تالار گفتگوی بیداری اندیشه

از آن جایی که ابلیس از چهار جهت به انسان هجوم می آورد و برایش کمین می گذارد، انسان ها می بایست بسیار هوشیار باشند و از همه جانب متوجه خطر دشمن باشند و تا زمان مرگ و رسیدن به مقام یقین رهایی، احتمال خطر و سقوط در کمین ابلیس و یارانش را بدهند.

شناخت عوامل سقوط در دام ابلیس می تواند به ما کمک کند تا هوشیارانه تر به مسائل و موضوعات زندگی دنیوی خود توجه داشته باشیم. از این رو بخشی از آموزه های قرآنی به معرفی عوامل افتادن در کمین شیطان اشاره دارد.

---

۱- آرزوهای دور و دراز:

خداوند آرزوهای باطل را یکی از مهم ترین عوامل سقوط در کمین ابلیس برمی شمارد.
مغرور شدن آدمی به آمال و آرزوهای باطل، می تواند دام ابلیس را در دل و جان آدمی بیفکند و تارهای عنکبوتی ابلیس مانند تاری چسبناک او را به خود مشغول دارد و از حرکت باز داشته و اجازه ندهد تا به سوی خدایی شدن گام بردارد.(حدید، آیه ۱۴)

---

۲- وسوسه:

دومین عامل اساسی را می توان وسوسه برشمرد.
اساس و بنیاد حرکت های سلطه جویانه ابلیس و شیاطین بر وسوسه نهاده شده است. وسوسه های ابلیسی به سبب همراهی طبیعت و غرایز بشری می تواند بسیار خطرناک باشد. ابلیس، چنان در گوش آدمی چون پشه و مگس وزوز می کند تا آدمی را به سوی فتنه ای بزرگ و عظیم سوق دهد که سرانجام آن هبوط و سقوط و دوری از مسیر متاله و خدایی شدن و قرار گرفتن در شرایط و موقعیت دشوارتر است.

ابلیس در همان بهشت موقت حضرت آدم(علیه السلام) و حوا، از این شیوه و عامل به خوبی بهره جست و موجب عریانی تن آدم و حوا و آشکار شدن زشتی های جسد آنان شد و آن دو را تا پرتگاه سقوط به هبوط کشانید. (اعراف، آیه ۲۷) خداوند در همین آیه به انسان ها و فرزندان آدم(علیه السلام) هشدار می دهد که ابلیس همواره از همین شیوه استفاده می کند و موجبات هبوط و سقوط شما را فراهم می آورد. بنابراین لازم است تا آدمی نسبت به این عامل هوشیار باشد.

---

۳- غفلت:

سومین عامل اصلی سقوط آدمی در دام ابلیس لعین است.
خداوند در آیه ۲۰۱ سوره اعراف یادآور می شود که غفلت آدمی از یاد خدا، عامل گرفتاری در دام و کمینی است که ابلیس برای آدمی نهاده است. بنابراین، انسان می بایست دمی از خداوند غافل نشود تا در دام ابلیس و یارانش گرفتار نیاید.

---

۴- گناه:

دو عامل دیگر نیز به ابلیس برای رسیدن به مقصد شوم و پست خود یاری می رساند که عبارتند از: ترک عمل به آموزه های وحیانی (اعراف، آیه ۱۷۵) و خروج از محبت الهی با انجام گناه و معصیت.(همان)
خداوند در این آیه از انسلاخ انسان سخن به میان می آورد که عبارت است از دور شدن آدمی از آیات الهی و خالی شدن آن از آیات و نشانه های فطری بشری. (جامع البیان، ج۱۳، جزء۲۷، ص ۴۰۴)
فخر رازی بر این باور است که انسان با گناه، از محبت الهی بیرون می رود و مراد از انسلاخ در آیه، خروج از محبت خدا و گرایش به معصیت است. به سخن دیگر، گناه موجب می شود تا آدمی از دایره محبوبیت الهی خارج شود و به سادگی در دام ابلیس قرار گیرد.(تفسیر کبیر، ج۵، ص ۴۰۴)

عوامل رهایی از دام و کمین شیطان


۱- اخلاص:
مهم ترین عامل در رهایی انسان بهره گیری از حربه اخلاص است.
خداوند در آیاتی از جمله ۳۹ و ۴۰ سوره حجر و آیات ۸۲ و ۸۳ سوره ص، اخلاص کامل در گفتار و رفتار را موجب رهایی انسان از کمین های شیطانی برمی شمارد. بنابراین هر که از اخلاص سود جوید از دام ابلیس بگریزد.

