تالار گفتگوی بیداری اندیشه

"سخنرانی شیطان در پنج سکانس"

خداوند متعال در آیات الهی شخصیت‌های مثبت و منفی زیادی را معرفی کرده است و برای اینکه شناخت کامل و جامعی نسبت به این شخصیت‌ها پیدا کنیم خداوند متعال در جای جای قرآن سخنرانی‌هایی را از آن‌ها بیان کرده است که ما با توجه به حرف‌ها و سخنانشان بتوانیم شخصیت آن‌ها را بهتر بشناسیم چرا که فرمود : (تا مرد سخن نکفته باشد عیب و هنرش نهفته باشد )یکی از شخصیت‌ها شیطان است که در جای جای قرآن از او سخن به میان آمده و درباره او صحبت شده اما خود شیطان نیز در همین قرآن بارها لب به سخن باز کرده که در ادامه می آید...

سکانس اول: بیان فضائل خود در پیشگاه خداوند
اولین سکانس از سخنرانی شیطان بعد از خلقت آدم علیه‌السلام و دستور خداوند به ملائکه الهی بر سجده به او بود که شیطان در اینجا طاقت نیاورد و لب به سخن گشود و در یک سخنرانی کوتاه مخالفت خود را با خداوند اعلام کرد و در این سکانس فضائلی را که برای خود قائل بود برشمرد و گفت:

(قالَ ما مَنَعَکَ أَلاَّ تَسْجُدَ إِذْ أَمَرْتُکَ قالَ أَنَا خَیْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنی‌ مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طینٍ )
فرمود: «چون تو را به سجده امر کردم چه چیز تو را باز داشت از اینکه سجده کنی؟» گفت: «من از او بهترم. مرا از آتشی آفریدی و او را از گِل آفریدی.» (اعراف/12)

و در جای دیگر به بیان دیگر این طور گفت که :

(وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلآئِکَةِ اسْجُدُواْ لآدَمَ فَسَجَدُواْ إَلاَّ إِبْلِیسَ قَالَ أَأَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِینًا :
و (به یاد آر) هنگامی که به فرشتگان گفتیم به آدم سجده کنید، پس همه سجده کردند، جز ابلیس که گفت: آیا سجده کنم بر کسی که او را از گل آفریدی؟)(اسراء/61)

__________________
سکانس دوم: سخنرانی شیطان در پیشگاه خداوند
سکانس سوم: سخنرانی‌های تهدید آمیز شیطان
سکانس چهارم: سخنرانی برای حضرت آدم علیه‌السلام
سکانس پنجم: آخرین سخنرانی شیطان (در جمع پیروان و طرفدارانش)
ان شاء الله در ادامه...

سکانس دوم: سخنرانی شیطان در پیشگاه خداوند
شیطان به خاطر غرور و تکبری که در سخنرانی اول از خود نشان داد این بار از مقام و منزلتی که داشت نزول کرد و بعد از اینکه با فرمان الهی مبنی بر :

قالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا یَکُونُ لَکَ أَن تَتَکَبَّرَ فِیهَا فَاخْرُجْ إِنَّکَ مِنَ الصَّاغِرِینَ
از آن [مقام] فرو شو، تو را نرسد که در آن [جایگاه] تکبّر نمایی. پس بیرون شو که تو از خوارشدگانی. (اعراف/13)

وقتی از مقام خود با نزول مواجه شد، در اینجا لب به سخن باز کرد و در یک سخنرانی دیگر خواسته‌های خود را از خداوند متعال درخواست کرد و گفت:

قَالَ فَأَنظِرْنِی إِلَی یَوْمِ یُبْعَثُونَ
مرا تا روزی که [مردم] برانگیخته خواهند شد مهلت ده. (حجر/16)

و در فرازی دیگر از سخنرانی خود انسان‌ها را با نگاه حقارت نگاه می‌کند و با این نگاه حقارت آمیز درخواست خود را از خداوند می‌کند و به خداوند عرضه می‌دارد :

