تالار گفتگوی بیداری اندیشه

1ـ هر کس دوست دارد که امام معصوم (علیه السلام) او را بطلبد و به او اجازه شرفیابى دهد، قبل از حرکت از همه آنهایى که از جانب او احتمالا اذیت و آزارى و لو در حد یک کدورت قلبى به آنها رسیده، حلیت بطلبد؛ خصوصاً کسانى که از محبان و موالى آن بزرگواران به حساب مى آیند. این مطلب شواهد فراوانى دارد، از جمله داستان معروف ابراهیم جمال (ساربان) و على بن یقطین صحابى خاص امام کاظم (علیه السلام) و وزیر هارون الرشید (البته با اجازه آن حضرت و براى نجات مظلومان) مى باشد که بر اثر عدم موافقت با ملاقات ابراهیم جمال امام (علیه السلام) او را به ملاقات خود راه نداد و فرمود: چون قلب این مرد از تو شکسته است خدا زیارت تو را نیز قبول نکرد. على بن یقطین ناچار به سراغ ابراهیم جمال آمد و با تواضع بى نظیر با او ملاقات کرد و از او حلیت طلبید؛ پس از آن بود که امام او را به حضور پذیرفت و بشارت قبولى اعمالش را به او داد.(1) 2ـ هرگونه حق الناس و از جمله خمس و زکات اموال را ـ مخصوصاً به هنگام سفر حج ـ بپردازد؛ چرا که تا اموال انسان پاک نشود، نه اعمال او با استفاده از آن اموال صحیح است و نه شایسته تقرب به درگاه خداوند مى باشد. 3ـ غسل زیارت کند و این دعا را هنگام غسل (یا بعد از آن) بخواند:
«أللهُم اجْعَلْهُ لی نُوراً وَ طَهُوراً وَ حِرْزاً، وَ شِفاءً مِنْ کُل داء وَ آفَة وَ عاهَة، اَللهُم طَهرْ بِهِ قَلْبی، وَاشْرَحْ بِهِ صَدْری، و سَهلْ بِهِ أَمْرِی؛ به نام خداوند و به یارى خدا، پروردگارا آن را نور و پاکیزگى و نگهبان و شفاى از هر درد و آفت و عیب قرار بده! خداوندا با این غسل قلبم را نیز پاک کن و سینه ام را بگشاى و کارم را آسان گردان».(2) 4ـ با طهارت باشد یعنى اگر غسل واجبى به گردن اوست به جا آورد، چرا که امام صادق (علیه السلام) به شخصی که در حال جنابت بر حضرتش وارد شد فرمود: «أَما تَعْلَمُ أَنهُ لا یَنْبَغی لِلْجُنُبِ أَنْ یَدْخُلَ بُیُوتَ الاْنْبِیاءِ؛آیا نمى دانى که براى شخص جنب شایسته نیست که در خانه هاى انبیا (و اولیا) داخل شود» راوى مى گوید وقتى حضرت این را فرمودند آن شخص برگشت و ما بر آن حضرت داخل شدیم.(3) با توجه به این که پیامبر اکرم (صلى الله علیه وآله) و امام معصوم (علیه السلام) حى و میت آنها در این امور تفاوتى ندارد، نتیجه این مى شود که فرقى بین حرم هاى مقدسه با خانه هاى آنان نباشد. 5ـ کفش ها را درآورد، چون در وادى مقدسى قدم نهاده است (فَاخْلَعْ نَعْلَیْکَ إِنکَ بِالْوادِ الْمُقَدسِ طُوى).(4) 6ـ همان گونه که عالم بزرگوار «شهید اول» در کتاب دروس (5) گفته است بر در حرم شریف بایستد و اذن دخول بطلبد و یا اذن دخولى که وارد شده است، را بخواند و با تفکر در عظمت و جلالت قدر صاحب مرقد شریف و توجه به این نکته که او کلامش را مى شنود و سلامش را جواب مى دهد و از جایگاه و موقعیت او باخبر است (چنان که در متن اذن دخول صراحت بر این مطالب وجود دارد) و با تدبر در لطف و محبتى که آنان به شیعیان و زائرانشان دارند و با تأمل در گناهان خویش و بىوفایى که با خلافکارى هاى خود در حق آنان کرده و خاطر شریفشان را آزرده ساخته، سعى در تحصیل رقت قلب و خضوع و انکسار دل و جارى شدن اشک، بنماید. 