تالار گفتگوی بیداری اندیشه

شرح منظومه می نویسد:

بسم الله.


دوست گرامی با تشکر از مطلبی که زدید. ولی چند نکته:


1- ای کاش ارسالتان را کمی کوتاه تر می فرستادید تا همه دوستان بتوانند استفاده لازم را ببرند.


2- اگر موضوع خاص مورد بحثتان قدم یا حدوث عالم است، اتفاقا موضوع خیلی خوبی است که کار هم نشده اگر مایل هستید روی همین موضوع بحثی داشته باشیم؟؟؟

(۱۶/شهریور/۹۲ ۱۸:۱۸)roohollah14 نوشته است: [ -> ]

اما در مقابل حکما، متکلمین شیعه معتقدند بین حدوث عالم و اعتقاد به وجود پروردگار تلازم وجود دارد و مستند ایشان هم روایات متواتره در این باب است و هم حکم عقل و برهان. که البته در بسیاری از روایات به حکم عقل استناد شده است واین مطلب را به نحو برهان بیان نموده است.

شیخ انصاری قدس سره در کتاب رسائل بیان می کند که: «هرگاه قطع و یقینی در مورد مسئله ای از راه دلیل نقلی به دست آمد، مثل قطعی که از اجماع و اتفاق همه ادیان الهی در باب حدوث زمانی عالم به دست می آید،جایز نیست قطع و یقینی بر خلاف آن از راه عقل حاصل شود همانند عدم تخلف اثر از موثر» (شیخ انصاری، رسائل، ج 1، ص 18، دفتر انتشارات اسلامی، قم)

بزرگانی همانند شیخ، لزوما حکم به حدوث زمانی عالم را ولو آنکه غیر عقلی باشد، به سبب این امر که قطع نقلی است قبول می کنند پس حدوث زمانی مورد نظر شیخ، حتما عقلی نیست.

ولی جوابی که می توان به شیخ داداین است که: اجماع در مطالب برهانی، مفید نیست زیرا مقدمات برهان باید عقلی صرف باشند، دلیل اثبات حضرت حق در نزد متکلمان حدوث زمانی عالم است، چظور می شود که اثبات حضرت حق را فرع بر مطلبی نقلی دانست، لذا باید حدوث عالم به صورت عقلی صرف مورد بحث قرار گیرد.

با توجه به مطالب دوست عزیز roohollah14 ما سه مطلب داریم: 1- تبیین معنی حدوث و خصوصا زمانی 2- نظر فلاسفه و متکلمان در باب حدوث عالم 3- بررسی روایات ناظر بر حدوث یا قدم عالم

(۱۶/شهریور/۹۲ ۱۸:۱۸)roohollah14 نوشته است: [ -> ]2) نباید معنی قدیم که از صفات خداوند است با بی نهایت خلط شود . چرا که نهایت و بی نهایت هر دو از صفات جسم ، دارای اجزاء و عدد و مقدارند و اگر ما می گوییم خداوند قدیم است به این معنی نیست که در ابتدای وجود بی نهایت است بلکه به این معنی است که نبودن برای او متصوّر نیست. و اگر بخواهیم خداوند را بی نهایت تصور کنیم خداوند را به وهم خود آورده ایم و او را تشبیه به خلقش نموده ایم ولی خداوند ، متعالی از آن است که به وهم آید و یا شبیه خلق باشد . نمی توان گفت چون اشیاء حد خورده اند و محدود گشته اند پس خدا که حد و ماهیت ندارد نا محدود است بلکه خدا آن است که در وهم نمی آید نه محدود است و نه نامحدود . چرا که تقابل محدود و نا محدود تقابل نقیضین نیست بلکه تقابل ملکه و عدم ملکه است در اشیاء مقداری.اشیاء نا محدود هم نداریم چون مقدار و کم و زمان و مکان از خصوصیات جسم است و اگر آنها را از جسم بگیریم جسم را منکر شده ایم نه اینکه آن را نامحدود کرده ایم.

