بسم الله...
الغوث
«السلام علیک ایّها العلم المنصوب و العلم المصبوب و الغوث...» (1)
(سلام بر تو از پرچم بر افراشته و علم ریخته شده و فریادرس...)
الغوث از نامهای زیبای حضرت مهدی ( علیه السلام) است که در زیارت آل یس نقل شده است. غوث، به معنای یاری کردن و به فریاد رسیدن است از مصدر تغویث. (2)
در اسماء مرکب خداوند که در دعای عظیم جوشن کبیر آمده است، این نام فراوان دیده می شود:
«یا غیاث المستغیثین! یا غیاثَ من لا غیاثَ له! یا غیاثی عندَ کُربَتی » (3)
[b]
غوث و غیاث اصلی و حقیقی، در مرحله ی نخست خود ذات اقدس الهی است؛ ولی اولیای الهی بدلیل اینکه در برخی صفات با حضرت باری تعالی اشتراک دارند، مظهریتی در غیاث بودن و غوث بودن دارند. گاهی ائمه ی معصومین ( علیهم السلام) با نام غیاث بصورت مرکب، خوانده شده اند. که توضیح این مطلب در متن ما نمی گنجد.
اما در میان همه ی حضرات معصومین ( علیهم السلام) تنها دو تن از آنان با عنوان غوث و غیاث ( بدون پس وند و پیشوند) خوانده شده اند. یکی حضرت علی بن موسی الرضا (علیه السلام) که امام صادق ( علیه السلام) ایشان را بدین نام خوانده اند:
« یَخرُجُ الله منه غوثَ هذه الامّه و غیاثَها» (4)
(خداوند از این فرزندم [ امام کاظم علیه السلام] فریاد رس این امت را ظاهر می سازد)
در زیارت جوادیه نیز می خوانیم:
«السلام علی غوث اللَّهفانِ» (5)
(سلام بر فریادرس هر اندوهناک)
و دیگر حضرت اباصالح المهدی ( ارواحنا لتراب مقدمه الفداء) می باشند که جد مکرم آن حضرت نبی مکرم اسلام ایشان را به این نام معرفی کرده اند.
پیامبر اکرم ( صلی الله علیه و آله) می فرمایند:
«هرگاه شمشیر به گلویت رسید، پس از حجت استغاثه جو که او به فریادت می رسد، او برای هر کس که به او پناه برد و از او استغاثه جوید، پشت و پناه و فریادرس است» (6)
همچنین این حضرت توسط پدرش امام حسن عسگری ( علیه السلام ) نیز به این نام خوانده شدند.
از فریادرسی حضرت صاحب الامر ( علیه السلام) در دوران غیبت صغری و کبری آنقدر شنیده و خوانده ایم که جای هیچ شک و شبهه ای نمی ماند که اگر حضرت مهدی ( عجل الله تعالی فرجه) را به کمک خواهی بخوانیم و ایمان داشته باشیم که آن منبع رحمت پاسخ گوی تمام و کمال مشکلات ماست، آن حضرت با عنایت خاصی که به مردمان زمان غیبت دارند قطعاً آن ها را بی پاسخ نخواهند گذاشت.
علامه غروی اصفهانی در شعری می گوید:
کهف الوَری و الغوثُ عند الالتجا
و فی فِناء بابُه کلُّ الرَّجا (7)
(پناه و فریاد رس است، و همه ی امید در آستان او بارافکنده است.)
پی نوشت:
1.قمی ، عباس، مفاتیح الجنان، زیارت آل یس
2.لغت نامه ی دهخدا، ذیل کلمه ی غوث و غیاث
3.قمی ، عباس، مفاتیح الجنان، دعای جوشن کبیر، بندهای 11-28-14
4.عیون اخبار رضا، ج1، ص 23
5.بحار الانوار، ج 102، ص 53
6.همان، ج 94، صص 35 و 36
7.الانوار القدسیه، ص 114
منبع: بحرینی، سید مجتبی، سلام بر پرچم بر افراشته، صص 131- 151
[b]ان شاء الله ادامه دارد...