7ـ هنگامى که نگاهش به قبر مطهر افتاد، تکبیر بگوید و خدا را به عظمت یاد کند، چنان که در روایتى آمده است: هر کس پیش روى امام تکبیر و پس از زیارت «لا اِلهَ الا اللهُ وَحْدَهُ لا شَریکَ لَهُ» بگوید خشنودى بزرگ خدا نصیبش مى شود.(6) 8ـ شکى نیست که صرف حضور در محضر امام و ایستادن و یا نشستن مؤدبانه در مقابل ضریح، زیارت به حساب مى آید چنان که صرف گفتن «اَلسلامُ عَلَیْکُمْ» نیز چنین است.(7) 9ـ از زیارت هاى غیر معتبر و بى دلیل پرهیز کند و اگر حوصله و یا فرصت خواندن زیارات معروف را ندارد، مى تواند سلام کوتاهى دهد و سپس دو رکعت نماز بخواند و آن را به صاحب قبر هدیه کند و حاجت خود را بخواهد، چرا که در روایت است: عبدالرحیم قصیر مى گوید: وارد بر امام صادق (علیه السلام) شدم و گفتم: فدایت شوم از پیش خود دعایى اختراع کردم، فرمود: واگذار اختراع خود را!، هرگاه تو را حاجتى باشد پناه به حضرت رسول (صلى الله علیه وآله) بیاور و دو رکعت نماز بخوان و آن را به حضرتش هدیه کن...(8) 10ـ پس از زیارت، نماز زیارت بخواند که حداقل آن دو رکعت است و اگر در رکعت اول حمد و سوره یس و در رکعت دوم حمد و الرحمن را بخواند بهتر است، (9) و چه بهتر که در بالاى سر به جا آورد (10) و بعد از نماز زیارت، براى امور دین و دنیایش دعا کند و سعى کند دعا را به دیگران تعمیم دهد که در این صورت به اجابت نزدیکتر است. این مطلب (پشت سر یا بالاى سر خواندن) در روایت ابوحمزه ثمالى مربوط به زیارت امام حسین (علیه السلام) آمده است؛ ولى مرحوم شهید در دروس براى زیارت همه ائمه چنین مى گوید: «اگر زائر رسول اکرم (صلى الله علیه وآله) باشد این دو رکعت را در روضه آن حضرت بخواند و اگر براى یکى از ائمه (علیهم السلام) زیارت مى خواند بالاى سر بجا آورد و خواندن آن در مسجد مکان زیارت نیز، جایز است».(11) 11ـ مستحب است در صورتى که مزاحمتى براى سایر زوار فراهم نشود پس از خواندن زیارت و نماز زیارت و به طور کلى پس از حضور و تشرف، اطراف ضریح را ببوسد.(12) 12ـ علاوه بر آنچه گفته شد سزاوار است زوار محترم لباس هاى تمیز و مناسب به هنگام زیارت بپوشند و خود را خوشبو کنند و زبان را به ذکر خدا و حمد و تمجید او و صلوات بر محمد و آلش مشغول دارند. 13ـ سعى کنند که در تمام حالات، حضور قلب را حفظ کنند، از گناهان استغفار نمایند و عزمشان را بر اصلاح کردار و گفتار خود جزم کنند، و در خود نسبت به آینده، تحولى به وجود آورند. 14ـ شایسته است زائران محترم احترام خدام آستان هاى مقدس را حفظ کنند همان گونه که بر خادمان لازم است مشکلات زائران را تحمل کنند و با ادب با آنها رفتار نمایند. 