تالار گفتگوی بیداری اندیشه

سلام به همه

خانه کعبه پس از اسلام چهار بار تخریب و بازسازی شد. سه بار بر اثر جنگ و یک بار بر اثر سیل. بدترین مورد از این جنگها را می توان حمله قرامطه (قرمطیان) دانست. در این حمله، در حریم کعبه کشتار صورت گرفت و بخشهایی از کعبه که از جنس طلا یا فلزات قیمتی ساخته شده بودند به سرقت رفت. همچنین حجرالاسود را به چند تکه شکستند و با خود بردند و بعدها در ازای دریافت باج به مسلمانان برگرداندند.

اما چرا در این جنگها، ابابیل یا سایر عوامل فراطبیعی مانع از حمله کنندگان نشدند؟

---

پاسخ این سوال در سایت پرسمان قرآن به صورت زیر آمده است:
http://www.porsemanequran.com/node/22922

1- اهمیت کعبه به ساختمان ظاهری و به گل و آجر آن نمی باشد بلکه قداست آن به دلیل این است که از شعائر توحید و یکتا پرستی می باشد.
2- کعبه در طول تاريخ اسلام، به دو مهم دلیل بارها مرمت و تعمیر شده است.این دلایل عبارت اند از :

الف ـ سيل ها: از پيدايش اسلام تا كنون، نزديك به صد سيل به مسجد الحرام و كعبه، آسيب رسانده است.

چرا خدا مانع سیل نشد تا کعبه ویران نشود؟
----> وقایع و اتفاقات جهان بر طبق قانون علیت اتفاق می افتد و به اذن خداوند تمامی امور بر این اساس انجام می شود مگر در موارد بسیارنادر . سیل یک حادثه طبیعی است و هرچه که در سر راهش باشد و قابلیت ویرانی داشته باشد ، توسط سیل خراب می شود. با خرابی کعبه توسط سیل هیچگونه اهانت و توهینی به کعبه نشد بلکه انسان های حاضر در آن زمان ها بلافاصله بعد از تمام شدن سیل خانه کعبه را دوباره از ابتدا ساختند.

ب ـ جنگها: در تاریخ اسلام ، سه حمله بزرگ به مکه، زيان هاى بزرگى را به كعبه وارد ساخت كه عبارتند از:
1 ـ حمله لشكر يزيد بن معاويه به فرماندهى حصين بن نمير (سال 63 هـ) جهت سركوبى عبدالله بن زبير.
2 ـ حمله سپاه عبدالملك بن مروان به فرماندهى حجّاج ثقفى (سال 73 هـ) جهت سركوبى ابن زبير.
3 ـ حمله قرمطيان در روزگار خلافت عباسيّان (سال 317 هـ ) و ربودن حجر الأسود.
چرا خدا در این حوادث از کعبه محافظت نکرد و مانع ویران شدن کعبه نشد؟
در مورد 1 و 2 --->اولا ؛ سپاه ابرهه به قصد خراب کردن کعبه رفت اما یزید به قصد دستگیری عبدالله بن زبیر حرمت کعبه را نگه نداشت و اقدام به تخریب کعبه نمود اما یزید ولو به ظاهر ادعا می کرد که خانه خدا حرمت دارد و باید فردی همچون عبدالله بن زبیر که به کعبه پناهنده شده دستگیر گردد تا کعبه حرمتش محفوظ بماند، و همینطور است حال حجاج .
ثانیا؛ فرستاده شدن عذاب هم ممکن بود به حساب حق بودن ابن زبیر گذاشته شود که او خود ظالمی دیگر بود و او از آن بهره برداری می کرد و خدا چنین چیزی را نمی خواست.
ثالثا؛ خدا به یزید هم مهلتی نداد و بعد از این جنایت عمرش کوتاه گردید .

مورد3 --->علت حمله ابرهه، مجموعه اى از انگيزه هاى سياسى و اقتصادى و دينى بود ، ابرهه ابتدا عبادتگاهى پرشكوه در محل فرمانروايى خود در يمن ساخت تا توجه مردم را از كعبه به آن جا معطوف كند.و با خدا پرستی و توحید مخالفت می کرد.
اما در حمله قرامطه به کعبه هدف اصلی از بین بردن پایه های توحید و توهین به شعائر یکتا پرستی نبود.