اللهم عجل لولیک الفرج
التماس دعا[/b]
در حقیقت بهار و باران بهاری
- در عبارت «السلام علی ربیع الانام » که از زیارت نامه آن حضرت نقل شده، به امام زمان(علیه السلام) ، ربیع نام اطلاق گردیده است.
یکی از معانی ربیع، بهار است اما، معنای دیگر آن، باران بهاریست، که زمین را سرشار از نعمت و طراوت می سازد و گلها و گیاهان را زندگی نوین می دهد.
- «طریحی » در مجمع البحرین می نویسد: «الربیع: المطر فی الربیع، سمی ربیعا لان اول المطر یکون فیه و به ینبت الربیع. »
- یعنی ربیع، بارانی است که در بهار می بارد، این باران را ربیع گفته اند.
زیرا آغاز باران ، در فصل بهار می باشد و به سبب آن ، نباتات در این فصل می رویند و سرسبز و خرم می گردند.
- در المنجد آمده است: « الحظ من الماء للارض . الربیع: مطرالربیع
.» در بهاران ، زمین از باران بهره مند و پر نصیب می گردد. باران بهاری و این حظ و بهره زمین از باران را ربیع گویند.
- کلمه انام فقط شامل مردم و انسانها نمی شود، بلکه معنای عام و گسترده ای دارد که جن و انس را در بر می گیرد و بالاتر از آن ، به تمام موجودات زمین اطلاق می شود و حتی فراتر از آن ، همه هستی را در عالم امکان و هر پدیده ای را در نظام آفرینش، شامل می گردد.
- مجمع البحرین در مفهوم این واژه چنین گفته است: «الانام بفتح الفاء: الجن و الانس و قیل: الانام ماعلی وجه الارض من جمیع الخلق » و در المنجد گوید: «انم: الانام و الآنام: الخلق .»
در عبارتی که از زیارت امام عصر نقل شد، حضرت بقیه الله(علیه السلام) «ربیع انام » خوانده شده و وجود گرانقدرش تشبیه گردیده به فصل حیات آفرین بهار و باران ثمربخش بهاری.
آری، این نور ملکوتی و جلوه ایزدی ، همچون بهار، زندگی و نشاط می آفریند و دلهای مرده و قلبهای پژمرده را روح و صفا می بخشد، آنهم نه تنها برای آدمیان و نه فقط در محدوده جن و انس، بلکه در تمام جهان آفرینش.
هر پدیده ای بخواهد زنده شود و شادابی و طراوات معنوی به دست آورد و بصیرت و کمال حقیقی کسب کند و از نور معرفت و عرفان واقعی بهره مند شود، باید به آستان آن بزرگوار رو آورد ، از چشمه زلال ولایتش سیراب گردد، به درگاه وی توسل جوید و از آن رحمت واسعه الهی، استمداد نماید و فیض گیرد.
سید جمال الدین حجازی
به نقل از حوزه
بسم الله...
ابا صالح
در برخی از کتاب ها "اباصالح" را در شمار کنیه های حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) محسوب کرده اند. هر چند برخی اباصالح را در شمار کنیه های حضرت نمی دانند با این حال معروف است که برخی از عربهای شهری و بیابان گرد، پیوسته در توسلات و یاری خواستن های خود آن حضرت را به این نام می خوانند.
در خصال به نقل از امام علی (علیه السلام) آمده است که صالح نام جنی است که در بلاد و شهرها به مردم کمک و راهنمایی می کند.
امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
" هرگاه راه خود را در سفر گم کردی، سپس بانگ برآور «ای اباصالح» یا «ای صالح» خداوند رحمتش را برتو فرود آورد! راه را به ما نشان بده!"
بسیاری از گم شدگان و درماندگان که با خلوص دل و از سر اضطرار این نام را خوانده اند، به طریقی به آنان یاری رسانده شده و راه خود را یافته اند.