15ـ به نیازمندان آن شهر و مساکین آن بلد، کمک کنند که ثواب مضاعف دارد. 16ـ به هنگام ازدحام به مقدار لازم از زیارت، قناعت نمایند و جاى خود را به دیگران بسپارند و باید دانست آنچه در زیارت مهم است کیفیت است نه مقدار و کمیت و گاه یک سلام کوتاه جاى یک زیارت طولانى را مى گیرد و در بعضى از روایات دستور به تعجیل در بازگشت داده شده است. 17ـ بانوان، جداى از مردان و نامحرمان زیارت کنند و با حجاب کامل تشرف یابند و بدانند زیارت مستحب است و مراعات حجاب و جهات عفت واجب است؛ مبادا واجب را فداى مستحب کرد. تذکر این نکته ضرورى است که برادران زائر، مواظب حجاب و عفاف همسران و دختران خود در این مکان هاى مقدس (و بلکه در هر زمان و مکان دیگر) باشند تا خداى ناکرده با یک بى توجهى، روح آن معصومان(علیهم السلام) را آزرده نکنند و زیارتشان را به جفا تبدیل ننمایند. از این امور باید پرهیز کرد: 1ـ در وقت خواندن زیارت صداى خود را بلند نکند چنانکه از آیه (یا أَیهَا الذینَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْواتَکُمْ فَوْقَ صَوْتِ النبی...) (13) به دست مى آید. زیرا گرچه این آیه مربوط به حیات رسول گرامى است لیکن چنانکه گذشت، فرقى بین حیات و ممات آن حضرت نیست همان گونه که مطابق روایتى که آن نیز گذشت، فرقى بین او و اهل بیتش در این جهت وجود ندارد و زیارت هر کدام از ائمه زیارت خود آن حضرت است. 2ـ پس از ورود در حرم اگر وقت نماز واجب فرا رسید، از تأخیر نماز بپرهیزد و اول به نماز مشغول شود، به خصوص اگر نماز جماعت برپا شده باشد؛ همچنین اگر در وسط زیارت، وقت نماز وارد شود. خدام محترمِ حرم هاى مقدسه وظیفه دارند که مردم را به این دستور شرعى دعوت کنند. 3ـ سخنان بیهوده و دنیایى را در حرم مطهر ترک کند که این کار در شأن زوار حرم هاى مطهر نیست و به جاى آن قرآن تلاوت کند و ثواب آن را به صاحب آن بقعه مبارکه هدیه کند و بداند که عمل او تعظیمى براى آن بزرگوار است و برکاتش به خود تلاوت کننده باز مى گردد و نیز مى تواند به ذکر خدا مشغول باشد چرا که این حرم هاى مطهر همچنان که خداوند سبحان در آیه (فی بُیُوت أَذِنَ اللهُ اَنْ تُرْفَعَ وَ یُذْکَرَ فیهَا اسْمُهُ یُسَبحُ لَهُ فیها بِالْغُدُو وَالآصالِ)(14) اشاره فرموده است: خانه هایى است که پیوسته از رفعت و علو مرتبه برخوردار بوده، نام خدا در آنها برده مى شود و صبح و شام جایگاه تسبیح اوست. 4ـ از هر گونه ایجاد مزاحمت و ناراحتى براى دیگران بپرهیزد و به هنگام ازدحام اصرار بر بوسیدن ضریح که سبب ناراحتى دیگران مى شود، نداشته باشد و بداند بوسیدن ضریح ـ آن گونه که بعضى از عوام مى پندارند ـ شرط قبولى زیارت نیست و سعى کند از آلوده کردن این حرم هاى مقدس بپرهیزد و حداکثر نظافت را ـ که از مهمترین دستورات اسلام است ـ رعایت کند.