سلام
متن زیر به این سوال پاسخ می دهد که چرا عوامل فراطبیعی مانع از حادثه حج سال پیش نگردیدند.
http://www.seratnews.ir/fa/news/259143/%...A%A9%D9%87

---

صراط: حجت‌الاسلام والمسلمین روزبه برکت رضایی مسئول روابط عمومی بعثه مقام معظم رهبری یادداشتی درباره سقوط جرثقیل در مسجدالحرام و شبهات پیرامون آن نوشته است که در زیر متن این یادداشت را می‌خوانید:

جمعه 20 شهریورماه حوالی ساعت 17 به وقت محلی توفانی در مکه درگرفت و متاسفانه به خاطر اهمال کاری شرکت مجری پروژه توسعه مسجدالحرام بالابر مستقر در باب السلام حرم امن الهی سقوط و بیش از 100 نفر از زائران خانه خدا مظلومانه جان‌باختند!

پرسشی که مطرح می شود این است که چگونه خداوند متعال از جان مهمانانش حفاظت نکرد و خانه خود را از گزند بلایا نجات نداد و معجزه ای آشکار نگشت؟

آیا مگر نه این است که خداوند متعال کسی که قصد تخریب کعبه را داشته باشد به وی امان نخواهد داد و همچون اصحاب فیل آنان را نابود می کند، پس این واقعه چگونه با این اعتقاد توجیه پذیر است؟

دیدگاه قرآن درباره امنیت کعبه

برای پاسخ به این پرسش در ابتدا دیدگاه قرآن درباره امنیت کعبه را بررسی می‌کنیم:

الف. خداوند کعبه را محل امن و میعادگاه مردم قرار داد[1] و همچنین به عنوان یک سنت تغییرناپذیر فرموده : هر کس قصد سوء نسبت به کعبه داشته باشد و بخواهد با تخریب آن، دین را از میان بردارد و با ویران کردن آن، پرستش خدا را بمیراند و خلاصه اینکه هر کس که خواهان کجروی ظالمانه در کعبه باشد، خداوند او را عذابی دردناک می‏ چشاند [2]، آن سان که اثری از او باقی و پابرجا نماند و بر آن اساس، آن معجزه الهی در عام‏ الفیل روی داد و سپاه اَبرهه به عذاب الهی گرفتار آمد.[3]

حال،اگر کسی معتقد به کعبه باشد و قصد تخریب آن را نیز نداشته باشد ولیکن به عللی- خواسته یا ناخواسته- به آن ضربه زند هر چند گناهی بسیار عظیم مرتکب شده است، ولیکن این آیه شاملش نمی شود.

ب. خانه خدا دارای امنیت تشریعی و به دیدگاه برخی از اندیشمندان دارای امنیت تکوینی نیز است. آنچه مسلم است این است که این‌گونه نیست که مکه مانند بهشت هیچ کژی و خلافی در آن واقع نشود ، لیکن با اینکه احکام دنیا را دارد، از بسیاری جهات با مکان‌های دیگر متفاوت است و این نیز حاصل دعای خلیل الله درباره این سرزمین است.[4]

ج. خداوند متعال به سرزمین مکه سوگند یاد کرده است و بلافاصله می فرماید و آن سرزمینی که تو ای پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) در آن باشی ! [5]

بنابراین، خداوند به سرزمین و به مکه‏ ای سوگند یاد می‏ کند که پیامبر خدا ‏صلی الله علیه و آله و سلم در آن باشد وگرنه مکه بدون پیامبر و کعبه بدون ولایت خانه‏ ای عادی است. هر گاه حاکم جوری همچون عبدالله بن زبیر بر آن سرزمین پاک حکمرانی و در آن پناه گیرد، چه تضمینی بر حفاظت و صیانت از آن بیت عتیق وجود دارد؟

سنت تغییر ناپذیرالهی

سنت الهی در بلایا نشان دادن دایمی معجزه و حفظ جان‌ها با امور غیرعادی نیست؛ چه آنکه اگر این گونه بود نباید به هیچ‌یک از انبیاء و اولیاء و اماکن مقدس ضربه ای وارد می شد. حفظ کعبه و مهم‌تر از آن حفظ امام(علیه السلام) و قرآن توسط مومنین و دینداران باید صورت پذیرد.