برخی نام اباصالح را گواه بر این می گیرند که حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ازدواج کرده است و فرزندی به نام صالح دارد. با این حال علما در مورد اینکه حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) ازدواج کرده اند یا نه به جواب قطعی نرسیده اند. زیرا در عین اینکه ازدواج بر طبق سخنان پیامبر عظیم الشان اسلام (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) جزو سنت ایشان است، ماموریتی که خداوند به حضرت مهدی داده اند، لازمه ی مخفی کاری و احتیاط فراوان است.
بنابراین نمی توان گفت اباصالح به معنای پدر فرزندی به اسم صالح است و احتمالا مراد از این نام، سرچشمه نیکی و صلح می باشد.
امید است که با یاری امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در شناخت صحیح ایشان کوشا باشیم.
منبع:
موعودنامه اثر مجتبی تونه ای،
فرهنگ نامه ی مهدویت اثر خدامراد سلیمیان
ان شاء الله ادامه دارد...
[b]اللهم عجل لولیک الفرج
التماس دعا[/b]
بسم الله...
حی
یکی از تفاوت های نگرش شیعیان و سنیان در مسئله ی مهدویت، مسئله ی زنده بودن امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) می باشد. « حیّ» که به معنای زنده و فعال می باشد (1) یکی از القاب امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است که در نجم الثاقب نیز به آن اشاره شده است.
در دعای اعمال روز جمعه آمده است:
« اشهد انّک حیٌّ لا تموت حتی تبطلَ الجِبتَ و الطاغوتَ»
( من گواهی می دهم که تو حی و زنده ای تا این که جبت و طاغوت را باطل نمایی.) (2)
آن حضرت در زیارت روز جمعه « عین الحَیاة» ( چشمه ی جوشان زندگی) معرفی شده اند. اما علت اعتقاد شیعیان به امام حی و زنده بی اساس نیست.
در احادیث آمده است:
« زمین هرگز از حجت خدا خالی نمی ماند...» (3)
[b]
یکی از ویژگی های حجت خدا و از خصوصیات الزامی آن، زنده بودن است. در روایات متعددی بر این موضوع تاکید شده است که حجت الهی آنگاه بر مردم اقامه می شود که امام زنده ای در میان مردم باشد، و مردم نیز او را بشناسند.
امام صادق (علیه السلام) دراین باره می فرمایند:
« حجت خدابر آفریدگانش تنها با امام [ زنده ای] که شناخته شود، اقامه می شود. » (4)
امام رضا (علیه السلام) نیز به نقل از امام باقر (علیه السلام) حدیثی در همین مضمون می فرمایند.
این طور به نظر می رسد که لزوم زنده بودن حجت الهی، در هر زمان، انتقال فیوضات خداوند به وسیله ی آنان است؛ اگر امام در هر زمان زنده نباشد، پنجره ی این فیوضات بسته می شود و حیات از انسانها و موجودات سلب می گردد.
در ضمن در نگاهی دیگر می توان گفت، امید انسانها برای انتظار کشیدن و تلاش برای رسیدن به امام عصر خود، با زنده بودن امام بیشتر محقق می گردد و شاید اگر امام زنده نبود، تلاش مردم برای وصال او به این شدت نمی رسید.
پی نوشت:
1.المعجم، ذیل کلمه ی حیّ
2.سعیدی، احمد، اوصاف المهدی
3.کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج 1، ص 179-178؛ به نقل از معرفت امام زمان و تکلیف منتظران، ابراهیم شفیعی سروستانی، ص90
4.همان
ان شاء الله ادامه دارد..
[b]اللهم عجل لولیک الفرج
التماس دعا[/b]
بسم الله...
منصور
از دیگر القاب امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) منصور است. منصور، اسم مفعول از ریشه ی ( ن- ص- ر) می باشد و به معنای « یاری شده» است. در آیات و ادعیه ی ما، منصور نشان دهنده ی این حقیقت است که خداوند باری تعالی، امام زمان (علیه السلام) را در راه انتقام از خون نیاکانشان یاری می کنند.
در دعای ندبه آمده است:
« این المنصورَ علی من اعتدی علیه وافتری»
( کجاست کسی که از طرف خدا یاری شده است علیه کسی که بر او تعدی و تجاوز میکند - به دین او، به حریم او- و به او افترا می بندد.)
