۵/شهریور/۹۳, ۱۲:۳۶
بسم الله الرحمن الرحیم
ادامه بحث
- تأثیرات ماهواره بر خانواده
ماهواره، يكي از رسانههاي قدرتمند ارتباط جمعي به شمار ميآيد. اين ابزار، به دليل ويژگيهاي منحصر به فرد خود، قادر است پيامهاي تصويري را به دورترين نقاط منتقل كند و تعداد بيشماري از افراد را در سراسر دنيا مورد خطاب قرار دهد.
- همچنان كه ماهواره ميتواند در هشيار كردن، اطلاعرساني و در حوزه پژوهش، سياست و ... نقش مهمي داشته باشد؛ برنامههاي تخريبي و نابهنجاري نيز دارد؛
- تا جايي كه برخي از جامعهشناسان و كارشناسان فرهنگي را بر آن داشته تا براي مصونيت جامعه انساني، به ويژه نهاد خانواده چارهانديشي كنند. بدينترتيب، تأثير برنامههاي اين ابزار قدرتمند بر افكار عمومي و عملكرد آن را بهويژه از نظر تربيتي و جامعهپذيري نبايد از نظر دور داشت.
- از سوی دیگر، هویت یک جامعه به هستههای اصلی آن جامعه وابسته است که این هسته اصلی خانوادهها هستند.
در حالی که در دنیای جدید، در عین اینکه اعضای خانواده در کنار هم قرار دارند ولی مسئولیتی جدی نسبت به یکدیگر احساس نمیکنند(خوشنویس، 1389). حضور رسانهها بهطور اعم و رسانههای ماهوارهای بهطور اخص، تأثیرات بسیار عمیقی بر خانواده به عنوان گروه نخستین گذاشته است که به برخی از آنها اشاره میشود:
- - رسانهای ماهوارهای دیوار خانه را هر چه بیشتر نفوذپذیرتر ساخته و برنامههای خود را نه تنها در سطح ملی بلکه در سطح جهانی به خانوادهها وارد میکنند.
- - خانواده ابعاد سنتی، ملی و تکساحتیِ خود را از دست داده و چندساحتی میشود.
- - خانواده دیگر محل استراحت نیست؛ میتوان در آن کار کرد یا به برقراری ارتباط با دنیای خارج پرداخت؛
- - طرز چیدن مبلمان و اثاثیه خانواده تحت تأثیر رسانه قرار میگیرد.
- - معماری خانوادهها به دلیل حضور رسانههای نوین تغییر مییابد.
- - رابطة انسان با انسان جای خود را به رابطة انسان با اشیا میدهد.
- - در مرحله پستمدرن، حتی ارتباط موزاییکی افراد خانواده نیز از بین میرود به این صورت که هر کس به اتاق خود میرود و برنامه مورد علاقه خود را دریافت میکند. در اینجا نظریه اتمیسم و تکهتکه شدن خانوادهها مطرح میشود.
- - از آنجا که افراد میتوانند در زمانهای مختلف بینندة یک برنامه باشند حتی لزوم حضور فیزیکی آنها برای دریافت برنامه در کنار یکدیگر از بین میرود.
- - فضای عاطفی خانواده کاهش مییابد.
- - عادات خانواده تغییر میکند برای نمونه، ساعات غذا خوردن با رسانهها تطبیق مییابد و نوع غذا به دلیل استفادة هر چه بیشتر از شبکههای ماهوارهای تغییر کرده و سادهتر میشود.
- - خانواده که در اصل گروه نخستین است، ثانوی میشود و این امر نتایجی از جمله بزرگی یا آگاهی زودرسِ فرزندان را به دنبال دارد.
- - تفاوت بین آنچه از طریق شبکههای ماهوارهای دریافت میشود و آنچه در زندگی واقعی وجود دارد خانواده را دچار تضاد میکند.
- - ارزشهای خانواده مخدوش میشود و در نتیجه شخصیتهای دوگانهای شکل میگیرد(خواجهنوری، 1381، صص231- 2).
- - گذراندن وقت بيشتر براي تماشاي ماهواره، نشاندهنده علاقه كمتر به مطالعه است و به احتمال زياد، فرد را تنبل و از نظر رواني، منفعل بار ميآورد، فعاليت ذهني را كُند و روح انسان را مسخ ميكند.
- - ماهواره، مبلّغ پرخاشگري و ستيزهجويي است. گاه نیز انسان را به ترس از خشونت واقعي مبتلا ميسازد؛ بدين معنا كه فرد از جنگ و مبارزة واقعي ميهراساند.