اساسا خداوند زمین را در اختیار انسان قرار داده و قرار است انسان زمین را اداره کند و فقط در زمان‌های بسیار خاص خداوند با معجزه در امور زمین دخالت می‌کند.

آنگاه که مصلحت الهی اقتضا کند پرندگانی برای حفظ کعبه و تار عنکبوتی برای حفظ جان بهترین مخلوقش دست به کار می شوند؛ ولی آن امدادهای الهی در جنگ احد به ظاهر به میدان نیامدند حتی تا جایی که رسولش مجروح و به دهانه کوه پناه برد و یا در لشکرکشی یزید به فرماندهی حصین بن نمیر در سال 63 هـ ق و سنگباران مسجدالحرام و آتش گرفتن و تخریب بخشی از دیوار آن، ابابیلی به یاری نیامد!

حفظ مقدسات وظیفه دینداران است

کعبه را باید انسان‌های دیندار حفاظت کنند، چه آنکه سید و سالار شهیدان به خاطر احتمال کشته شدن در مکه و جهت حفظ و حرمت این سرزمین ، مناسک حج خویش را به عمره مفرده تبدیل و این سرزمین را به سوی کوفه ترک تا موجبات بی احترامی به آن بیت شریف پدید نیاید.

کتاب «تاریخ مکه» نوشته احمد السباعی به تحقیق استاد رسول جعفریان مملو از حوادث تلخی است که در این سرزمین به وقوع پیوسته است؛ اما، اگر کسی همچون «ابرهه» قصد نابودی خانه خدا و دینداری را داشته باشد در امتداد تاریخ محو خواهد شد.

آیا همین که پس از قرن‌ها از هجرت ابراهیم و هاجر به این سرزمین خشک و بی آب و علف، هنوز تمامی دلها رو به آن و سو به آن دارند و روزی پنج بار به سویش نماز می گزارند ، حفظ کعبه و دین نیست؟

نباید انتظار داشت خداوند متعال کار ما انسان‌ها را هم انجام دهد! ما که باید پیش بینی های ایمنی ساخت و سازها را فراهم می ساختیم ، ما که باید پیچ جرثقیل‌ها و «دل و روح» خود را محکم می بستیم و نبستیم؛ حال، رفع همه سقوط ها ، خسارت‌ها و اهمال‌کاری ها را بر عهده پروردگار نهیم و در انتظار معجزه آسمانی باشیم!

البته شاید گاهی نیز امداد الهی به وقوع پیوسته باشد و ما متوجه نشویم؛ مثلا اگر این واقعه دردناک یکی دو ساعت قبل اتفاق می افتاد - با توجه به جمعیت بیش از پانصدهزار نفری در نماز جمعه آن روز- چه فاجعه هولناکی روی می داد و دهها شاید دیگر... .

کوتاه سخن آنکه، از آن جهت که اساسا «قصد تخریب» خانه خدا در این حادثه در کار نبوده و سنت الهی نیز بر معجزه در همه امور نیست نمی توان این واقعه را با واقعه سپاه ابرهه و معجزه ابابیل مقایسه کرد و بنابر قاعده الهی و قانون هستی وظیفه حفظ و صیانت از مسجدالحرام همانند دیگر مقدسات و شعائر بر عهده انسان‌های دیندار است.

——————————————————————————

[1] ـ سوره بقره، آیه 125 ؛ و اذ جعلنا البیت مثابة للناس و امنا.

[2] - سوره حج، آیه 25٫ ومنْ یُرد فیه بإلحادٍ بظلمٍ نذقه من عذابٍ ألیم؛ هر که را قصد کجروی و ستمکاری در کعبه داشته باشد، عذابی دردناک می‏چشانیم.

[3] – سوره مبارکه فیل، آیات 5 ـ 1٫ واقعه اصحاب فیل در چند کیلومتری مکه مکرمه در بین مشعر الحرام و منا اتفاق افتاد که به وادی محسر ( سرزمین عذاب ) معروف است.

[4] - سوره بقره آیه 126 ، رب اجعل هذا بلدآ آمنا.

[5] ـ سوره بلد، آیات 2 ـ 1٫

[6] ـ در همین زمینه روایاتی از ائمه(علیهم‏السلام) رسیده است که در برخی جوامع روایی تحت عنوان «بابُ مَن أراد الکعبه بسوء» آورده شده است. (من لا یحضر، ج2، ص248؛ و وافی، ج12، ص53).