آیا شب قدر برای همه یک شب است یا هر کس شب قدر خود را دارد ؟ آیا مبارک بودن شب قدر امری مستقل از شخص و حالات شخص است یا این که بستگی به آن دارد ؟
حجت الاسلام والمسلمین انصاریان
در پاسخ به این سوالات میگوید:
شب قدر برای همه یک شب است، ارتباطی به حالات
و روحیات افراد ندارد و
از نظر مدارک
و دلایل دینی مسلم است
که «شب قدر» اختصاص بهزمان پیامبر اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)
و محیط حجاز نداشته و
در همه زمان ها
و برای همه نقاط مختلف «شبقدر»
با همه عظمت
و اهمیتش وجود داردتصوری ممکن است پیش آید
که منظور ازیکی بودن شب قدر
در تمام سال این است
که برای تمام نقاط مختلف روی زمین
در هر سال،شب واحد
و مشترکی، شب قدر معین شده به طوری
که این شب
در ساعت معینی
در سراسر کرهزمین آغاز و
در ساعت معینی هم پایان میپذیرد!
این تصور اشتباه است، چون زمین کروی است
و همیشه یک نیمکره آن
در تاریکی
و نیم کره دیگر آن
در روشنایی قراردارد
و به این ترتیب اصلا امکان ندارد که
درساعتجهای معین
و مشترکی
در سراسر زمینشب باشد. منظور
از این
که «شب قدر»
در سراسر سال یک شب است، این است
که برای اهالیهر نقطه بر حسب سال قمری خودشان، تنها یک «شب قدر» وجود دارد.
به عبارت دیگر اهالی هرنقطه، سال قمری خود
را بر حسب افق خاص آن نقطه
از اول ماه محرم آغاز میکنند
و پساز گذشتن چند ماه قمری، ماه رمضان همان نقطه هم بر حسب افق خاص آنجا آغازمیشود و
در این ماه،شب نوزدهم یا بیست
و یکم
و یا بیست
و سوم برای اهالی آن نقطه، «شبقدر» است.
این مطلب
که اهالی هر نقطه، ایام
و اوقات مقدسخود
را باید
با افق خاص آن نقطه تعیین کنند اختصاص به شب قدر نداشته،
در سایر روزهاو اوقات مقدس اسلامی هم همین حساب وجود دارد؛ مثلا روز عید فطر
و قربان
در اسلامروزهای مقدسی است
که برای آنها عبادتها
و دستورهای خاصی وارد شده
و هر کدام
از ایناعیاد هم
در تمام سال
با تفاوت افقی
که دارند
با مراجعه به افق خاص هر کشور تعیینمیگردد
و به این جهت
در بسیاری اوقات - مثلا عید قربان
در کشور سعودی - یک روززودتر
از ایران
و بعضی
از کشورهای دیگر آغاز میشود.
باید توجه داشت
که این حساب درباره «شب قدر» بامطالبی مانند این
که فرشتگان
در این شب نازل میشوند منافاتی ندارد، زیرا تمام اینجریانها
که حکایت
از توسعه رحمت خاص الهی
در این شب میکند، برای اهالی هر نقطهایدر شب قدر خاص آن نقطه صورت میگیرد.
به این سؤال این گونه هم جواب داده اند
که شب قدر یک شب بیش نیست، اما
در کل کره زمین یک شب کامل، 24 ساعت میباشدهمچنان
که یک روز کامل 24 ساعت است
و هر زمان مفروضی حدود نیمی
از کره زمین راپارههای روز
و نیم کره دیگر
را پارههای شب میپوشانند. بنابراین زمانی
که درعربستان شب قدر میشود بخشی
از لیلة القدر است
که امتداد آن تا شبی که
در ایرانمراسم شب قدر انجام میشود استمرار مییابد . به عبارت دیگر همه شبها
و روزها همینحالت
را دارند که
در عرض 24 ساعت به صورت متخالف تدریجی کل زمین
را پوشش میدهنداز همین رو
در روایات وارد شده است
که فضیلت روز قدر کمتر
از شب قدر نیست.[i]
نكاتي خواندني ديگر از اين شب عظيم
1ـ قلب رمضان: امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
«از کتاب خدا استفاده میشود که شماره ماههای سال نزد خداوند، دوازده ماه است و سرآمد ماهها، ماه رمضان است و قلب ماه رمضان لیلة القدر است.»
