۳۱/فروردین/۹۲, ۹:۴۰
بسم الله الرحمن الرحیم
![[تصویر: aaberu-bari.jpg]](http://mastoor.ir/images/news/aaberu-bari.jpg)
ما آدمها در هر سن و سالی که باشیم بازی کردن را دوست داریم، از خاله بازی و وسطی گرفته تا بازیهای پیچیده ی فکری. اما گاهی وقتها، با بالا رفتن سن، بازی کردن هایمان کمی خطرناک می شود. ما معمولا می توانیم خیلی چیزها را برای سوژه ی بازیهای سرگرم کننده ی خود انتخاب کنیم، اما خدا نکند این سوژه، آبروی مردم را هدف قرار دهد. آن وقت است که بازی، ما را از دنیای پاک و معصومانه ی کودکی دور می کند و بار گناهی را بر دوشمان می گذارد که خدا می داند چطور می توانیم از آن خلاص شویم...
برای آلوده نشدن به این بازیهای کثیف، باید از عوامل به وجود آورنده ی آن دوری کنیم. چه عواملی؟ با هم می خوانیم:
·اتهام.
اگر کسی در مقابل چشم دیگران، یک چیز غیرواقعی را به شما نسبت دهد یا شما را متهم به گناه یا خلافی کند، هر چقدر هم که تلاش کنید به تمام آن جمع ثابت کنید کار اشتباهی نکرده اید و این موضوع، تهمتی بیش نیست، باز هم لطمه ای که به آبرو و شخصیت شما وارد شده است، سخت از بین می رود. روزي پيامبر اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) به اصحاب خود فرمود: به شما خبر دهم که بدترين مردم کيست؟ گفتند: آري اي رسول الله. فرمود:
بدترين مردم آن کسي است که خير خود را از ديگران دريغ مي کند و هر چه دارد تنها براي خودش مي خواهد. حاضران گمان کردند ديگر بدتر از اين افراد کسی نيست. در اين ميان آن حضرت فرمود: آيا مي خواهيد بدانيد از اين بدتر کيست؟ اصحاب گفتند: پنداشتيم بدتر از اين گروه ديگر کسي نيست. ايشان صنف ديگري را برشمردند. آن حضرت فرمود: آيا مي خواهيد از آن بدتر را هم به شما بگويم؟ گفتند مگر از اين بدتر هم هست؟ ايشان فرمود: بدتر از اين افراد مردمان بد زبان، ناسزاگو، تهمت زن و آبرو ريزند. (1)
و نیز فرموده اند:
«هرگاه مومن برادر ديني خود را متهم نمايد، ايمان او آب مي شود و از بين مي رود همان طوري كه نمك در آب حل مي شود و از بين مي رود.» (2)
·حسادت.
آدم حسود معمولا از هیچ کاری دریغ نمی کند تا طرف خود را خوار و ذلیل کند و چه راهی بهتر از بی آبرو کردن او؟! راست یا دروغ برایش فرقی نمی کند و هیچ وقت هم دست از کار نمی کشد، مگر وقتی خودش را اصلاح کند و حسادت را کنار بگذارد. آن وقت است که قضیه را از ریشه حل کرده است.
·استهزا و تمسخر.
هرچقدر هم که با کسی صمیمی باشیم، باز هم اگر در مقابل دیگران یک ویژگی اخلاقی، جسمانی یا رفتاری ما را بیان کنند و به آن بخندند، شاید به روی خودمان نیاوریم، اما در دل ناراحت می شویم و حتی اگر آنقدر بی خیال باشیم که ککمان هم نگزد! باز هم در برابر دیگران شخصیتمان کوچک می شود و راه را برای دیگران باز می کند تا آنها هم بتوانند به راحتی این جسارت را بکنند که هر تمسخری را به بهانه ی شوخی نثارمان کنند.
«ای کسانی که ایمان آورده اید! نباید قومی، قوم دیگر را ریشخند کند، شاید آنان از اینها بهتر باشند... و یکدیگر را به القاب زشت مخوانید، چه ناپسندیده است نام زشت پس از ایمان. و کسانی که توبه نمی کنند همان ستمکارانند.» (3)
·تجسس.
اگر مدام به زندگی خصوصی مردم سرک بکشیم و دائم از احوال و کارهای دیگران خبر بگیریم، نتیجه اش می شود فهمیدن رازهایی از زندگی مردم. هرچقدر هم که دهن قرص باشیم و به کسی چیزی نگوییم، باز هم این کار ناپسند است، زیرا شاید آن شخص نخواهد حتی یک نفر هم رازش را بداند. «ای گروه کسانی که به زبان ایمان آورده اید، ولی ایمان به قلبتان وارد نشده است! به دنبال خطاها و لغزشهای مومنان نباشید، زیرا هر کس لغزش و خطای پنهان مومنی را دنبال کند، خداوند هم در مقابل، اعمال زشت و لغزشهای او را دنبال می کند و [در همین دنیا] او را رسوا می سازد؛ حتی اگر در گوشه ای از خانه ی خود [و دور از دیدگان] خلافی مرتکب شود.» (4)
·عیب گویی.
