1
درس و مدرسه
پیامبر اعظم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) فرمود : مَن طَلَبَ العِلمَ فهُوَ کالصّائمِ نَهارَهُ ، القائمِ لَیلَةُ ، وإنَّ بابا مِنَ العِلمِ یَتَعَلَّمُهُ الرَّجُلُ خَیرٌ لَهُ مِن أن یَکونَ أبو قُبَیسٍ ذَهَبا فأنفَقَهُ فی سَبیلِ اللّه ؛
هر که دانش بجوید ، مانند کسى است که روز خود را به روزه گذراند وشبش را به عبادت . اگر کسى یک بابِ علم بیاموزد ، برایش بهتر است از این که کوه ابو قبیس طلا باشد و او آن را در راه خدا انفاق کند
منیه المرید : ۱۰۰ منتخب میزان الحکمة : ۳۹۸
به طور میانگین (با توجه به تفاوت سن بلوغ در مکان های مختلف جغرافیایی) به افرادی که بین سن 13 تا 20 سالگی هستند،نوجوان گفته میشود.این سن تقریبا مصادف میشود با ورود فرد به مقطع تحصیلی متوسطه.با توجه به این که مدرسه،در روز حدود 6 ساعت از زمان یک نوجوان را به خود اختصاص میدهد،بنابراین از مهم ترین چیزهاییه که یک نوجوان با آن دست به گریبان میشود مسئله ی تحصیل و مدرسه است.
1.شیوه های درس خواندن
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله و سلّم :
25- قَیِّدُوا العِلمَ بالکِتابِ؛
علم را ، با نوشتن در بند کشید
کنز العمّال : ۲۹۳۳۲
- سعی کنید در هنگام درس دادن معلم تا جای ممکن حواستان را به آن متمرکز کنید و از صحبت های معلم،نکات مهم را یادداشت برداری کنید.
- بعد از هر روز که از مدرسه می آیید،درس های آن روز را مرور کنید و سعی کنید همان زمان آن ها را به خاطر بسپارید.فرض کنید که فردای آن روز قرار است از همان دروس امتحان گرفته شود!
- سعی کنید سوالاتی را که جواب های طولانی دارند را خلاصه کنید و سپس چند بار از روی آن جواب بنویسید.این روش به خصوص در مورد سوالات موردی نتیجه بخش است.
- در مورد درس هایی مانند ریاضی و فیزیک و ... به خصوص در مورد فرمول ها،نوشتن را فراموش نکنید.سعی کنید بعد از پایان هر درس تمرین های آن را به تنهایی حل کنید.
- برنامه ریزی درسی را فراموش نکنید (بعدا درباره ی تنظیم وقت توضیح خواهم داد)
2.رشته های تحصیلی
امام صادق علیه السلام :
لَو عَلِمَ النّاسُ ما فی طَلَبِ العِلمِلَطَلَبوهُ ولَو بِسَفکِ المُهَجِ وخَوضِ اللُّجَجِ ؛
اگر مردم مى دانستند که علم چه فوایدى دارد ، هر آینه در جستجوى آن بر مى آمدند ، گرچه در راه آن خون بریزند و در ژرفاى دریاها فرو روند
عوالی اللآلی : ۴ / ۶۱ / ۹ منتخب میزان الحکمة : ۳۹۸
انتخاب رشته ی ابتدایی که در سال دوم دبیرستان انجام میشود اهمیت خیلی زیادی دارد.در انتخاب رشته تحصیلی به این نکات توجه کنید :
- برای رفتن به رشته ی انسانی به نمره ی درس های عربی،ادبیات و جامعه شناسی در اول دبیرستان و همچنین تاریخ و جغرافیا در سال های قبل توجه کنید.
- برای رفتن به رشته ی ریاضی به نمره ی درس های ریاضی و فیزیک اول و همچنین ریاضی و علوم تجربی سال های پیش توجه کنید.
- برای رفتن به رشته ی تجربی به نمره ی درس های زیست و شیمی اول و همچنین علوم تجربی سال های پیش توجه داشته باشید.
3. رفتار با معلم
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله و سلّم :
العِلمُ خَزائنُ ومَفاتِیحُهُ السُّؤالُ ، فَاسألُوا رَحِمَکُمُ اللّهُ فإنّهُ یُؤجَرُ أربَعةٌ : السائلُ ، والمُتَکلِّمُ ، والمُستَمِعُ ، والُمحِبُّ لَهُم؛
دانش گنجینه هایى اسـت و کـلـیدهاى آن پرسش است ؛ پس ، خدایتان رحمت کند ، بپرسید ، که با این کار چهار نفر اجر مى یابند : پرسشگر ، پاسخگو ، شنونده و دوستدار آنان
تحف العقول : ۴۱ منتخب میزان الحکمة : ۲۶۰
- از پرسش نترسید!سعی کنید سوالاتتان را – حتی اگر خارج از کتاب درسی هستند – از معلم بپرسید.در صورتی که سوال از درس باشد،این پرسش باعث میشود تا هر چه بیشتر با درس درگیر شوید...کافیست یک بار امتحان کنید!مطمئن باشید توضیحی را که معلم برای سوال شما خواهد داد را حتی بدون تمرین و مرور به خاطر خواهید داشت.
- در علوم انسانی و دروس عمومی سایر رشته ها،در صورتی که با صحبت های معلم موافق نبودید نظر خود را بگویید.البته ادب را در مقابل معلمتان رعایت کنید.این کار 2 فایده دارد،اولا که مجبور نمیشوید از کلاس بیرون بروید (!) و دوم این که یک کار ثواب (پرسش و بحث علمی) را با یک کار اشتباه (بی ادبی) مخلوط نکرده اید.
- در حل تمرین ها و همچنین مباحثی که در کلاس پیش می آید با معلم تعامل کنید.(این مبحث در بخش «رفتار با دیگران» کامل میشود)
4. رفتار با دوستان و فعالیت های متفرقه
قال رسول الله – صلی الله علیه و آله :
علیکَ بالعلم ِفانّ العِلْم خلیلُ المؤمِنِ و الحلمَ وزیرُهُ والعقلَ دلیلُهُ و … و الصّبر امیرُ جنودِهِ
رسول خدا – صلی الله علیه و آله – فرمودند: برتو باد به فراگیری علم، همانا که علم دوست مؤمن است و بردباری وزیر او و عقل راهنمایش و عمل سرپرست او و رفق و مدارا پدر او و ملایمت با دیگران برادر او و صبر، امیر سپاهیان او است
نهج الفصاحه، ح ۱۹۶۱
- با بدان کم نشین که صحبت بد / / گر چه پاکی تو را پلید کند / / آفتابی بدان بزرگی را / / لکه ای ابر ناپدید کند
- در پیدا کردن دوستان خوب بکوشید!این کار برای شما فواید فراوانی خواهد داشت.نمازخانه های مدارس محل های خوبی برای آشنایی با بهترین دوستانتان هستند.
- در برنامه های فرهنگی و متفرقه مدرسه شرکت کنید.این فعالیت ها نه تنها در مدرسه بلکه در خارج از مدرسه هم برای شما مفید خواهند بود.
- مطمئنا کتاب های درسی همه ی آنچه را که لازم دارید،به شما نمی آموزند.در کتابخانه مدرسه عضو شوید و از کتاب های آن استفاده کنید.