تالار گفتگوی بیداری اندیشه

بسم الله الرحمن الرحیم
خداي سبحان مي‌فرمايد «سَأَصْرِفُ عَنْ آياتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الْأَرْضِ»[1] كسي كه عمداً خودبزرگ‌بين باشد و فروتني در برابر حق نداشته باشد، من قلبش رااز درك معارف ديني منصرف مي‌كنم «ثُمَّ انْصَرَفُوا صَرَفَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ»[2] چون آنها نخست به دليل ضعف دروني خود از آيات الهي روي گردان شدند، خدا نيز قلوب آنان را از ادراك مفاهيم قرآن منصرف كرد و چنين گروهي نه قرآن را مي‌فهمند و نه بر فرض فهميدن، از آن بهره‌مند مي‌شوند. آنها هميشه در فكر متاع زودگذر دنيا هستند «يَأْخُذُونَ عَرَضَ هذَا الْأَدْني»[3] يعني متاع پست دنيا را مي‌گيرند و در مقابلش عقل و فطرت پاك و الهي را مي‌دهند و به كوردلي مبتلا مي‌شوند.

• قرآن كريم به همه‌ي انسانها هشدار مي‌دهند كه اگر غرق در امور مادي باشيد، جان پاك خود را در طبيعت دفن كرده و خسران ديده‌ايد.

اگر كسي عقل و فطرت خود را در غريزه‌ها و هدف‌هاي طبيعي دفن كند، منبع الهام دروني و تشخيص حق و باطل و تقوا و بدي را نيز دفن كرده است «فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها»[4] و هيچ گاه نمي‌تواند معارف جداي از طبيعت و بلند قرآن كريم را بفهمد.

• كساني كه لزوم وحي را نمي‌فهمند و در برابر انبيا مقاومت مي‌كنند؛جاهلان و تكبّر كننده‌گانند.

• چون جاهلند، ذهن علمي ندارند و اهل تفكّر نيستند و به همين جهت قابليت فهم ره آورد انبيا را ندارند و چون تكبّر كننده‌گانند، در ساحت حق فروتني و تواضع ندارند و در برابر آن قيام مي‌كنند.
  

• چنين كساني نه زبانشان به علم و حق گوياست و نه گوش شنوايي براي شنيدن حق دارند؛ و نه تنها خود به آيات زنده كننده‌ي قرآن كريم گوش فرا نمي‌دهند، بلكه ديگران را نيز از گوش دادن به آن باز مي‌دارند «وَ هُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَ يَنْؤَوْنَ عَنْهُ»[5] هم ديگران را از فيض الهي نهي مي‌كنند و هم خود آنان محرومند «وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لا تَسْمَعُوا لِهذَا الْقُرْآنِ وَ الْغَوْا فِيهِ»[6] به اين قرآن گوش ندهيد و اين سخنان را نپذيريد و در آشوب‌گري و ياوه سرايي و بيهوده گويي بكوشيد و به اين وسيله به مبارزه با قرآن برخيزيد.

• خداي سبحان اينان را كساني مي‌داند كه از درون تهي هستند و جوشش دروني ندارند و از بيرون نيز كانال ورودي قلبشان به منبع زندگي بسته است و لذا تهي مغز و درون پوچند «وَ أَفْئِدَتُهُمْ هَواءٌ»[7].

• تمام سعي انبياي الهي اين بوده كه با شكوفا ساختن فطرت مردم به آنها دلي عميق، ذهني علمي، گوشي حق شنوا، و زباني حق گو بدهد.

كافران مي‌گفتند «وَ قالُوا قُلُوبُنا فِي أَكِنَّةٍ مِمَّا تَدْعُونا إِلَيْهِ وَ فِي آذانِنا وَقْرٌ وَ مِنْ بَيْنِنا وَ بَيْنِكَ حِجابٌ»[8] قلب ما در غلاف و در پوشش است نسبت به آنچه تو ما را بدان مي‌خواني و در گوشهايمان وقر و سنگيني وجود دارد و منطق تو را نمي‌فهميم. بين ما و بين تو حجاب و پرده‌أي است كه رابطه‌ي تفهيم و تفاهم دو طرفه را قطع مي‌كند. نوح ـ سلام الله عليه ـ نيز از اين كبر ورزيدن و نفهمي كافران زمان خود به درگاه خداي سبحان شكايت مي‌كند: «وَ إِنِّي كُلَّما دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُمْ جَعَلُوا أَصابِعَهُمْ فِي آذانِهِمْ وَ اسْتَغْشَوْا ثِيابَهُمْ وَ أَصَرُّوا وَ اسْتَكْبَرُوا اسْتِكْباراً»[9] عرض مي‌كند پروردگارا، من قومم را شب و روز دعوت به حق كردم ولي نصيحتم جز بر فرار آنها نيفزود و هر چه آنان را به مغفرت و آمرزش تو فرا خواندم انگشت بر گوش نهادند و جامه بر رخسار كشيدند و بر كفر خود اصرار نمودند و استكبار شديد ورزيدند.
خداي سبحان درباره‌ي منكران قرآن خطاب به رسول گرامي ـ صلّي الله عليه و آله ـ مي‌فرمايد «وَ إِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ جَعَلْنا بَيْنَكَ وَ بَيْنَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجاباً مَسْتُوراً»[10] وقتي كه تو قرآن را قرائت مي‌كني ما بين تو و بين كساني كه ايمان به آخرت ندارند حجاب و پرده‌ي پنهان و مستوري قرار مي‌دهيم.

بسم الله الرحمن الرحیم

• اكنون اين پرسش مطرح مي‌شود كه چگونه ممكن است هنگام قرائت قرآن، كه نور محض است، حجاب و تاريكي رخ بدهد؟
• اين حجاب چگونه حجابي است و براي چه ايجاد مي‌شود؟

حجاب دل، گناه و خودبيني
گناه، حجاب است و تار و پودهاي پرده‌ي حجاب، خودبيني است كه هيچ حجابي بدتر از آن نيست. امام موسي بن جعفر ـ سلام الله عليه ـ چنين فرمود: «ليس بينه و بين خلقه حجاب غيْر خلقه أُحتجب بغير حجابٍ محجوبٍ و اسْتُتر بغير سترٍ مستورٍ لا إله إلا هو الكبير المتعال»[11]
بين خداي سبحان و خلق او غير از خود خلق، حجاب ديگري نيست. خداوند بدون حجاب پوشيده و بدون ساتر، مستور و پنهان است.
اگر حجابي در ميان است، همان خودبيني خلق است و اگر پرده‌أي آويخته باشد همان غرور مخلوق است و گرنه آن پري روي، پرده‌اي ندارند:
انسان هر اندازه كه در تار و پود خود بيني واقع شود، از خدا بيني محروم است و با انبياي الهي نيز شهود و حضوري ندارد و از ره آورد آنان و از سخنان وحي به اندازه‌ي خود بيني خود محروم خواهد بود.
اگر انسان سخن رسول الله را نمي‌شنود و قرآن را نمي‌فهمد بايد بداند كه در حجاب گناه است و ميزان نفهميدنش به مقدار حجابش بستگي دارد. هر چه بيشتر در دنيا و گناهان خود غوطه‌ور باشد، به همان اندازه از فهم قرآن در حجاب است و هر اندازه از شهوت حيواني لذّت مي‌برد، از لذّت قرآني محروم مي‌شود؛ زيرا فرمود «فَلَمَّا زاغُوا أَزاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ»[12]، «ثُمَّ انْصَرَفُوا صَرَفَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ»[13]
.