2ـ نزول قرآن: شب قدر، شب نزول قرآن بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله است.
3ـ برتر از هزار ماه: نزول همه ملائکه و روح در شب قدر بر زمین و سلام دادن بر بندگان خدا نشانه شرافت آن بر هزار ماه است. امام باقر علیه السلام فرمودند:
«عمل صالح در شب قدر از قبیل نماز، زکات و کارهای نیک دیگر بهتر است از عمل در هزار ماهی که در آن شب قدر نباشد.»
4ـ آمرزش گناهان: پیامبر خدا صلی الله علیه و آله در تفسیر سوره «قدر» فرمودند:
«هر کس شب قدر را احیا بدارد و مؤمن باشد و به روز جزا اعتقاد داشته باشد، تمامی گناهانش آمرزیده میشود.»
آیا خواهان بخشش تمامی گناهانمان نیستیم؟
راه روشن است، تنها کمی همت می خواهد و امید!
"و تو چه مي داني که شب قدر چيست؟
شب قدر از هزار ماه بهتر است."_سوره ي قدر
* * * * * * *
زمردم دل بکن یاد خدا کن / خدا رو وقت تنهایی صدا کن
در آن حالت که اشکت میچکد گرم /غنیمت دان و مارو هم دعا کن
* * * * * * *
شب عفو است ومحتاج دعایم ،زعمق دل دعایی کن برایم. اگر امشب به معشوق رسیدی .خدا را در میان اشک دیدی؟ کمی هم نزد او یادی از ما کن. کمی هم جای ما اور صداکن. بگو یارب فلانی رو سیاه است ، دودستش خالی وغرق گناه است. بگو یارب تویی دریای جوشان .در این شب رحمتت بر وی بنوشان
* * * * * * *
شب قدر ، خدا به دنبال بهانه ای برای بخشش بندگان است ، امشب تو بهانه بخشش گناهانم باش
* * * * * * *
حضرت زهرا سلام الله علیها:انسان محروم کسی است که از فضیلت شب قدر محروم بمانید
* * * * * * *
آري ما را بر عظمت و شناسايي آن راهي نيست،
تنها مي توان درزير باران رحمت "ليله القدر" ايستاد تا برما ببارد
و جانهايمان را از آب زلال خود شست وشو دهد و پاک سازد.
* * * * * * *
شب قدر، شبي است كه در عرصه آن انسان، ره صد ساله را يك شبه طي مي كند.
شب قدر، شبي که شياطين در بند اسارتند و آدميان ايمن از آنها.
* * * * * * *
شب قدر است و من قدري ندارم
چه سازم توشه قبري ندارم
* * * * * * *
رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)
هرکه شب قدر را زنده بدارد تا سال ديگر عذاب از او دور مي گردد.
* * * * * * *
امام صادق(علیه السلام):«قلب ماه رمضان شب قدر است»
* * * * * * *
پیامبر اکرم(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم):
«هرکس شب قدر را با ایمان و محاسبه بیدار ماند
تمام گناهان گذشته و آیندهاش بخشیده میشود»
* * * * * * *
به پيامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) گفته شد:
اگر شب قدر را دريابم از خدا چه چيزى را مسئلت کنم؟ فرمود: «عافيت را».
خدايا به حقيقت شب قدر قسمت مي دهيم:
عافيت و سلامتي جسم و جان و دين و دنيا و اخلاق را نصيب همه ي ما بگردان.
* * * * * * *
خدايا! تقدير ما را در شب قدر بگونه اي رقم بزن
که در دنيا و آخرت، بالاترين افتخار ما "شيعه بودن ما" باشد، "شيعه ي واقعي حضرت امير" همين و بس.
* * * * * * *
موسي (علیه السلام)گفت:
خداوندا! ميخواهم به تو نزديک شوم، فرمود: قرب من از آن کسى است که شب قدر بيدار شود،
گفت: خداوندا! رهايى از جهنم را ميخواهم،
فرمود: آن، از آن کسى است که در شب قدر استغفار کند.
