چنان كه گفته شد يكي از اقسام سحر و جادو، تصرفات چشم است، كه اگر به گونه آسيب زا و زيانبار باشد از آن به چشم زخم ياد مي شود. چشم زخم به معناي آسيبي است كه چشم بد به كسي بزند. (فرهنگ فارسي ج1ص1290)

قرآن در آيه 67 سوره يوسف، به امكان وحقانيت چشم زخم اشاره مي كند. در اين آيه حضرت يعقوب(علیه السلام) به فرزندان خويش فرمان مي دهد كه هنگام ورود به مصر از يك دروازه شهر وارد آن نشوند و از آن جايي كه فرزندان ده گانه ايشان افرادي زيبا و تنومند و جوان بودند از ايشان مي خواهد براي در امان ماندن از چشم زخم مردم مصر از دروازه هاي متعدد وارد شوند تا به چشم نيايند (الميزان ج11 ص218).

بنابراين مي توان گفت كه چشم زخم امري پذيرفته شده در بينش و نگرش قرآني است.(مجمع البيان ج5 و 6 ص380)

در حقيقت يعقوب(علیه السلام) از چشم زخم مصريان نسبت به فرزندانش دل نگران بود.هرچند كه آن حضرت(علیه السلام)، براين نكته تأكيد مي ورزد كه قدرت انسان هاي داراي چشم زخم به گونه اي است كه او نمي تواند جلوي آنها را بگيرد مگر آن كه اراده الهي به اين تعلق گيرد كه چشم زخم مردم در ايشان اثر نگذارد.(يوسف67)

مهم ترين آيه كه درباره چشم زخم بدان اشاره مي شود آيه 51 سوره قلم است. سـبـب نـزول آيـه آن بود که، كفار مي خواستند رسول اكرم (صلّى اللّه عليه و آله و سلّم) را چشم بـزنـنـد تـا وفـات كند يا كشته شود. طايفه اى از بنى اسد معروف بودند به چشم بد. هر گـاه يـكـى از آنها به گاو يا شترى نظر مى افكند، فوراً آن حيوان ميمرد يا مجبور مي شدند آن را ذبـح و نـحـر كـنـنـد.

يكى از آنـهـا کنيزى داشت مـي گفت به او: بر خيز و زنبيل را همراه من بياور تـا گوشت فراهم كنم. ميرفت هر كجا شتر يا گاو و گوسفند نـيـكـوئى مـي ديد مي گفت چقدر نيكو است، مانند اين حيوان نديده ام. فورا صاحبش از ترس آنكه هـلاك شـود آن را مـي كشت و نصيبى به او مي داد، و بر هر چه چشمش اصابت مي كرد طولى نمي كشيد كـه او هـلاك مي شد.

قريش به آن مرد گفتند: بيا و نظر بر محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم افـكـن تـا چـشـمـت بـه او رسـد. آن مـرد آمـد نـزد رسـول خـدا. آن حـضـرت مـشـغـول قرائت قرآن بود ساعتى بحضرتش نظر انداخت و انديشه مي كرد و هيچ شك نداشت در آنـكـه پـيغمبر اكرم (صلّى اللّه عليه و آله و سلّم) بچشم او زده مي شود و اين بيت را انشاء كرد و گفت
:

[قد كان قومك يحسبونك سيدا و اخال انك سيد معيون] ( پيروانت معتقدند كه مرد آقائى هستى، ولى من معتقدم مرد چشم خورده اى هستى )

پـروردگـار آيـه [وَ إِنْ يـَكـادُ ] را نـازل نمود و آن حضرت را از چشم بد آن مرد نگاه و محفوظ داشت. (تفسير جامع ، ج 7، ص : 226)

واژه زلق در لسان العرب، به معناي لغزيدن است و زلق بابصار و لغزيدن به چشم يعني اين كه "تو را با چشمانشان آزار رسانند و تو را از مقامي كه داري بلغزانند"(لسان العرب ج6ص70). اين مقام همان مسئله ذكر حكيم و قرآن عظيمي بود كه آنان را شگفت زده كرده بود و بهترين سخنوران و شاعران كافران در برابرش زانو به زمين زده بودند.