طريقه صحيح زيارت امام رضا (علیه السلام) چگونه است؟

براي مشرف شدن به حرم مطهر حضرت علي بن موسي الرضا (عليه السلام) نكات و موارد فراواني در روايات ذکر شده و بزرگان دين هر كدام اعمال ويژه اي را انجام داده اند. زائر مي تواند بر اساس توان و علاقه خود هريک از اين اعمال را انجام دهد؛

اعمال ظاهري زيارت

هنگامي كه كسالت داريد يا خسته هستيد و يا حال دعا نداريد به زيارت نرويد. با آمادگي کامل مشرف شويد.

• با نيت پاک و بدون توجه به اطراف به طرف حرم برويد و با همراهان تان حرف بي ربط نزنيد. توجه كامل قلبي از آداب زيارت است.
• ذكر «اَستَغفِرُ اللهَ ذَاالجَلالِ و الاِكرام مِن جَميعِ الذُّنوبِ وَ الآثام» از محل اقامت تا ورودي صحن مطهر بسيار مفيد است.
• با احترام در ورودي حرم مطهر بايستيد و اذن دخول را بخوانيد. اگر رقّت قلبي به شما دست داد و اشكتان جاري شد و حالتان تغيير كرد، بدانيد كه اين علامت رخصت و اجازه ورود است.
• وقتي ميخواهيد پايتان را داخل صحن بگذاريد با عوض شدن فضا ذكرتان هم عوض شود. در صحن با ذكر شريف «لااله الا الله » آرام آرام به طرف حرم حركت كنيد تا آن كه به روضه مقدسه برسيد.
• عتبه بوسي و سجده شكر مستحب است و بر آن تأکيد شده است.
• هنگام رويت ضريح مطهر و قدم برداشتن در روضه مقدسه ذكر شريف «الله اكبر» را با احترام و ادب بگوييد.
• اگر مزاحمتي براي زائران حضرت به وجود نمي آيد تا حد امكان به ضريح نزديك شويد و زيارت هاي وارده را بخوانيد. اگر نمي توانيد نزديک شويد اصرار نداشته باشيد، چون فضيلت اذيت نكردن زائران حضرت بيشتر است.
• بهتر است زيارت حضرت رضا (عليه السلام) و دعاها را از روي مفاتيح يا كتب معتبر موجود در حرم بخوانيد.
• در صورت توانايي ايستاده و با صداي آرام زيارت را بخوانيد و موجب سَلب حضور قلب از ديگران نشويد. از دعوت ديگران به فرستادن صلوات با صداي بلند خودداري كنيد.
• پس از خواندن زيارت، در صورت امكان به بالاي سر حضرت رفته به نيابت از حضرت ولي عصر (عجل الله تعالي فرجه الشريف) و هديه به امام رضا(علیه السلام) نماز زيارت به اين ترتيب بخوانيد. در ركعت اول بعد از حمد سوره «يس» و در ركعت دوم بعد از حمد، سوره «الرحمن». مي توانيد نماز زيارت را مانند نماز صبح بخوانيد. از بهترين اعمال در حرم مطهر حضرت رضا (عليه السلام) خواندن قرآن به نيابت از حضرت مهدي(ارواحنا فداه) است.
• مستحب است علاوه بر نماز زيارت در بالاي سرحضرت، دو ركعت نماز شكر و دو ركعت نماز والدين هم خوانده شود.
• بالاي سر هر امامي دعا مستجاب است، از خداوند عاقبت به خيري و توفيق طاعت و ترك معصيت بخواهيد و فرج امام زمان (عجل الله تعالي فرجه الشريف) را مكرر درخواست نماييد و اصرار كنيد كه دست خالي برنگرديد. با امام رضا (عليه السلام) عهد ببنديد تا با ياري ايشان ديگر گناه نکنيد. از امام بخواهيد هنگام مرگ و شب اول قبر و روز قيامت به فريادتان برسند و شفيعتان باشند.
• از نماز اول وقت غافل نشويد که در اجابت دعا و زيارت بسيار موثر است.
• سعي كنيد مسائل واجب را در ايام زيارت ياد بگيريد و قرائت نمازتان را تصحيح كنيد و از مجالس مذهبي بهره ببريد.
• خواندن نماز جعفر طيار در حرم امام رضا(عليه السلام) بسيار سفارش شده است، بنابراين طرز خواندنش را از مفاتيح الجنان، باب اول، قسمت اعمال روز جمعه، پيدا كنيد و بخوانيد.
• تضرع و دعا به درگاه حضرت حق در حرم مطهر مستجاب ميشود و ضمن بيان خواسته هايتان در تمام دعاهايتان تعجيل در فرج حضرت مهدي (عجل الله تعالي فرجه الشريف) را از خدا طلب كنيد.
• در سفر زيارتي بيشتر از ديگر سفرها به درماندگان و بيچارگان كمك نماييد.
• چنانچه كاري بر خلاف شرع از دوستان تان مشاهده كرديد از راه درست اشتباه او را گوشزد كنيد.
• بعد از اتمام زيارت با ذكر «الله اكبر» از روضه مقدسه بيرون بياييد.
• پس از زيارت و بيرون آمدن از روضه مقدسه «صلوات» بفرستيد.
• در برگشتن از سفر زيارت مواظب باشيد كه شيطان، ايمان تان را غارت نكند و ثواب زيارت خود را به واسطه گناه از بين نبريد. از خداوند بخواهيد كه اين زيارت، آخرين زيارت تان نباشد.
• بهتر است براي وابستگان و دوستان سوغاتي هاي ارزشمند معنوي مانند كتب ديني تهيه کنيد. زياد دعا بكنيد و هرچه ميخواهيد از حضرت طلب كنيد. ان شاءالله اگر مصلحت باشد به شما اعطا خواهد شد.