* * * * * * *
آري امشب، "چشم سر" را بايد بيدار داشت
تا "چشم جان" بيداري و بينايي يابد و دل از بندها برهد؛
و ما چه زيانکاريم اگر از شب قدر
تنها بيداري چشم نصيبمان شود و راهي به وراي آن ، بر اقليم جان نيابيم.
"اي خدا جان را پذيرا کن ز رزق پاک خويش"
بي ترديد ، دانستن، فهميدن، ايمان آوردن
و چشم جان گشودن و دل صافي يافتن ، رزق هاي پاک خداوندند.
اميد که در شبي چنين بزرگ ازاين نعمتها بي بهره نمانيم.
* * * * * * *
امام صادق(علیه السلام):
«حضرت درباره شب قدر فرمود:شب فاطمه است و قدر خداوند است
پس هر کس حق شناخت فاطمه را به جا آورد ، شب قدر را درک کرده است»
* * * * * * *
امام صادق(علیه السلام):«تقدیرات در شب نوزدهم است و حتمی شدن آن در
شب بیست و یکم و امضای آن در شب بیست و سوم»
* * * * * * *
- امشب رحمت دوست جاریست، مانند رود، نه! مانند باران، اگر دلتان لرزید، بغضتان ترکید، کسی اینجا محتاج دعاست، اگر یادتان بود باران گرفت دعایی به حال من بیابان کنید.
- امشب تمام آینه ها را صدا کنید. گاه اجابت است رو به سوی خداکنید. ای دوستان آبرودار در نزد حق، درنیمه شب قدرمرا هم دعا کنید.
* * * * * * *
- چون نامه جرم ما به هم پیچیدند * بردند به دیوان عمل سنجیدند * بیش ازهمگان گناه مابود ولی ما را به محبت علی(علیه السلام)بخشیدند.
با عرض تسلیت در لیالی قدر این حقیر را ازدعای خیرخویش فراموش نکنید.التماس دعا
- ز مردم دل بکن یاد خدا کن . خدا را وقت تنهایی صدا کن . در آن حالت که اشکت می چکد گرم . غنیمت دان و ما را هم دعا کن
* * * * * * *
شب قدر، بهترین گاه آرایش صحیفه دل مؤمنان به زیور ذکر خداست.
* * * * * * *
شب قدر، بزرگترین میدانگاه سبقت گرفتن اولاد آدم در خیرات است.
* * * * * * *
شب قدر، آوای ایمان را در گوش جان انسانها ترنم میکند.
* * * * * * *
شب قدر، فاصله مُلک و ملکوت را به حداقل ممکن میرساند.
* * * * * * *
شب قدر، گشاینده پنجره کشف و شهود بر منظر روح عارفان است.
* * * * * * *
شب قدر، لالهای شکفته در کویر شبهای عادی سال است.
* * * * * * *
آی فقیران غنی، کجایید که شبهای قدر آمده است؟!
* * * * * * *
خبر آوردند که امشب از هزار شب بهتر است و یک اتفاق ویژه می افتد و آن اینکه امشب دست ملکوت به طرف زمین کشیده می شود.
* * * * * * *
- خدایا قدر ما را به قدر مولا علی نزدیک فرما
- از آسمان باران انا انزلنا بر فرق زمین می بارد …
امشب چشمانم را با آب توبه می شویم
و کلام قرآن در دهانم می ریزم
تا خواب چشمانم را نیازارد …
* * * * * * *
- انیس قلب خود تنها خدا کن / خدا را در دل شبها صدا کن
ز خوف حق چو اشکی را چکاندی / به حال این رفیقت هم دعا کن . . .
* * * * * * *
- خبر آوردند که امشب از هزار شب بهتر است و یک اتفاق ویژه می افتد و آن اینکه امشب دست ملکوت به طرف زمین کشیده می شود . . .
* * * * * * *
- شب قدر سرنوشت یکسال ما تعیین می شود. این شبها را از دست ندهیم برای تعجل فرج دعا کنیم . . .