روايات درباره چشم زخم :

1. عـــَنْ مـــُعـــَمَّرِ بـْنِ خـَلَّادٍ قـَالَ كـُنْتُ مَعَ الرِّضَا عبِخُرَاسَانَ عَلَى نَفَقَاتِهِ فَأَمَرَنِى أَنْ أَتَّخِذَ لَهُ غـَالِيـَةًفـَلَمَّا اتَّخـَذْتـُهـَا فـَأُعـْجـِبَ بِهَا فَنَظَرَ إِلَيْهَا فَقَالَ لِىيَا مُعَمَّرُ إِنَّ الْعـَيـْنَ حـَقٌّ فـــَاكـــْتـــُبْ فـِى رُقـْعـَةٍالْحـَمـْدَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَ الْمُعَوِّذَتَيْنِ وَ آيَةَالْكُرْسِىِّ وَ اجْعَلْهَا فِى غِلَافِ الْقَارُورَةِ

معمّر بن خلاد گويد: در خراسان متصّدى مخارج و كارهاىحضرت رضا عليه السلام بودم . حضرت دستور داد برايش عطرى تهيه كنم ؛ وقتى تهيّه كردم، شگفتى نمود و به آن نظر كرد و فرمود: اى معمّر چشم زخم واقعيّت دارد، بر پارچه اى (حمد) و توحيد و معوّذتين و آية الكرسى را بنويس و آن را در جلد قاروره و شيشه عطر قرار ده
.
(مكارم الا خلاق ص 386)

2. رُوِىَ عـــَنْ أَبـــِى عــَبـْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ قـَالَ الْعَيْنُ حَقٌّ وَلَيْسَ تَأْمَنُهَا مِنْكَ عَلَى نَفْسِكَ وَ لَا مـِنـْكَ عـَلَى غـَيـْرِكَفـَإِذَا خـِفْتَ شَيْئاً مِنْ ذَلِكَ فَقُلْ ما شاءَ اللّهُ لا قُوَّةَ إِلاّبِاللّهِ الْعَلِىِّ الْعَظِيمِ ثَلَاثاً

از امـام صادق (ع ) روايت است كه: چشم زخم واقعيّت دارد،از چشم ديگرى بر خود ايمن مباش و هم از چشم خود بر ديگرى و اگر از چشم زخم ترسيد سه بار بگو: ما شاء الله لا حول و لا قوّة الا بالله العلىّ العظيم (مكارم الا خلاق ص 386)

3. عـــَنْ أَبـــِى عـــَبـْدِ اللَّهِ ع : إِذَا تـَهـَيَّأَ أَحـَدُكـُمْتـَهْيِئَةً تُعْجِبُهُ فَلْيَقْرَأْ حِينَ يَخْرُجُ مِنْ مَنْزِلِهِالْمُعَوِّذَتَيْنِ فَإِنَّهُ لَا يَضُرُّهُ شَيْءٌ بِإِذْنِ اللَّهِ تَعَالَى

از امـام صـادق (ع ) روايـت اسـت : چون يكى از شما با هيأت آراسته اى از خانه بيرون مى شود به هنگام خروج دو سوره معوّذتين را بخوانيد: كه به فرمان حق آسيبى نبينيد ان شاء اللَّه تعالى
.
(مكارم الا خلاق ص 386)

وظيفه كسى كه چشمش شور است:

4. عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع : مَنْ أَعْجَبَهُ مِنْ أَخِيهِ شَىْءٌفَلْيُبَارِكْ عَلَيْهِ فَإِنَّ الْعَيْنَ حَقٌّ

از امـام صـادق (ع ) روايـت است : هر كه چيزى از رفقايش او را شگفت آرد به او بارك الله گويد كه چشم زخم واقعيت دارد

(مكارم الا خلاق ص 386)