۲- تقوا:
از آن جایی که ابلیس از در معصیت و گناه وارد می شود و دل آدمی را سرد و بی روح کرده و فطرت سالم و پاکش را نابود می سازد، می بایست اصل تقوا را به عنوان عامل مهم رهایی از کمین و دام ابلیس مورد توجه قرار داد.
از این رو تقوا نه تنها به عنوان گریزگاه بلکه عامل رهایی از دام و کمین ابلیس در آیه ۲۰۱ سوره اعراف معرفی شده است تا انسان با بهره مندی از آن بتواند از دایره شکار ابلیس بگریزد و یا از دامش برهد.

۳- یاد خدا:
غفلت مهم ترین ابزار تسلط ابلیس و عامل مهمی در قرار گرفتن در دام و کمین شیطان است.
از این رو خداوند یاد کرد خدا و ذکر و نامش را زمینه ساز نجات انسان و عامل رهایی وی از کمین ابلیس برمی شمارد؛ چرا که یاد خداوند دل ها را روشن می کند و بصیرت و بینش و نگرش خاص نورانی و الهی به شخص می بخشد تا از دام فتنه ها برهد و از وسوسه و شک و تردید و شبهات بدر آید.(اعراف، آیه ۲۰۱)

۴- سجده:
از آن جایی که ابلیس از چیزی بیش تر از سجده بیزار نیست، سجده عامل مهم دیگر رهایی آدمی از کمین ابلیس و شیاطین است که خداوند در آیات ۱۱ تا ۱۷ سوره اعراف به آن توجه می دهد.

۵- شکر نعمت:
در همین آیات شکرگزاری از نعمت های الهی و بهره مندی درست و مناسب از آن برای رشد و خدایی شدن را به عنوان عامل مهم دیگر برای رهایی از کمین شیطان و ابلیس معرفی می کند و از مردم می خواهد تا با بهره گیری از حربه شکرگزاری، ابلیس ناسپاس و کفران خواه را از خود دور سازند و از کمین و دام وی برهانند.

آنچه بیان شد مهمترین راههای نجات از کمین شیطان است که البته در این باره راهها و عوامل دیگری نیز وجود دارد.

(۸/اردیبهشت/۹۰ ۹:۴۹)MESSENGER نوشته است: [ -> ]عوامل رهایی از دام و کمین شیطان

۴- سجده:
از آن جایی که ابلیس از چیزی بیش تر از سجده بیزار نیست، سجده عامل مهم دیگر رهایی آدمی از کمین ابلیس و شیاطین است که خداوند در آیات ۱۱ تا ۱۷ سوره اعراف به آن توجه می دهد.

میشه درباره "سجده" توضیح دهید.

(۸/اردیبهشت/۹۰ ۱۶:۱۵)mohamad نوشته است: [ -> ]

(۸/اردیبهشت/۹۰ ۹:۴۹)MESSENGER نوشته است: [ -> ]عوامل رهایی از دام و کمین شیطان

۴- سجده:
از آن جایی که ابلیس از چیزی بیش تر از سجده بیزار نیست، سجده عامل مهم دیگر رهایی آدمی از کمین ابلیس و شیاطین است که خداوند در آیات ۱۱ تا ۱۷ سوره اعراف به آن توجه می دهد.

میشه درباره "سجده" توضیح دهید.