* * * * * * *
شبی است که «لیلة البراتش» خوانند:
دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند
و اندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند
چه مبارک سحری بود و چه فرخنده شبی
آن شب قدر که این تازه براتم دادند
* * * * * * *
شب قدر، فصل نزول آیات رحمانی بر بوستان جانهای روحانی است.
* * * * * * *
شب قدر، گاه رویش جوانههای الغوث الغوث بر عرصه لبهای تائب است.
* * * * * * *
شب قدر، بهترین منزلگاه نیایشگران سرسپرده به مهر حق است.
* * * * * * *
شب قدر، وقت شناخت قدر خویش است.
* * * * * * *
- فرشته ها برای آزادی انسانها از دستان شیطان و بخشش معاصی وبردن آنها به ملکوت مسابقه داده و منتظر ندای بنده های خدا هستند. اللهم لبیک. مرا دعا کنید . . .
در قرآن کریم، خداوند متعال میفرماید:
لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْر
شب قدر از 1000 ماه برتر است.
با این حال معصومین علیهم السلام به صورت دقیق این شب را مشخص نکردهاند! اما چرا؟
از امیرالمؤمنین علیه السلام همین سؤال پرسیده شد. ایشان فرمودند:
لَسْتُ أَشُکُّ أَنَّ اللَّهَ إِنَّمَا یَسْتُرُهَا عَنْکُمْ نَظَراً لَکُمْ لِأَنَّهُ لَوْ أَعْلَمَکُمُوهَا عَمِلْتُمْ فِیهَا وَ تَرَکْتُمْ غَیْرَهَا وَ أَرْجُو أَنْ لَا تُخْطِئَکُمْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ انْهَضُوا رَحِمَکُمُ اللَّهُ
.
شک ندارم که خدا از شما شب قدر را پنهان کرده است، به این دلیل که اگر شب قدر را بشناسید، تنها در آن شب به عبادت میپردازید و عبادت در شبهای دیگر را رها میکنید!
[البته] من امید دارم که اگر خدا بخواهد در تشخیص شب قدر خطا نکنید و خود را مهیای آن کنید.[1]
البته روایات دیگری هم در این موضوع آمده است که نشان میدهد آنان بیشتر علاقهمند هستند که شیعیان در تمام این چند شب به عبادت بپردازند، نه اینکه عبادات خود را تنها مختص یک شب کنند. برای مثال از امام باقر و امام صادق علیهما السلام نقل شده است که این دو بزرگوار فرمودهاند:
شب قدر در شب بیست و یکم یا شب بیست و سوم است. چه میشود که در دو شب، مشغول عبادت شوی؟
!
همچنین از رسول خدا درباره شب قدر سوال شد، ایشان فرمودند:
شب قدر در دهه آخر ماه رمضان است
.
چه خوبست که ما هم به توصیه اولیاء دین عمل کنیم و هر سه شب، بلکه هر 10 شب آخر ماه مبارک رمضان را به عبادت بپردازیم، عبادتی هر چند کوتاه!
پینوشت:
[1]. بحار الانوار،ج 34،ص 346
تمام حقوق این سایت متعلق به شیعه 12 است . هر گونه کپی برداری با نقل منبع جایز است.
در قرآن کریم، خداوند متعال میفرماید:
لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْر
شب قدر از 1000 ماه برتر است.
با این حال معصومین علیهم السلام به صورت دقیق این شب را مشخص نکردهاند! اما چرا؟
از امیرالمؤمنین علیه السلام همین سؤال پرسیده شد. ایشان فرمودند:
لَسْتُ أَشُکُّ أَنَّ اللَّهَ إِنَّمَا یَسْتُرُهَا عَنْکُمْ نَظَراً لَکُمْ لِأَنَّهُ لَوْ أَعْلَمَکُمُوهَا عَمِلْتُمْ فِیهَا وَ تَرَکْتُمْ غَیْرَهَا وَ أَرْجُو أَنْ لَا تُخْطِئَکُمْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ انْهَضُوا رَحِمَکُمُ اللَّهُ
.