5.وَ قَالَ النَّبِىُّ ص إِنَّ الْعَيْنَ لَتُدْخِلُ الرَّجُلَ الْقَبْرَ وَالْجَمَلَ الْقِدْرَ

و نبى اكرم (ص ) فرمود : چشم زخم مرد را به گور و شتر را به ديگ مي فرستد
.
(مكارم الا خلاق ص 386)

6. وَ مـــِنـــْهُ، عـَنْ مـُحَمَّدِ بْنِ مَيْمُونٍ الْمَكِّىِّ عَنْ عُثْمَانَبْنِ عِيسَى عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ الْمُخْتَارِ عـَنْ صـَفـْوَانَ الْجـَمَّالِعـَنْ أَبـِى عـَبـْدِ اللَّهِ الصَّادِقِ ع أَنَّهُ قـَالَ لَوْ نـُبـِشَ لَكـُمْعـَنِ الْقـُبـُورِ لَرَأَيـْتـُمْ أَنَّ أَكـْثَرَ مَوْتَاهُمْ بِالْعَيْنِلِأَنَّ الْعَيْنَ حَقٌّ أَلَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص قـَالَ الْعـَيـْنُ حـَقٌّفـَمـَنْ أَعـْجَبَهُ مِنْ أَخِيهِ شَىْءٌ فَلْيَذْكُرِ اللَّهَ فِى ذَلِكَفَإِنَّهُ إِذَا ذَكَرَ اللَّهَ لَمْ يَضُرَّه

از امـام صـادق (ع ) روايـت اسـت : اگـر قـبـرهـا شـكافته شود هر آينه مى بينيد كه بيشتر مـردگـان بـه سـبب چشم زخم مرده اند، زيراچشم زخم حق است. آگاه باشيد، پيامبر فرمودند: چشم زخم حق است . پس اگر از چشم زخمترسيديد ذكر خدا بگوئيد كه ذكر خدا مانع اثر چشم زخم مى شود
.
(بحار الا نوار ج 60 ص: 25)

نکته مهمی که نباید فراموش شود این است که، قدرت الهی است که انسان را از شر سحر و انواع ان مصون می دارد لذا پناه بردن به اجسام یا اشیائی که هیچ توجیه دینی ندارد به نوعی پناه بردان به غیر خدا محسوب می شود، و دیگر اینکه بـسـيـار ديـده مـي شـود افـرادى صـرفـا بـه دليـل ايـنـكـه چـشـم فـلانـى بـه مال يا عزيزانشان افتاده و بعد بيمارى يا مشكلاتى براى آنها پيدا شده ديگران را متهم بـه چـشـم شـورى مـي كـنـند كه از چشم زخم فلانى چنين و چنان شد،

و چه بسا اين بدبيني ها كـدورتـ هـایى مـيـان دوسـتـان يـا افـراد يـك فـامـيـل و يـك مـحـل بوجود مى آورد و سبب جدائى و قطع رحم عده اى از يكديگر مى شود، بلكه ممكن است بـه سـبب كوتاهى و اهمال كارى خود فرد باشد، يا به خاطر بدى كه در حق اقوام نزديك مـثـل پـدر و مـادر و ديگران كرده باشد، يا به خاطر انجام گناهان يا ناشكرى و غفلت از يـاد خـدا بـاشـد،

و از همه مهمتر، طبق آيه قرآن ، هر فردى سالى يك يا دو بار امتحان مى شـود كـه در بـرابـر خـوشـی هـا و سـخـتـی هـا چـگـونـه عـمـل مـى كـنـد، پـس اتـفـاقـات صـرفـا بـر اثـر چـشـم زخـم نـخـواهـد بـود و بـه عـوامـل غـيـر آن هـم مـمـكن است ارتباط داشته باشد؛ لذا واضح و روشن است كه آن يك امر اشتباهى است و نبايد به برادران دينى خود بد بين بود.

http://www.masafportal.com

[font=Arial]تأثیر چشم