اگر گاهی بر فرض عیب و ایرادی از کسی بینیم، دو حالت دارد: یا آدم خوب و آبرونگهداری هستیم و به وظیفه مان عمل می کنیم و شتر دیدی، ندیدی! یا اینکه همه جا جار می زنیم و تشت رسوایی آن شخص را بر زمین می ریزیم. اما نکته اینجاست که ما وظیفه داریم حتی اگر چیزی دیدیم، آن را بپوشانیم.
امام صادق (علیه السلام) می فرمایند:
«کسی که به منظور عیب جویی و ریختن آبروی مومن و این که او را از نظر مردم بیندازد سخنی را نقل کند، خداوند او را از ولایتش بیرون کرده به سوی ولایت شیطان می فرستد ولی شیطان هم او را نمی پذیرد.» (5)
·غیبت.
«دروغ که نمی گم، حقیقته!»، «جلوی خودش هم می گم!»
ما آدمها، غیبت می کنیم و خیلی راحت توجیهش می کنیم. اما نمی دانیم که غیبت، یعنی یک حرف راست که پشت سر کسی بگوییم و مهم نیست که جلوی خودش هم بگوییم یا نه؛ زیرا مهم این است که در برابر دیگران حرفی راجع به کسی زده ایم که دوست نداشته افراد دیگر آن را بدانند و آبرویش را برده ایم. در ضمن حرف راست است که می شود «غیبت»، اگر دروغ می گفتیم که می شد «تهمت»! «کسی که در غیبت برادرش و کشف سرّ او قدم گذاشت، اول قدمی که برمی دارد در جهنم گذارد، و خداوند سرّ او را در بین خلایق کشف کند» (6)
اینها، عواملی هستند که انجامشان، ما را به سمتی می برد که دیگر آبروی اشخاص برایمان مهم نخواهد بود. آبرویی که آنقدر اهمیت دارد که پیامبر خدا (صل الله علیه و آله) می فرماید:
« از خداوند درخواست کردم که در روز حساب، حساب رسی امت را به خودم واگذار کند که بندگان اگر لغزشی داشتند، آبروی من پیش پیامبران پیشین نرود. خداوند پاسخ داد حساب آنها را خودم به عهده می گیرم که اگر لغزشی داشتند آبرویشان پیش تو نرود .» (7)
رعایت این مسئله را در رفتار بزرگان دینمان هم به خوبی مشاهده می کنیم. مثلا:
روزی امیرمومنان (علیه السلام)، مقدار پنج وسق (حدود پنج بار) خرما برای مردی آبرومند فرستاد. شخصی در آنجا بود و این رفتار امام (علیه السلام) را دید. تعجب کرد و به امام علی (علیه السلام) گفت: «آن مرد که تقاضای کمک نکرد، چرا برای او خرما فرستادی؟ به علاوه یک وسق برای او کافی بود، چرا پنج وسق فرستادی؟!» امیرمومنان علی (علیه السلام) به او فرمود: «خداوند امثال تو را در جامعه ما زیاد نکند. من میدهم، تو بخل میورزی؟! اگر من آنچه را که مورد حاجت او است، پس از درخواستش به او بدهم، چیزی به او ندادهام، بلکه قیمت آبرویی را که به من داده، به او دادهام. زیرا اگر صبر کنم تا او خواهش کند، در حقیقت او را وادار کردهام که آبرویش را به من بدهد، آن رویی را که در هنگام عبادت و پرستش خدای خود و خدای من، به خاک میسایید... (8)
-=-=-=-=-=-=-=-
پی نوشت:
1.http://www.askquran.ir/thread10075.html
2.كشف الريبه، به نقل از http://www.zitova.com/thread36.html
3.سوره حجرات، آیه 11.
4.بحارالانوار، ج 75، ص 214، ح 10؛ به نقل از حقوق مومنان، ابراهیم شفیعی سروستانی، نشر موعود عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، ص 28.
5.مهدوی کنی ، محمدرضا ، نطفه های آغاز در اخلاق عملی ، 148. به نقل از http://yamin.persianblog.ir/post/18
6.پیامبر اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)، چهل حدیث ، امام خمینی ، ص 304. به نقل از همان.
7.http://yamin.persianblog.ir/post/18.
8.وسائل الشیعة، ج 2 ص 118. به نقل از http://nasimehaghighat.persianblog.ir/page/475896
