پیشوایان معصوم ما علیهم السلام پیش از فرا رسیدن وقت نماز، خود را مهیّاى آن مىساختند و پس از نماز نیز، مدّتها به تعقیب نماز مىپرداختند و دل از یاد خدا نمىكندند و لب از ثناى او نمىبستند و چهره از قبله برنمىتافتند.
[/font]اهمیت تعقیبات نمازنماز، حضور در پیشگاه خداوند و شركت در ضیافتى معنوى است كه وى، بندگان را به آن فرا خوانده است.
همچنان كه حضور در یك میهمانى، مقدّمات و آدابى دارد و نسبت به مهمان، استقبال و بدرقه به عمل مىآید و مهمان هر چه عزیزتر باشد، مراسم پیشواز و بدرقه، با شكوهتر صورت مىپذیرد، اداى فریضه الهى نیز چنین است.
پیشوایان معصوم ما علیهم السلام پیش از فرا رسیدن وقت نماز، خود را مهیّاى آن مىساختند و پس از نماز نیز، مدّتها به تعقیب نماز مىپرداختند و دل از یاد خدا نمىكندند و لب از ثناى او نمىبستند و چهره از قبله برنمىتافتند.
اذان و اقامه، نوعى استقبال از نماز است و تعقیبات، بدرقه آن.
به طور مسلم بى اعتنایى به تعقیبات و دعاهاى پس از نماز، نشان بى علاقگى به خود نماز است، آنگونه كه در روایات، نسبت به زودتر رفتن به مسجد و انتظار شروع نماز را كشیدن، تشویق و سفارش شده و منتظر نماز را، «مهمان خدا» گفتهاند. (مستدرك الوسائل، ج 1، ص 336) و به انجام مستحبات و دعاهای پس از اتمام نماز نیز سفارش شده است.
اینك به ذكر برخى از مسائل مربوط به تعقیبات مىپردازیم:
امام صادق علیه السلام مىفرمایند: همین كه از نماز واجب فارغ شدى، به دعا و تعقیب نماز مشغول باش. (مستدرك الوسائل، ج 1، ص 336)
و مىفرمایند: دعا پس از نماز صبح و ظهر و مغرب، مستجاب مىشود. (مستدرك الوسائل، ج 1، ص 336)
رسولخدا صلى الله علیه و آله مىفرمایند:
«التعقیبُ بَعْدَ صَلاةِ الفجرِ ابْلَغُ فىِ طَلَب الرِزّقِ» (مستدرك الوسائل، ج 1، ص 336)
[/b]
[b] دعاى پس از نماز صبح، براى زندگى و جلب رزقِ، مؤثّرتر است.
یكى دیگر از تعقیبات نماز، تسبیحات حضرت زهرا علیها السلام است. (34 مرتبه الله اكبر، 33 مرتبه الحمدللّه و 33 مرتبه سبحان اللّه پس از هر نماز) این تسبیحات را رسول خدا صلى الله علیه و آله به دخترش فاطمه علیها السلام تعلیم داد و بر گفتن آن، بسیار سفارش شده است و پاداش بسیار دارد
درود و نفریناز جمله كارهاى تعقیباتى، درود و صلوات فرستادن بر نیكان و زبدههاى كمال بشَرى، و لعن و نفرین بر مظاهر شرك و پلیدى و سردمدارانِ كفر و ستم است.
در آنچه به عنوان دعاهاى تعقیب آمده، هم به موارد متعدّدى از «صلوات» برمىخوریم، همه به مواردى از لعن و این، گوشهاى از تولى و تبرى در یك مكتب زنده و جهت دار است.
صلواتها، كه نقل شده به جاى خود، حتى در نمونههاى فراوانى، خود «اللّهم صلّ على محمّد و آل محمّد»، به عنوان یكى از تعقیبات نمازها بیان شده است.
امّا در مورد لعن:امام باقر علیه السلام مىفرماید: «اذِا انْحَرَفْتَ عَنْ صَلاةٍ مَكتوبةٍ فلا تَنْحَرِفْ الا بِانْصرافِ لَعْنِ بَنى امیّةَ» (وافى، ج 2، ص 121)
هر گاه نماز واجب را تمام كردى، جز با لعن بنى امیّه، از جاى خود حركت نكن.
چرا كه آن دودمان ننگین و تبهكار، نمونه طاغوتها و از بارزترین چهرههاى مخالفت با خطّ رهبران معصوم و آل پیامبر علیهم السلام بودند و مستحقّ هر گونه نفرت و نفرین!
امام صادق علیه السلام در پى هر نماز، به چهار مرد و چهار زن (كه از دشمنان سرسخت مقام امامت بودند) لعن و نفرین مىكرد. (وسائلالشیعه، ج 4، ص 1037)
چه زیباست اسلامى كه در كنار برنامههاى عبادى و الهى خویش، بیزارى از ستمگران و مفسدان و طاغوتها را هم جزء برنامههاى خود، ساخته و نماز و عبادات و حجّ آن، همراه با برائت و اعلام تنفّر از كفّار و مشركان و منافقان است. (در اینجا بجاست كه یاد كنیم از 400 شهید مظلوم ایران كه، در ایّام حج، در جمعهخونین مكّه، در حالى كه فریاد برائت از كفار و طواغیت و مستكبران جهانى بر لب داشتند و «مرگ بر آمریكا» و «مرگ بر اسرائیل» مىگفتند، آماج گلولههاى وهابیان حاكم بر حجاز قرار گرفته و مظلومانه به شهادت رسیدند (در سال 1366). زهى تأسف كه اینگونه شعارها را كه الهام گرفته از آیات قرآن است و دستور قرآن، به اعلام برائت و بیزارى از مشركان در مناسك حج مىباشد. برخى كج فهمان، مخالف حال عبادت در حج مىدانستند و مخالفت مىكردند ...!)
پس تعقیبات نماز، برخوردار از نوعى فریاد لعنت بر دشمنان خدا و مخالفان خط رهبرى الهى است.
تسبیحات حضرت زهرا علیها السلامیكى دیگر از تعقیبات نماز، تسبیحات حضرت زهرا علیها السلام است. (34 مرتبه الله اكبر، 33 مرتبه الحمدللّه و 33 مرتبه سبحان اللّه پس از هر نماز) این تسبیحات را رسول خدا صلى الله علیه و آله به دخترش فاطمه علیها السلام تعلیم داد و بر گفتن آن، بسیار سفارش شده است و پاداش بسیار دارد.
امام باقر علیه السلام مىفرمایند: در میان ستایشها، بهتر از تسبیحات حضرت زهرا علیها السلام نیست، و اگر بود،
رسول خدا صلى الله علیه و آله به فاطمه علیها السلام تعلیم مىداد. (وسائلالشیعه، ج 4، ص 1024)
[/b][font=Tahoma]
[b]در روایات متعددى، تأكید شده به همراه داشتن تسبیِح 34 دانهاى از خاك مقدّس امام حسین علیه السلام و ذكر گفتن با آن، ثواب زیاد دارد و حتى گرداندن آن، بدون ذكر هم ارزشمند و خوب است. (جواهر، ج 10، ص 405)