در زیارت عاشورا نیز آمده است:
« فاسألُ الله الذی اکرَمَ مُقامَک و اَکرَمَنی بک ان یرزقَنی طلب ثارک مع امامٍ منصورٍ من اهل ِ بیتِ محمدٍ وآل محمدٍ»
( از خدا می خواهم که مقام تو را بزرگ گرداند و مرا به وسیله ی آن بزرگ کند، تا روزی ام کند خونخواهی تو را (امام حسین (علیه السلام)) همراه با امام یاری شده از اهل بیت محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم))
[b]
این آیه ی کریمه نیز – طبق روایات- به این لقب حضرتش اشاره دارد:
« و من قتلَ مظلوماً فقد جَعَلنا لولیِّه سلطاناً فلا یسرف فی القتلِ انَّه کان منصوراً»[1]
( کسی که مظلوم کشته شده باشد، برای ولی دم او قدرت و سلطه ای قرار داده ایم که بتواند تقاص کند و انتقام بگیرد.)
« فلا یسرف فی القتلِ انَّه کان منصوراً» این به این معنی است که در قتل نباید اسراف کند که او از جانب خدا یاری شده است.
امام باقر (علیه السلام) در مورد قسمت اول این آیه، فرموده اند:
« مقصود از این مظلوم کشته شده، امام حسین (علیه السلام) است» و در باره ی بقیه ی آیه نیز می فرمایند:
« سمّی الله المهدی المنصور »[2]
( یعنی خداوند مهدی را در قرآن منصور نامیده است.)[3]
[1] . اسرا/ آیه ی 33
[2] . بحار الانوار/ ج51/ ص 30
[3] . حسینی/ حسین/ نام محبوب
[b]ان شاء الله ادامه دارد...
اللهم عجل لولیک الفرج
التماس دعا[/b]
بسم الله...
قائم
یکی از القاب حضرت مهدی (علیه السلام)، "قائم" است. قائم یعنی قیام کننده، برپا کننده.
علل مختلفی برای این نام گذاری ذکر کرده اند.
[b]برخی می گویند، علت تسمیه آن است که پیش از ظهور و قیامش ، بر اساس اسامی طرید (رانده شده) و شرید(گریخته)، نام او را نمی برند. بنابراین فرید و وحید (یکه و تنها) که از القاب ایشان است و قائم به این موضوع مربوط می شود.
در روایات بسیاری داریم که زمانی که نام قائم برده می شد امام رضا (علیه السلام) می ایستادند و دست بر سر خویش می گذاشتند و برای تعجیل در فرج دعا می کردند. در سیره ی دیگر امامان نیز چنین رفتاری مشاهده شده است.
[/b]
از امام صادق (علیه السلام) روایت شده است که در باره ی علت ایستادن در هنگام شنیدن نام قائم فرموده اند:
" حضرت غیبتی طولانی خواهند داشت و به خاطر رأفت شدیدی که نسبت به دوستداران خود دارند به تمام کسانی که او را با این لقب یاد کنند، نظر می کنند"
از این روایت می توان نتیجه گرفت که نظر کردن امام به بندگان، احترام بنده را می طلبد. چرا که گویی فرد در محضر امام (عجل الله تعالی فرجه الشریف) ایستاده است و ایشان به او از سر مهر نگاه می کنند؛ پس شایسته ی دوستدار واقعی است که در هنگام شنیدن نام قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) قیام کند و برای تعجیل در ظهور آن حضرت دعا کند.
امام باقر (علیه السلام) در باره ی این لقب فرمودند:
" زمانی که امام حسین (علیه السلام) به شهادت رسیدند، فرشتگان گفتند: خدایا آیا از برگزیده و فرزند برگزیده ی خود غافلی؟ حضرت باری تعالی فرمودند: ضجه نکنید ای فرشتگان من. قسم به عزت و جلال خودم که از آنان انتقام خواهم گرفت ولو پس از مدتی"....
منبع: نام محبوب. حسین حسینی
ان شاء الله ادامه دارد...
[b]اللهم عجل لولیک الفرج
التماس دعا