بعضى از آثار اخروى و دنيايى سجده عبارت است از:

1 - رسيدن به بهشت
2 - قرب به خداوند
امام صادق(علیه السلام) فرمود: «نزديك‏ترين حالت بنده به خداوند زمانى است كه در سجده خداوند را مى‏خواند.»
3 - آمرزش گناهان
4 - مؤثرترين عامل طهارت قلب
5 - مايه افتخار خداى لايزال
6 - اعتراف كنايه وار به حيات دنيا و آخرت انسان
7 - مباهات زمين
8 - راه رسيدن به خواسته‏ها
الکافی ج3

رابطه ی مستقیم وجود داره بین قرب خدا و بُعد و دوری از شیطان!!!!!!!!!!!
سجده اظهار فقر و عجز و بندگی و عبودیت به درگاه ربوبی هست و بر طبق روایات نزدیک ترین حالت انسان به خدا و همان چیزی که شیطان از آن سرباز زد!!!!!!!!!!!!!!!(شیطان از سجده به آنچه خدا به او امر کرده بود سرباز زد و سعی میکند انسانهارا از سجده و طولانی شدن سجده شان که امر خداست جلوگیری کند)

یک نکته
شیطان از 2 چیز بسیار میترسد و در روایات است باعث فرار شیطان میشود
خواندن نماز اول وقت به خصوص اگر با خواندن اذان با صدای بلند باشد!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
قرائت و تفکر و انس انسان با آیات قرآن!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

چه جالب پس همون سجده که در نماز و میخوانیم سبحان ربی الله و به حمده خودش فواید زیادی داره
متشکر از مطلب زیاد به این موضوع توجه نداشتم

(۹/اردیبهشت/۹۰ ۱:۰۸)MESSENGER نوشته است: [ -> ]5 - مايه افتخار خداى لايزال

سلام
با تشکر از پاسخ شما.
لطفا دراینباره نیز توضیح مختصری دهید

(۱۰/اردیبهشت/۹۰ ۱۴:۱۵)mohamad نوشته است: [ -> ]

(۹/اردیبهشت/۹۰ ۱:۰۸)MESSENGER نوشته است: [ -> ]5 - مايه افتخار خداى لايزال

سلام
با تشکر از پاسخ شما.
لطفا دراینباره نیز توضیح مختصری دهید

یوسف بن اسباط از پدرش نقل می کند که می گوید:
من پیش از طلوع آفتاب وارد مسجد کوفه شدم و جوانی را دیدم که مشغول مناجات با پروردگارش بود و در سجده می‌گفت:
« سجد وجهی متعفراً فی التراب لخالقی و حقّ له »
( صورتم را بر خاک می‌نهم و برای خالقم سجده می‌کنم؛ و او حق دارد برای او سجده کنم)
جلوتر رفتم و دیدم حضرت علی بن الحسین علیه السلام است.
آفتاب که درآمد، نزد او رفتم و عرض کردم:
« یا ابن رسول الله، خود را به زحمت و سختی می‌اندازید در حالی که خداوند شما را برتری داده است!»
امام مدتی گریست و سپس روایت زیبایی از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم را برایم نقل کرد:
« چشمان همه مردم در روز قیامت گریان است مگر چشمان چهار گروه:
چشمی که از خوف خداوند گریسته باشد، و چشمی که در جهاد در راه خدا از بین رفته باشد، و چشمی که از دیدن مناظر حرام فرو افتد، و چشمی که شب را با عبادت خداوند و سجده برای او بیدار باشد، که خداوند در نزد ملائکه به او مباهات می کند و به آنان می گوید:
بنده مرا بنگرید که چگونه قلب وروح او در نزد من، و بدنش در طاعت من است، در حالی که بستر خواب را ترک کرده و به جهت ترس از عذاب من و اشتیاق به رحمت من، مرا می خواند. بدانید که من او را مشمول مغفرت خود قرار دادم»

منع: بحارالانوار، ‌ج 46، ص 99 به نقل از کشف الغمه

سلام
به یه چیزی دقت کردید....
شیطان هیچگونه ابتکاره عمل و خلاقیت تو گمراه کردنش نداره!
اینو اگه به تاریخ و عبرتاش نگاه کنیم میفهمیم....بیشتر راه های گول زدن شبیه همه و انسان(انسان نه شبه انسان!) میتونه بفهمه تو چه شرایطی شیطان چطوری و ازچه راهی گول میزنه...
آدم وقتی تو اون باغ بود (نکته:آدم در بهشت نبوده دریک باغی بوده چون درقرآن داریم بهشت از اعمال انسان به وجود میاد پس آدم توبهشت نبوده!)یه چراغ قرمز بیشتر نداشت و اونم نخوردن میوه اون درخت بود و وقتی به زمین حبوط کرد یه چراغ قرمز به هزارتا تبدیل شد و شد ارض آزمایش و تکلیف...
نکته دیگه اینه که شیطان قبل از انسان حبوط کرده و ما میدونیم اگه دشمن قبل از آدم به میدان رزم بره زمین رو مسلح میکنه...
اینجا هم کاره ما سخت میشه هم خدا این لطف کرده که بتونیم راه های وسوسه شیطان رو بدونیم
واینم ازتجربه بهوجود اومده..

