تالار گفتگوی بیداری اندیشه

روزنامه خراسان، این روزها بانک ها از جریمه دیرکرد مشتریان روزگار خود را سپری می کنند. بررسی آخرین صورت های مالی بانک تجارت نشان می دهد که این بانک بیش از 54 درصد کل درآمد خود را مدیون جریمه دیرکرد است. با این حال، تجارت تنها بانکی نیست که از جریمه دیرکرد ارتزاق می کند، بلکه سایر بانک ها نیز کم و بیش به جریمه دیرکرد وابسته اند و این یعنی بازی باخت- باخت بین مشتریان و بانک ها.

شاید برای شما هم جالب باشد که بدانید بانک ها از چه محلی درآمد کسب می کنند که می توانند نرخ های سود بالایی را پرداخت کنند. برای بررسی محل های درآمدی بانک ها به صورت های مالی 9 ماهه بانک تجارت سر زدیم که اطلاعات بیشتری نسبت به سایر بانک ها داشت. نتیجه بررسی ها بسیار عجیب بود: بانک تجارت بیش از 54 درصد کل درآمدهای خود را از وجه التزام یا همان جریمه دیرکرد کسب می کند. این بانک در 9 ماهه نخست امسال بیش از 6 هزار و 400 میلیارد تومان جریمه دیرکرد ثبت کرده است. یعنی معادل دو ماه هزینه یارانه خانوارهای ایرانی.

این در حالی است که مجموع درآمدهای مشاع این بانک تنها 10 هزار و 900 میلیارد تومان بوده است. با این حساب بیش از 58 درصد درآمدهای مشاع (درآمدهای ناشی از سپرده گذاری و تسهیلات دهی) در گرو جریمه دیرکرد است.

در مقابل، درآمدهای غیر مشاع بانک که ریشه در فعالیت های کارمزدی دارد تنها 984 میلیارد تومان عنوان شده است. این در حالی است که این رقم در مدت مشابه سال قبل تنها 23 درصد بوده است. اگرچه بانک تجارت تنها بانکی است که اطلاعات 9 ماهه خود را با جزئیات زیادی منتشر کرده، اما وضعیت سایر بانک ها در گزارش های سال 94 بهتر نیست.


نمودار بالا وضعیت درآمدزایی بانک ها را از وجه التزام نشان می دهد. به این ترتیب در روزهایی که رکود بر اقتصاد حکم فرماست، جریمه دیرکرد بهترین ابزار برای سود ده نشان دادن بانک ها می باشد. هر چند که افزایش سهم وجه التزام در رکود طبیعی به نظر می رسد، بالا رفتن ریسک موسسات مالی خطری است که آن ها را تهدید می کند. از این مسائل که بگذریم، حرمت شرعی وجه التزام از سوی اکثر مراجع اعلام شده است.

به گزارش ایسنا، این مرجع تقلید روز چهارشنبه در درس خارج فقه و اصول خود در مسجد اعظم با بیان اینکه توجیه گناه از خود گناه بدتر است گفت: کسانی که نشسته و برای خود حقوق‌های میلیاردی تصویب کرده‌اند، توجیه می‌کنند که ما براساس مصوبه هیئت مدیره این کار را کرده‌ایم؛ ولی این مسئله توجیهی بیشتر نیست.

وی با اشاره به حرمت قطعی دریافت جریمه دیرکرد افزود: گاهی برخی توجیه می‌کنند که ما جریمه تاخیر می‌گیریم، چون از اول شرط کرده‌ایم؛ اخیرا چیز عجیبی دیدم و آن اینکه بیشترین درآمد برخی بانک‌ها از همین جریمه دیرکرد است و گاهی تا روزی ۶۰ هزار میلیارد از همین ناحیه می‌گیرند که خلاف شرع است.

این مفسر قرآن با بیان اینکه این مسئله ربای آشکار است ادامه داد: به هر حال برخی با صراحت و برخی در لفافه این مبالغ را دریافت می‌کنند که به نظر من کسانی که توجیه می‌کنند، گناه‌شان بیشتر است؛ زیرا هم گناه کرده و مال حرام خورده‌اند و هم ریاکاری و توجیه می‌کنند.

آیت‌الله مکارم شیرازی عنوان کرد: اگر حرام‌خواری در جامعه رواج یابد، گرد و غبار آن روی دیگران نیز می‌نشیند و نتیجه آن این است که دعاها مستجاب نمی‌شود و آثار شوم دیگری نیز در پی دارد و گناهان دیگری نیز در کنار آن ایجاد می‌شود.

این مرجع تقلید تاکید کرد: کسی با حرام‌خواری به جایی نمی‌رسد و اگر برسد، جای بدبختی و بیچارگی اوست.

وی با اشاره به نزول باران در روزهای اخیر گفت: برخی از مردم خسارت‌های مختلف دیده‌اند و دولت نیز کارهایی کرده، ولی باید بیش از این‌ها انجام دهد، البته رسیدن به داد مظلومان و زندگی از دست‌دادگان بر همه لازم است و حتی ما جواز داده‌ایم که از یک‌سوم سهم امام (رحمة الله علیه) را برای این کار خرج کنند و چه بهتر که تبرعات باشد که مایه برکت در زندگی انسان است.

آیت‌الله مکارم شیرازی با بیان اینکه آیا درختکاری مورد تاکید اسلام است؟ اظهار کرد: در حدیثی از پیامبر بیان شده که اگر نزدیک قیامت باشد و در دست کسی نهالی وجود داشته باشد، اگر می‌تواند غرس کند باید غرس کند البته نه اینکه درختی بنشانیم و در مقابل آن، جنگل‌های زیادی تخریب شود همچنین در قرآن آیات متعددی را می‌توان به این مسئله مرتبط کرد.