند و آن را با "R.A" نشان مي دهند.در اين سيستم بعد از صفر تا ۲۳ ساعت (در مجموع ۲۴ ساعت) تقسيم بندي شده است.
دايرة البروج : از ترسيم مدار چرخش زمين به دور خورشيد دايره ي بزرگي بر كره ي آسمان پديد مي آيد كه به آن دايرة البروج مي گوييم.
منطقة البروج : نواري است به پهناي ۱۸ درجه كه دايرةالبروج در مركز آن قرار دارد.در واقع به امتداد ۹ درجه بالاتر و ۹ درجه پايين تر از دايرةالبروج ، منطقةالبروج گويند.
نقاط اعتدالين : به نقاط تقاطع دايرة البروج و استواي سماوي گره (عقده - Nod - جوزهر - گوزهر) مي گويند.اين دو گره تحت عنوان اعتدال بهاري و اعتدال پاييزي شناخته مي شود و اصطلاحا به اين نقاط اعتدالين مي گويند.
نصف انهار مبدا آسماني : به كماني كه از شمال كره ي آسمان به جنوب كره ي آسمان امتداد مي يابد به نحوي كه از نقطه ي اعتدال بهاري مي گذرد را نصف انهار مبدا آسماني مي گويند.
دوره نجومي : به چرخش كامل يك سياره به دور خورشيد نسبت به يك ستاره ي ثابت را دوره ي نجومي گويند.
دوره هلالي: *به چرخش كامل يك سياره به دور خورشيد نسبت به زمين دوره ي هلالي گويند.
مقارنه : هرگاه زمين و خورشيد و يك سياره در يك راستا قرار گيرند به طوري كه خورشيد بين آن دو باشد مقارنه رخ مي دهد.
مقابله : هرگاه زمين و خورشيد و يك سياره در يك راستا قرار گيرند به طوري كه زمين بين آن دو باشد مقابله رخ مي دهد.
واحد نجومي : به ميانگين فاصله ي زمين تا خورشيد( ۱۵۰۰۰۰۰۰۰ كيلوتر) يك واحد نجومي گويند.
قدر ظاهري : واحد سنجش درخشندگي اجرام سماوی است. هرچه قدر جسمی کمتر باشد درخشندگی ظاهری *اش بیشتر می*شود. چشم انسان قادر به ديدن اجرام تا قدر ظاهري 6+ مي باشد . قدر ظاهري خورشيد ۵/۲۶ – است.
این قدر ظاهری یه جور درجه بندی بر اساس درخشندگی اجرام آسمانیه
مثلا خورشید -27 و ماه -12 و شعرای یمانی (شباهنگ ) -1.4 و زهره گاهی اوقات -4 و برخی ستارگان با قدر های 1 و 2 و3 و الی آخر
که هر چه این عدد منفی تر باشد درخشنده تر و هرچه از اون طرف یعنی مثبت بزرگتر باشد درخشش کمتری خواهد داشت
در ضمن قدر ظاهری به فاصله جرم و درخشندگی ذاتی جرم بستگی داره و
همچنین حالات مختلف اهله مثل بدر و هلال این قدر برای ماه و زهره متفاوته !
منطقة البروج ( zodiac ) :
12 صورت فلکی که طی یک سال به نظر می رسد خورشید از میان آنها عبور می کند منطقة البروج را تشکیل می دهند .
تقسیم*بندی منطقةالبروج ( از بیان ویکی پدیا )
بر اساس تقسیم*بندی دائرةالبروج به دوازده بخش مساوی (هر بخش معادل ۳۰ درجه)، منطقةالبروج را نیز به همان ۱۲ بخش مساوی تقسیم می*کنند و هر بخش را یک برج می*نامند. اما برای مشخص کردن قسمت*های مختلف منطقةالبروج، عمدتاً از نام ۱۲ صورت فلکی که در این منطقه قرار دارند استفاده می*شود. نام این صور فلکی در زیر آمده است. نکتهٔ خیلی مهم در مورد ارتباط این ۱۲ صورت فلکی با دوازده برجِ منطقةالبروج، این است که با وجود هم*نام بودن آنها، محل قرار گرفتن هر صورت فلکی با برجِ هم*نامِ آن یکسان نیست. دلیل این مطلب پدیده*ای به نام تقدیم اعتدالین است.
حرکت تقدیمی وقتی رخ می*دهد که محور چرخش هر جسم چرخان با راستای قائم زاویه*ای غیر از صفر داشته باشد. در این صورت علاوه بر چرخش جسم به دور خودش، این محور نیز حول یک مسیر دایره*ای می*چرخد. درست مانند چرخش یک فرفره :
در مورد زمین زاویه این محور با راستای قائم حدود 23 درجه می*باشد که همین امر باعث می*شود محور چرخش زمین بدور خودش هر 26000 سال یکبار، یک دور کامل را بزند.
در حال حاضر این محور تقریباً به سمت ستاره قطبی (Polaris) است. در صورتیکه در گذشته به سمت ستاره*های دیگر بوده و این روند ادامه دارد.
و جالبه که بدونید این حرکت تقدیمی رو حتی الکترون*ها هنگام چرخش بدور هسته اتم و چرخش بدور خودشون هم دارند.
ان شاء الله ادامه خواهد داشت ...