تالار گفتگوی بیداری اندیشه

امام علی (علیه السلام) می فرماید:
گرچه خداوند به روحیات بندگانش از خودشان آگاه تر است ، ولی آنها را امتحان می کند تا کارهای خوب و بد که معیار پاداش و کیفر است از آنها ظاهر گردد.
(نهج البلاغه، قصار/93)

به تعبیر علامه محمد جواد مغنیه مبتلا شدن به بلاء، محکی است که حقیقت انسان را آشکار می سازد.

بهترین سخن در این باره، سخن سیدالشهداء، حسین بن علی (علیهماالسلام) در روز عاشوراست که فرمود: مردم، بندگان دنیایند و دین، تنها لق لقه زبان آنان است. آنان تا زمانی پیرامون دین می گردند که زندگانیشان بچرخد و هرگاه به بلا و سختی گرفتار شوند، تعداد دین داران اندک خواهد شد.

خداوند در آيه 94 سوره اعراف مي‌فرمايد:

وَمَا أَرْسَلْنَا فِي قَرْيَةٍ مِّن نَّبِيٍّ إِلاَّ أَخَذْنَا أَهْلَهَا بِالْبَأْسَاء وَالضَّرَّاء لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُونَ.

مضمون آيه اين است که ما براي هيچ قومي ، پيغمبري نفرستاديم، مگر اين‌که آن قوم را به سختي‌ها و گرفتاري‌ها مبتلا کرديم تا شايد به طرف خدا بروند و تضرع (گريه و زاري) کنند.

وقتي رفاه و آسايش است ، لذت‌هاي دنيا انسان را مست مي‌کند،

اما گرفتاري و سختي‌‌ها انسان را رام و متواضع مي‌کند و به راه خدا مي‌فرستد.

خداي متعال بندگانش را مي‌شناسد.

حال که براي هدايت آن‌ها پيغمبر فرستاده است، آن‌ها را دچار سختي مي‌کند تا برایشان زمينه رواني تضرع در پيشگاه الهي فراهم شود.

در آیه 42 سوره انعام این مضمون با تعبیر یتضرعون آمده‌است و سپس علت عدم تضرع را قساوت قلب بيان مي‌کند؛

فَلَوْلا إِذْ جَاءهُمْ بَأْسُنَا تَضَرَّعُواْ وَلَـكِن قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ.(1)

اين مسأله هميشه هست.

يک روز جهاد نظامي است.

يک روز حصر در شعب ابي طالب است.

يک روز صحراي کربلاست

و يک روز زندانی شدن موسي ‌بن ‌جعفر سلام‌ الله‌ عليه.

دنيا يعني همين.

هر روز رنگي از اين فتنه‌ها و بلاها براي مردم پيش مي‌آيد و آن‌هايي که قساوت ندارند، تحت تأثير اين عامل قرار مي‌گيرند و پشيمان مي‌شوند و توبه مي‌کنند و نصيحت‌هاي انبيا را مي‌ پذيرند ؛

اما آن‌هايي که قساوت گرفته‌اند ، به انبيا مي‌گويند که شما چه کاره هستيد؟ اصلا به شما چه؟

حضرت شعيب علیه السلام به مردم سفارش مي‌‌کرد که کم‌فروشي نکنيد؛

وَزِنُواْ بِالقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيمِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلاً(2)

از اين مطلب ساده‌تر ، قابل قبول‌تر و نافع‌تر براي مردم چه مي‌شود گفت؟

مي‌گفت: دود اين کم‌فروشي به چشم خودتان مي‌رود.

تو امروز کم مي‌فروشي ، فردا جنسي از ديگري مي‌خري ، او نيز کلاه سر تو مي‌گذارد. وقتي رعايت نکردن انصاف و عدل باب شد، امروز تو بي‌انصافي مي‌کني ، فردا ديگري در حق تو بي‌انصافي مي‌کند .

آن وقت همين گراني‌ها و تورم‌ها پديد مي‌آيد و دود آن در چشم مردم ضعيف به‌خصوص حقوق‌ بگيراني که درآمد ثابتي دارند، مي‌رود.

اما قوم او گفتند:

اين فضولي‌ها به تو نرسيده ؛

أَصَلاَتُكَ تَأْمُرُكَ أَن نَّتْرُكَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا أَوْ أَن نَّفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاء (3)

تو برو نمازت را بخوان ! چه کار داري به اين کارها ؟! تو که در مسائل اقتصادي و سياسي تخصص نداري!

آيت‌الله مصباح‌يزدي (دامت‌بركاته)

.............

1 -انعام، 43.

2 - اسراء، 35.

3 - هود، 87.