قَالَ أَرَأَیْتَکَ هَـذَا الَّذِی کَرَّمْتَ عَلَیَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ لأَحْتَنِکَنَّ ذُرِّیَّتَهُ إَلاَّ قَلِیلاً
به من بگو این کسی که او را بر من بزرگی و شرافت بخشیدی (برای چه بود؟) سوگند باد که اگر مرا تا روز قیامت (که آخرین مدت حیات نسل اوست) مهلت دهی همه اولاد او را- جز اندکی- لجام خواهم زد . (و گمراهشان خواهم کرد)(حجر/37)

و در اینجا از خداوند خواست که او را مهلتی بدهد که هدف از این درخواست را در سخنان بعدی خود بیان می‌کند و خداوند نیز با درخواست او موافقت نموده و فرمود:

فانک من المنظرین الی یوم الوقت المعلوم
در حقیقت، تو از مهلت‌یافتگانی. (اسراء/62)

سکانس سوم: سخنرانی‌های تهدید آمیز شیطان

بعد از سخنرانی‌های متعددی که شیطان انجام داد این بار در سکانسی متفاوت بار دیگر سخنرانی تهدید آمیزی را انجام می دهد و همه بشریت را تهدید می کند که با تمام توان تلاش خواهد کرد که نگذارد آن‌ها راه مستقیم و درست را در زندگی خود ادامه دهند.

قَالَ فَبِمَا أَغْوَیْتَنِی لأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَکَ الْمُسْتَقِیمَ
پس بدان سبب که مرا به بیراهه افکندی حتما در کمین آن‌ها بر سر راه مستقیم تو خواهم نشست(اعراف/16)

ثُمَّ لآتِیَنَّهُم مِّن بَیْنِ أَیْدِیهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَیْمَانِهِمْ وَعَن شَمَآئِلِهِمْ وَلاَ تَجِدُ أَکْثَرَهُمْ شَاکِرِینَ
آن گاه از پیش رو و از پشت سرشان و از طرف راست و از طرف چپشان بر آن‌ها می‌تازم، و بیشترشان را شکرگزار نخواهی یافت (اعراف/17)

قَالَ فَبِعِزَّتِکَ لَأُغْوِیَنَّهُمْ أَجْمَعِینَ
پس به عزّت تو سوگند که همگی را جدّا از راه به در می‌برم.(ص/82)

قَالَ رَبِّ بِمَآ أَغْوَیْتَنِی لأُزَیِّنَنَّ لَهُمْ فِی الأَرْضِ وَلأُغْوِیَنَّهُمْ أَجْمَعِینَ
پروردگارا، به سبب آنکه مرا گمراه ساختی، من [هم گناهانشان را] در زمین برایشان می‌آرایم و همه را گمراه خواهم ساخت،(حجر/39)

اما در همین سخنرانی اعتراف می‌کند که تنها یک گروه هستند که نمی‌تواند با آن‌ها مبارزه کند و آن‌ها همان بندگان ویژه خداوند هستند:

إِلَّا عِبَادَکَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِینَ
مگر بندگان ویژه و برگزیده‌ات از آنان - که مرا بر ایشان راهی نیست.(حجر/40)

سکانس چهارم: سخنرانی برای حضرت آدم علیه‌السلام
بعد از اینکه شیطان به خاطر یک صفت ناپسند همه ارزش‌های خود را از دست داد این بار در سخنرانی متفاوتی قصد دارد که آدم علیه‌السلام را فریب دهد و به همین خاطر در مکان‌های مختلفی به سراغ حضرت آدم و حوا می‌آید تا اینکه آن دو را با حرف‌های خود فریب دهد:

فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّیْطَانُ لِیُبْدِیَ لَهُمَا مَا وُورِیَ عَنْهُمَا مِن سَوْءَاتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهَاکُمَا رَبُّکُمَا عَنْ هَـذِهِ الشَّجَرَةِ إِلاَّ أَن تَکُونَا مَلَکَیْنِ أَوْ تَکُونَا مِنَ الْخَالِدِینَ
پس شیطان، آن دو را وسوسه کرد تا شرمگاه هایشان را که از آنان پوشانده شده بود، برای آنان نمایان گرداند و گفت: «پروردگارتان شما را از این درخت بازنداشت، جز [برای] آنکه [مبادا] دو فرشته گردید یا از [زمره] جاودانان شوید.»(اعراف/20)

فَوَسْوَسَ إِلَیْهِ الشَّیْطَانُ قَالَ یَا آدَمُ هَلْ أَدُلُّکَ عَلَی شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْکٍ لَّا یَبْلَی؛
پس شیطان او را وسوسه کرد، گفت: ای آدم، آیا تو را به درخت جاودانی و پادشاهی‌ای که کهنه و نابود نشود راه بنمایم؟(طه/120)

و چون او سخنران ماهری بود و کاملا آشنا با روش‌های تأثیر گذاری, به سراغ حضرت آدم رفت و آن‌ها را با وعده جاویدان شدن فریفت. او با این سخنان باعث شد که حضرت آدم و حوا از بهشتی که در آن قرار گرفته بودند اخراج و راهی زمین شوند.

سکانس پنجم: آخرین سخنرانی شیطان (در جمع پیروان و طرفدارانش)
سکانس‌های سخنرانی شیطان به اینجا می‌رسد که او قرار است آخرین سخنرانی خود را انجام دهد؛ سخنرانی که همه مخاطبانش از پیروان واقعی او بودند اما حال همه پشیمان هستند که چرا از او پیروی می‌کنند اما باز برای آن‌ها جالب است که آخرین سخنرانی شیطان را هم بشنوند و از نیت‌های پلید او آگاه شوند همه منتظرند و شیطان در جایگاه قرار می‌گیرد و این طور سخنرانی خود را آغاز می‌کند:

(وَ قَالَ الشَّیْطَانُ لَمَّا قُضِیَ الأَمْرُ إِنَّ اللّهَ وَعَدَکُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَوَعَدتُّکُمْ فَأَخْلَفْتُکُمْ وَمَا کَانَ لِیَ عَلَیْکُم مِّن سُلْطَانٍ إِلاَّ أَن دَعَوْتُکُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِی فَلاَ تَلُومُونِی وَلُومُواْ أَنفُسَکُم مَّا أَنَاْ بِمُصْرِخِکُمْ وَمَا أَنتُمْ بِمُصْرِخِیَّ إِنِّی کَفَرْتُ بِمَآ أَشْرَکْتُمُونِ مِن قَبْلُ إِنَّ الظَّالِمِینَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ)
و چون کار به انجام رسد(روز قیامت شود), شیطان(بزرگ و ابلیس اوّل در خطابی به همه دوزخیان) به کافران و گنهکاران می گوید: خدا به شما وعده داد, وعده ای راست و درست, و به آن وفا کرد, و من هم به شما وعده دادم ولی تخلف کردم (همه خلاف درآمد) و من بر شما (در دنیا) هیچ تسلطی نداشتم نه بر خودتان چیره بودم نه بر خردهایتان, فقط شما را به کفر و نافرمانی خدا فرخواندم و شما دعوتم را پذیرفتید؛ پس مرا سرزنش نکنید و خود را سرزنش کنید و به اختیار خود از من پیروی کردید. نه من فریادرس شما هستم و نه شما فریادرس من.
من منکر آن بودم که مرا پیش از این, در حیات دنیا شریک خدا گیرید.{من نسبت به شرک شما درباره خود، که از قبل داشتيد، (و اطاعت مرا همرديف اطاعت خدا قرار داديد) بيزار و کافرم!!!}
به یقین ستمکاران عذابی دردناک دارند.
(ابراهیم/22)

____________
اهدنا الصراط المستقیم/صراط الذین انعمت علیهم غیرالمغضوب علیهم والضالین
صلوات Rose

سیمرغ

سیمرغ

سیمرغ

سیمرغ

سیمرغ