- - تماشاي تصويرها و فيلمهاي مبتذل، كم كم انسان را معتاد ميكند، بهگونهاي كه اگر فرد روزي به سراغ ماهواره و عكسهاي مبتذل آن نرود، در زندگي خود احساس كمبود ميكند و حالت كسالت به او دست ميدهد. تماشاي صحنههاي مبتذل، ذهن و انديشة انسان را تسخير ميكند. فردي كه خود را به ديدن اينگونه تصويرها عادت داده است، به كار و فعاليت سازندة اقتصادي بيرغبت ميشود.
- - ماهواره، موجب از بين رفتن حجابهاي اخلاقي و ديني از بسياري مسائل، بهويژه در زمينههاي جنسي و خشونت ميشود. در گذشته، دنياي ناشناخته و اسرارآميزِ زندگي بزرگسالان، آنها را از كودكان و نوجوانان متمايز ميساخت و به عبارت سادهتر، اين تفكيك، بر پايه شرم استوار بود. كودكان و نوجوانان، درباره مسائل جنسي، پول، خشونت، بيماري، مرگ و نظاير آن، لب فرو ميبستند؛ اما بهتدريج و با كسب آگاهيهاي جديد از راه ماهواره، همة آن نوع رازداريها به فراموشي سپرده ميشود.
- - بلوغ زودرس، از ديگر پيآمدهاي ديدن چنين تصويرهايي بهشمار ميرود. بهطور طبيعي، اگر نوجوان يا جواني كه چنين صحنههايي را ميبيند، شرايط ازدواج و تشكيل زندگي زناشويي را نداشته باشد، خواهد كوشيد عطش كاذب خود را از راههاي ديگر فرو نشاند. اينجاست كه مشكلات اخلاقي ديگري مانند روابط نادرست و... پديد ميآيد.
- - كودكان و نوجوانان، به علت هزينهكردن وقت زيادي براي تماشاي برنامههاي تلويزيوني و ماهوارهاي كه تا پاسي از شب ادامه مييابد، صبحها با تأخير به كلاس درس ميآيند و خوابآلود هستند؛ در نتيجه، بيشتر آنان، عملكردی نامطلوب در مدرسه دارند.
البته باید توجه داشت که هر کدام از آسیبهای یادشده، آسیبهای کلی است که با استفاده از بیشتر شبکههای ماهوارهای ممکن است حاصل شود، اما هر شبکه ماهوارهای که در موضوعی خاص تأسیس میشود میتواند آسیبهای ویژة خود را نیز داشته باشد.
به طور کلی، نقش ماهواره در تغيير ماهيت افكار عمومي پيرامون مسائل فرهنگی، سياسي و اقتصادي، قابل توجه است. تصميمگيري و اظهار نظر افراد در اين زمينهها، برخاسته از احساسات ناشي از تبليغات است؛ زيرا تماشاي تصاوير، قدرت تفكر و تعمق را از فرد سلب ميكند و در عوض، روند تصميمگيري او را با احساسات و عواطفي كه از تماشاي تصاوير به وجود ميآيند، تحت تأثير قرار ميدهد.
ماهواره، واقعيتها را آنطور كه بايد و شايد به تصوير نميكشد. گاهي، بنگاههاي استعماري و.... هستند كه مسائل را بزرگ و كوچك مينمايند و به افراد، مجال تأمل و تفكر و آزادي بيان جزئيات را نميدهند؛ زيرا رابطه ميان ماهواره و مخاطب، رابطهاي يكسويه است و در اين فرآيندِ پيامرساني، تعيين نوع پيامها و آگاهيها، در اختيار فرستنده است و گيرنده پيام، بهگونهاي خنثي و منفعل آن را دريافت ميكند.
همانگونه كه اعتياد به مواد مخدر، ويرانگر بنيادهاي اخلاقي و خانوادگي و اجتماعي است، استفاده و اعتياد به برنامههاي مخرب ماهوارهاي نيز ارزشهاي اخلاقي و خانوادگي و اجتماعي را بهشدت تهديد ميكند و بسياري از افرادي كه زمان زيادي از شبانهروز را به تماشاي برنامههاي ضداخلاقي ماهواره و اينترنت اختصاص ميدهند، به يقين، از همين راه، به انحرافهاي گوناگون، آلوده ميشوند.
فقط یک مجلس دیگر با نتیجه گیری با ما همراه باشید
![[تصویر: broad5.gif]](http://www.sheekh-3arb.info/islam/Library/img/3ater/fawasel/WebPageContent/broad5.gif)