اعمال باطني زيارت

ريزش باران فيوضات الهي بر صحراي زندگي، آغوش باز رحمت الهي در برابر نيازها و حاجات آدمي، بخشيده شدن گناهان ريز و درشت و ايمني از آتش سوزان قيامت؛ تحول در روح و قلب انسان و شفاي بيماري هاي آزار دهنده جسم و روح، كنار رفتن غصه و اندوه روزگاران، همنشيني با خوب ترين خوبان و دستگيري و شفاعت در تنگناهاي مرگ، قبر و قيامت و صدها و هزاران بركت و ثمره ديگر؛ وعده ها و مژده هايي است كه يكايك راهنمايان خدا و ائمه ي اطهار(عليهم السلام) به زائران خود نشان داده اند؛ «ان وعد الله حق». حضور چند روزه نزد بهترين بنده خدا، مهربان ترين مهربانان بويژه امامي كه «خورشيدي ترين» است و «شمس الشموس» ناميده ميشود، احكام، ابعاد، اسرار، آثار، آداب و اوقاتي دارد. در اين مجال نيم نگاهي به اسرار و ابعاد باطني آن مي اندازيم. باشد كه با نگاه كريمانه اش، پذيراي مان باشد؛

يكم قبل از آنكه زيارت ميل و حضور جسم در حريم يار باشد، کشش و حضور قلب و روح و فكر آدمي است. چه بسيار كساني كه همانند «اويس قرني» از راه دور با محبوب خود زمزمه عاشقانه دارند و چه بسيار كساني كه در كنار آن نفوس رحماني و قبور نوراني از نسيم مسيحايي آنان كمتر بهره مي برند. اكنون كه او خود مهربانانه ما را به ميهماني خويش دعوت كرده است و توفيق حضور جسماني مان در اين حريم مقدس فراهم شده است، تمام خاطرمان را جمع فكر دل و ذهنمان كنيم. براي بسياري از افكار و اعمال وقت به اندازه كافي هست. لحظات ناب و شيرين وصال را دريابيم تا هنگام وداع و فراق بار سنگين حسرت بر دلمان نماند.

دوم بايد بدانيم زيارت معنا و مفهومي دارد كه با بسياري از آنچه مي شناسيم متفاوت است؛ زيارت سياحت و سفر عادي نيست. ميهماني رفتن نيست. فقط قرآن و دعا خواندن نيست. محو گنبد زيبا و در و ديوار شدن نيست. زيارت، اول از همه، دل كندن و روي گرداندن است؛يعني، كسي كه زائر بارگاه رضوي ميشود از هر چه جز دوست و غير اوست دل ميكند و فقط به او نظر دارد. اگر ميخواهيم زائري راستين باشيم؛ بايد تمام همت و سعي و تلاش خود را بكار گيريم تا زنجيرهايي كه ما را از دوست باز مي دارد بگسليم و در خانه تكاني قلب و روح، هرچه غير از يار را بيرون اندازيم. مگر مي شود جسم ما در حرم و فكر ما جاي ديگر باشد. نگاه سرمان به ضريح اما نگاه دلمان به دنيا باشد. در دعا و نيايش، به زبان، ادعاي محبّت امام رضا(علیه السلام) داشته باشيم و در دل با زرق و برق دنيا بيعت كنيم. براي ميوه چيني از درخت پر بار زيارت بايد زائر حقيقي باشيم.