با سلام خدمت دوستان

ضمن تشکر از ارسال بسیار مفید یک سوالی در مورد جمله ای که مشخص کردم داشتم

سوال این هست که مگر جسم هم بی نهایت میشه ؟
جسم بینهایت شاید شامل اجزا بشود ولی قابل شمارش هم هست ؟
اگر قابل شمارش باشه که دیگه بینهایت نمیشه

درسته ؟
دوستان لطفاً جواب بدهند

بسم الله

معنای حدوث و قدم

حدوث یعنی وجودی که مسبوق به عدم است و به لحاظ تصوری و با صرف نظر از اینکه واقعا در خارج مصداقی غیر از حدوث زمانی داریم یا نه، این مسبوق بودن لزوما مسبوقیت زمانی نیست.
انواع مختلفی را برای حدوث می توان تصور کرد که به لحاظ فلسفی موارد ذیل از اقسام حدوث بر شمرده شده اند:

1- حدوث ذاتی
2- حدوث زمانی
3- حدوث دهری
4- حدوث اضافی
5- حدوث سرمدی
6- حدوث اسمی

که ما به 4 مورد اخیر کاری نداریم (گرچه حدوث اسمی که از افادات حکیم سبزواری است، معنای لطیفی دارد غیر از آنچه که برخی از مفسران منظومه تفسیر کرده اند)

اما حدوث ذاتی به این معناست که موجود حادث در مرتبه ذات و ماهیت که من حیث هی لیست الا هی لا موجوده و لا معدومه، اقتضای وجود ندارد، و در خارج اگر علتی برایش یافت شود، موجود و الا معدوم باقی می ماند که با این تعریف تمام ممکنات حادث خواهند بود، زیرا هر ممکن دارای ماهیت است و ماهیت من حیث هی، لا موجوده ...

اما حدوث زمانی که معنایش روشن است، در ظرف زمان موجودی نبود و سپس بود شد.

(۱۷/شهریور/۹۲ ۱۴:۱۰)در جستجوی سختی نوشته است: [ -> ]با سلام خدمت دوستان

ضمن تشکر از ارسال بسیار مفید یک سوالی در مورد جمله ای که مشخص کردم داشتم

سوال این هست که مگر جسم هم بی نهایت میشه ؟
جسم بینهایت شاید شامل اجزا بشود ولی قابل شمارش هم هست ؟
اگر قابل شمارش باشه که دیگه بینهایت نمیشه

درسته ؟
دوستان لطفاً جواب بدهند

کسی نیست جواب بده ؟

درجستجوی سختی گرامی... چون سوالتون رو از مطلب
کاربر روح الله 14 انتخاب کردید من و شاید دیگر دوستان منتظر هستیم که خود ایشان بیایند برای پاسخ دهی. تا فردا اگر نیامدند. چشم به این سوال پاسخ می دهیم.
یا علی مدد.

بسم الله
اما آراء فلاسفه و متکلمان در باب حدوث

قاطبه فلاسفه پیش از صدرالمتألهین حکم به حدوث ذاتی عالم نموده و حدوث زمانی عالم را مردود دانستند و متأسفانه همین امر موجب تکفیر ایشان از سوی غزالی شده است. پیش از صدرالمتألهین هم میرداماد نظریه حدوث دهری را طرح نمود که فیه ما فیه.
صدرالمتألهین نظریه ای دقیق ارائه نمود که هم با دائم الفیض علی البریه بودن خداوند سازگار بود و هم با حدوث زمانی عالم.
(البته حدوث ذاتی با ابتنا بر حکمت متعالیه که اصالت را از وجود دانسته و امکان فقری را مطرح می نماید، قاعدتا معنای جدیدتری را پیدا خواهد کرد که از دایره بحث خارج است)
عرفا هم که قایل به هر نفس نو می شود دنیا بوده و در نظر آنها دو اسم محیی و ممیت خداوند دائما موجب اعدام و ایجاد عالم می شود.

بسیاری از متکلمان هم قایل به حدوث زمانی عالم شده اند.

در بحث بعدی اشکالات حدوث زمانی مورد نظر متکلمان را طرح می کنیم