شک ندارم که خدا از شما شب قدر را پنهان کرده است، به این دلیل که اگر شب قدر را بشناسید، تنها در آن شب به عبادت میپردازید و عبادت در شبهای دیگر را رها میکنید!
[البته] من امید دارم که اگر خدا بخواهد در تشخیص شب قدر خطا نکنید و خود را مهیای آن کنید.[1]
البته روایات دیگری هم در این موضوع آمده است که نشان میدهد آنان بیشتر علاقهمند هستند که شیعیان در تمام این چند شب به عبادت بپردازند، نه اینکه عبادات خود را تنها مختص یک شب کنند. برای مثال از امام باقر و امام صادق علیهما السلام نقل شده است که این دو بزرگوار فرمودهاند:
شب قدر در شب بیست و یکم یا شب بیست و سوم است. چه میشود که در دو شب، مشغول عبادت شوی؟
!
همچنین از رسول خدا درباره شب قدر سوال شد، ایشان فرمودند:
شب قدر در دهه آخر ماه رمضان است
.
چه خوبست که ما هم به توصیه اولیاء دین عمل کنیم و هر سه شب، بلکه هر 10 شب آخر ماه مبارک رمضان را به عبادت بپردازیم، عبادتی هر چند کوتاه!
پینوشت:
[1]. بحار الانوار،ج 34،ص 346
منبلع: شيعه 12
4 عمل كوتاه مخصوص شب قدر
این اعمال مخصوص شب خاصی نیستند و اصطلاحاً از اعمال مشترک شبهای قدر هستند لذا میتوانیم در هر سه شب، به جا بیاوریم.
1ـ غسل (مقارن با غروب آفتاب، که بهتر است نماز عشاء را با غسل بخوانیم.)
2ـ دو رکعت نماز؛ در هر رکعت بعد از سوره «حمد»، هفت مرتبه سوره «توحید» و بعد از پایان نماز، هفتاد مرتبه «اَستَغفُرِاللهَ وَ اَتوبُ اِلَیهِ».
در روایات آمده است که انجام دهندهی این کار، از جای خود برنخیزد مگر اینکه خداوند متعال، او و پدر و مادرش را بیامرزد
.
3ـ قرآن مجید را گشوده و در مقابل خود بگذاریم و بگوییم:
«اَللّهُمَّ اِنّی اَسئَلُکَ بِکِتابِکَ المُنزَلِ وَ ما فیهِا سمُکَ الاَکبَرُ و اَسماؤُکَ الحُسنی وَیُخافُ وَیُرجی اَن تَجعَلَنی مِن عُتَقائِکَ مِنَ النّار»،
پس از این دعا، حاجاتمان را از خداوند بخواهیم.
4ـ قرآن کریم را بر سر گذاشته و بگوییم:
«اَللّهمَّ بِحَقِّ هذاالقُرآنِ وَ بِحَقِّ مَن اَرسَلتَه بِه وَ بِحَقِ کُلِّ مومنٍ مَدَحتَهُ فیهِ وَ بِحَقِّکَ عَلَیهِم فلا اَحَدَ اَعرَفُبِ بِحَقِّکَ مِنک»َ
.
ده مرتبه: بِکَ یا الله
ده مرتبه: بِمُحَمَّدٍ
ده مرتبه: بِعلیٍّ
ده مرتبه: بِفاطِمَةَ
ده مرتبه: بِالحَسَنِ
ده مرتبه: بِالحُسَینِ
ده مرتبه: بِعلیّ بنِ الحُسین
ده مرتبه: بِمُحَمَّدِ بنِ عَلِیٍّ
ده مرتبه: بِجَعفَر بنِ مُحَمَّدٍ
ده مرتبه: بِموُسی بنِ جَعفَرٍ
ده مرتبه: بِعلیِّ بنِ عَلیٍّ
ده مرتبه: بِعَلِیِّ بنِ مُحَمَّدٍ
ده مرتبه: بِالحَسَنِ بنِ عَلِیٍّ
ده مرتبه: بِالحُجَّةِ
.
پس از این عمل، حاجاتمان را از خداوند متعال بخواهیم.
انشاء الله به برکت شبهای قدر، گناهانمان بخشیده شود...