سوم خانه با صاحبخانه فرق دارد و ما براي زيارت و ديدار صاحب خانه سختي هاي سفر را به جان خريده ايم؛ خانه اگر عزيز و در و ديوارش بوسه گاه و خاك درش توتياي چشم مي شود به حرمت حضور صاحب خانه است. اگر قرار بود به ديدن هنرمندي ها و كاشي كاري ها و آينه كاري ها برويم هزاران جاي ديگر هم بود. بايد به خودمان نهيب بزنيم كه در حريم باشكوه رضوي همان غوغايي كه در ملكوت و مظلوميت و غربت بقيع است برپاست. آنقدر محو خانه نشويم كه صاحب خانه را از ياد ببريم.

گـر شـبـي در خانه ي جانـانـه مهمانت كنند گول نعمت را نخور، مشغول صاحبخانه باش

چهارم زيارت هزاران فايده و ثمره دارد. ثواب زيارت امام رضا (عليه السلام) معادل هزاران حج و عمره است. روح اصلي همه اين تلاش ها و ركن اساسي آن شناخت حق (خداوند) و کسب معرفت است. منظور از معرفت چيست؟ اول بايد خود را بشناسيم. قوت ها و ضعف هاي خودمان را بدانيم. نيازمندي هاي حقيقي خود را با تمام وجود درك كنيم. نيازهايي كه فقط به آب و نان و شفاي جسم و خواسته هاي دنيوي خلاصه نمي شود. اينجا جايي است كه بايد افقهاي روبروي خود را تصور كنيم و بدانيم به زيارت چه كسي آمده ايم. بهترين راه براي غرق شدن در درياي معرفت امامت، نشستن بر ساحل زيارت ها و دعاهايي است كه آن بزرگواران برايمان به ارمغان گذاشته اند. خوشا به حال کسي که با ترنّم دلنواز زيارت جامعه كبيره مدهوش شود ! خوشا به حال کسي که در زير باران معاني بلندِ زيارت امين الله، قلب خود را از ناپاکي ها بشويد و امام رضا(علیه السلام) را واسطه فيض الهي قرار دهد! خوشا به احوال کسي که در سفره كرامت زيارت مخصوصه امام رضا(علیه السلام) ميهمان مخصوص حرم شود!

پنجمامام زنده، حاضر و ناظر اعمال ماست؛ بنابراين بايد بيش از كميت به كيفيت زيارت اهميت بدهيم. دعا و زيارت و نماز را هرچند كم باشد با شور و نشاط و گسترش روح و شوق تمام انجام دهيم. با خستگي و رو دربايستي و بي حوصلگي زيارت نكنيم و از انجام اعمالي كه طاقت آن را نداريم اجتناب كنيم. چه بسا يك خلوت كوتاه عارفانه، يك زيارت امين الله با شوق و معرفت و دو ركعت نماز زيارت كار صدها ساعت دعا خواندن و قيام و قعود ملال آور را انجام دهد. مهم اين است كه احساس كنيم با تمام وجود در نزد او و ميهمان او هستيم. هم خودمان با نشاط زيارت بجا آوريم و هم همراهان را به زحمت نياندازيم و همه روحيات و ظرفيت ها را در نظر بگيريم. كافي است اعمال ما قطره اي خالص باشد. آنگاه به دريا مي پيوندد و خود دريا ميشود.