اعوذبالله من الشیطان الرجیم
بسم الله الرحمن الرحیم

قَالَ فَبِمَا أَغْوَيْتَنىِ لَأَقْعُدَنَّ لهَُمْ صرَِاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ(16)
ثُمَّ لاََتِيَنَّهُم مِّن بَينْ‏ِ أَيْدِيهِمْ وَ مِنْ خَلْفِهِمْ وَ عَنْ أَيْمَانهِِمْ وَ عَن شَمَائلِهِمْ وَ لَا تجَِدُ أَكْثَرَهُمْ شَاكِرِينَ(17)
قَالَ اخْرُجْ مِنهَْا مَذْءُومًا مَّدْحُورًا لَّمَن تَبِعَكَ مِنهُْمْ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنكُمْ أَجْمَعِينَ(18) سوره مبارکه اعراف

گفت: «اكنون كه مرا گمراه ساختى، من بر سر راه مستقيم تو، در برابر آنها كمين مى كنم! (16)
سپس از پيش رو و از پشت سر، و از طرف راست و از طرف چپ آنها، به سراغشان مى‏روم و بيشتر آنها را شكرگزار نخواهى يافت!» (17)
فرمود: «از آن (مقام)، با ننگ و عار و خوارى، بيرون رو! و سوگند ياد مى‏كنم كه هر كس از آنها از تو پيروى كند، جهنم را از شما همگى پر مى‏كنم! (18)

در حديث مى‏خوانيم: شيطان كه سوگند خورد از چهار طرف در كمين انسان باشد تا او را منحرف يا متوقّف كند، فرشتگان از روى دلسوزى گفتند: پروردگارا! اين انسان چگونه رها خواهد شد؟

خداوند فرمود: دو راه از بالاى سر و پايين باز است و هر گاه انسان دستى به دعا بر دارد، يا صورت بر خاك نهد، گناهان هفتاد ساله‏اش را مى‏بخشايم. «1»

همين كه حضرت آدم از تسلّط شيطان بر انسان آگاه شد، رو به درگاه خدا آورده و ناله زد.
خطاب رسيد: ناراحت نباش، زيرا من گناه را يكى و ثواب را ده برابر حساب مى‏كنم و راه توبه هم باز است. «2»


امام باقر عليه السلام فرمود:

ورود ابليس بر انسان از پيشِ رو بدين شكل است كه امر آخرت را براى انسان ساده و سبك جلوه مى‏دهد، و از پشت سر به اين است كه ثروت‏اندوزى و بخل و توجّه به اولاد و وارث را تلقين مى‏كند و از طرف راست با ايجاد شبهه، دين را متزلزل و تباه مى‏سازد و از طرف چپ، لذّات و شهوات و منكرات را غالب مى‏كند. «3»

شيطان اگر بتواند، مانع ايمان انسان مى‏شود و اگر نتواند، راه‏هاى نفاق و ارتداد را مى‏گشايد و اگر موفّق نشود، با ايجاد شك و ترديد و وسوسه، انسان را به گناه سوق مى‏دهد تا از ايمان و عبادتش لذّت نبرد و كار خير برايش سنگين و با كراهت جلوه كند.

در روايات متعدّد، صراط مستقيم، به اهل بيت عليهم السلام و ولايت على عليه السلام تعبير شده است. «4»






__________________________________________________
(1). تفسير كبير فخر رازى.
(2). تفسير نور الثقلين.
(3). تفسير كنز الدقائق.
(4). تفسير فرقان.
** مطالعه بیشتر در این باره = مراجعه به تفسیر نور، قرائتی، ذیل آیه 17 سوره مبارکه اعراف

یاعلی
التماس دعا