ششمامام ما را سبك بار مي پذيرد. راستي چقدر خود را زير بار حق الناس رها كرده ايم؟ چقدر از دل هاي شكسته، دلجويي کرده ايم؟ چقدر بر زخم و اندوه پدر و مادرمان مرهم نهاده ايم؟ چه اندازه به نمازمان سر و سامان داده ايم؟ چه تعداد حرام و شبهه را از مال و سفره خود دور ساخته ايم؟ اينها همان طهارت باطني و از آداب زيارت و صد البته بالاتر از غسل زيارت است، گرچه آن هم در جاي خود نيكو است. آيا همان گونه كه خود را به زيباترين لباس ها آراسته ايم، روح خود را به لباس تقوا مزيّن کرده ايم؟ آيا آنقدر كه خود را براي زيارت معطر ساخته ايم، خويشتن را با عطر استغفار خوشبو كرده ايم؟ آيا درحالي که كمال زيارت ما در طهارت با جسم ماست، خود را در زلال جوشان توبه شستشو داده ايم ؟

هفتمامام زنده و ناظر است. بايد با كمال ادب در حرم رفتار كنيم. آرام گام برداريم، با ادب حرف بزنيم و نشست و برخاست كنيم، نجيبانه گريه كنيم، خالصانه مناجات كنيم، با آرامش زيارت نامه بخوانيم، صدايمان را به ويژه در نزد ضريح مطهر بلند نكنيم؛ بي توجهي به ديگران، به هر قيمتي خود را به روضه منوره رساندن و با شدت و فشار پنجه در ضريح افكندن بي توجهي به حق الناس است. فراموش نكنيم زيارت با همه شأن و بزرگي اش و با همه اصناف و فضائلش، مستحب است. نبايد هيچ وقت مستحب، مقدمه ي حرام و مكروه گردد. رعايت اين نوع ادب عصاره ي همه ي نيکي هاست.

هشتمچه زيبا است اگر حق خواندن نماز در بالاي سر مبارك را براي همه در نظر بگيريم! چه نيكو است اگر كريمانه حرمت سالمندان و بيماران را در حرم پاس بداريم! چه شوق برانگيز است كريمانه و بزرگوارانه از خطاهاي خواسته و ناخواسته همه در گذريم! چه شور انگيز است اگر در همه دعاها و نيازهاي مان سيره نوراني مادرمان حضرت زهرا (سلام الله عليها) را پيش گيريم و خواسته ها و نيازهاي ديگران را حتي آنان كه به ما بدي كرده اند، بر خود مقدم شماريم! دراين صورت، احساس مي كنيم امام مثل پدري مهربان بلکه، مهربان تر از پدر و مادر برايمان آغوش گشوده است. امام، ميزباني بخشنده است و با اينكه از همه بدي هايمان با خبر است، همه ما را مي پذيرد.

نهم در زيارت به جهت همنشيني چند روزه با امام مهربان از نور ولايت و گل خوشبوي شجره طيبه او بهره مند ميشويم. در حوزه دل رباي محبت و جذبه بخشش الهي قرار ميگيريم ومي دانيم که همسايه از همسايه ارث ميبرد و بر او حق دارد. کمال همنشنين در انسان اثر ميکند، بنابراين برادههاي وجود ما جذب مغناطيس محبت امام ميشود. تلاش کنيم ميراث نور، كمال و جذبه را تا سفري ديگر و زيارتي ديگر حفظ كنيم كه حفظ آن از بدستآوردنش سختتر است. نگهداري از دستاوردهاي نوراني زيارت، پناه بردن به دامان لطف و محبت خود اوست. به او بگو و از او بخواه كه تو را و حال خوش تو را و جذبه روحاني تو را برايت نگاه دارد. خالصانه طلب كن تا در فراز و نشيبهاي گوناگون روزگار دستت را بگيرد. ايمان و اعتقادت محكم بماند و بتواني در سختترين لحظات، عقايد و اعمال پاك و پيراسته را با خود به عنوان بهترين هديه به آن جهان ببري.

و سخن آخر...

اينجا حريم يار، خانه دلدار است، محل نزول فرشتگان است. هزاران نفر از همين جا كه تو گام بر ميداري به معراج اجابت رسيده اند. آنها توانستند عروج معنوي کنند، تو هم ميتواني. تنها شخصيت جاويدان كه بايد عرض حال و نيازت را به واسطه او به امام مهربان برساني، يوسف فاطمه، حضرت حجت بن الحسن (عجل الله تعالي فرجه الشريف) است. پيشگاه مهدي صاحب الزمان را بيش از هر جا ميتواني در اينجا جستجو كني و از او كمك بخواهي!

"التماس دعا"