مسجد از روزی که نبی اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) بنای مسجد قبا را گذاشتند و تا به امروز در اسلام و تعاملات جامعه اسلامی و ارتباطاتش با جهان نقشی غیر قابل انکار داشته است. مسجدی که رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) بنا کرد تنها محل عبادات فردی و دسته جمعی نبود بلکه کرسی قضاوت، محل تدریس علوم دینی و مباحثات طلبگی، آمادگی رزمی در مقابله با مشرکان، بنیاد خیریه، صندوق قرض الحسنه، محل بازی کودکان و ... بوده است.

اما مسجد به عنوان اصلی ترین سنگر جبهه ی اسلام با پیشرفت های تکنولوژیک و ارتباطی قرن حاضر به صورت مستقیم و غیر مستقیم در هجمه ی شدید دشمنان قرار گرفته است. دشمن ناتوان و احمق به تخریب فیزیکی مساجد پرداخته است و دشمن هوشمند با ابزار جنگ نرم سعی در به حاشیه راندن جایگاه مسجد در سطح اجتماع نموده است. تاکید رهبر انقلاب بر محور بودن مسجد اهمیت این سنگر استراتژیک را نشان می دهد: «روح مسجد، كالبد زندگی را پرنشاط و پرانگيزه مي سازد. در هر جا سامان زندگی است، مسجد، مركز و كانون اصلی است. در بنای شهر و روستا، در مدرسه و دانشگاه، در مراكز جمعيتی از بازارهای كسب و كار تا فرودگاه ها و جاده‌ها و پايانه‌های سفری و تا آسايشگاه ها و بيمارستان ها و بوستان ها و گردشگاه ها، در همه و همه بايد مسجد را همچون قطب و محور بنا نهاد.»

اگر در روزهای ابتدایی مهرماه ۱۳۵۹ مسجد خرمشهر، سنگر اصلی، مرکز فرماندهی، درمانگاه، محل پشتیبانی و دفاع مردم از خرمشهر بود، امروز هم در کوران جنگ نرم و فرهنگی دشمن بر علیه اعتقادات نسل جوان، این نقش را باید مسجد ایفا کند. فراموش نشود، در انقلاب اسلامی که ماهیتی نرم علیه فرهنگ سلطنتی و غرب زده ی پهلوی داشت، مساجد در سرتاسر کشور به خوبی کارکرد فرهنگی خود را نشان دادند. آن برهه ی طلایی از زمان، مساجد در خدم مقدم تهاجم فرهنگی مثبت فرهنگ ناب اسلام به فرهنگ وارداتی غربی در کشور بودند و نتیجه اش سقوط رژیم پهلوی و رسوا نمودن تفکر کمونیستی شد.

مسجد امروز هم باید همان نقش مسجد النبی اوایل هجرت را در مدینه و مسجد خرمشهر را در روزهای آغازین دفاع بازی کند. مسجد اسلامی محور تمامی تعاملات و ارتباطات در سطح یک محل باید باشد، امری که رهبر انقلاب در پیام به به نوزدهمین اجلاس سراسری نماز (۳۰/۰۷/۸۹) به این شکل تبیین فرمودند:

«مسجد باید رابطه‌ی خود را با جوانانی كه ازدواج می كنند، با كسانی كه به موفقیت های علمی و اجتماعی و هنری و ورزشی دست می‌یابند، با صاحب همتانی كه كمك به دیگران را وجهه‌ی همت می سازند، با غمدیدگانی كه غمگساری می‌جویند، و حتی با نوزادانی كه متولد می شوند، برقرار و مستحكم كند.

زمانی که دشمنان فرهنگ اسلامی ایرانی مان با ماهواره، اینترنت و ... به خانه هایمان نفوذ کرده اند، پیوند خانواده ها با مسجد محل می تواند از آسیب های احتمالی جلوگیری نماید و چه بسا با برنامه ریزی فعالان فرهنگی در مساجد همین تکنولوژی به ظاهر در خدمت دشمن، وسیله ی تبلیغ دین و جذب مردم خصوصا جوانان و نوجوانان به مسجد شود. و چه لذت بخش است دیدن تلاش و دغدغه مسجدی ها در محله های مختلف شهرهای کشور. فراموش نمی کنم زمانی را که یک روحانی به دختران ۹ ساله روستایی در بلوچستان با هدیه ی یک چادر رنگی ذوق و شوق نماز خواندن در مسجد روستا را برایشان ارمغان آورد. مسجدی را دیدم با نصب یک ویدئو پروژکتور در مسجد در روزهای مشخصی در هفته با هدایت امام جماعت فیلم ها و مستند های آموزنده ی خانواده ها پخش می شد، مسجدی دیگر به اسم زدن گیم نت در مسجد، طفلان گریز پای محل را در مسجد جمع کرده بود تا هم بازی های آنها تحت کنترل باشد و هم با شیرین ترین ترفندهای تربیتی آشتی دوباره بین آنها با نماز و قرآن برقرار کند. مسجدی را دیدم که جوانانش غمگسار و یاور پدر و مادر سالخورده ی شهدای محل بودند. مسجدی را دیدم که فعال فرهنگی آن، همان طور که برای فرزندش پدری می کرد برای بچه یتیم های محل نیز پدری می کرد و آنها را می بوسید، مسجدی را دیدم که زن و شوهری آستین هایشان را بالا زده بودند برای تامین جهیزیه ی دختران نیازمند محل شان. مسجدی را دیدم که امام جماعت اش با کودکان محل هم بازی بود برای باز کردن پای آنها به مسجد.

باری که بر دوش متدینین امروز جامعه است بسی سنگین است. رهبر انقلاب خطاب به فعالین مساجد می فرمایند: «براى مسجد، جاذبه درست كنيد تا بچه‌ها، جوانان و زن و مرد محله، مجذوب مسجدى شوند كه شما در آن هستيد و بيايند. مسجد، پايگاه بسيار مهمّى است. (۲۷/۰۸/۷۱) بر دوش آنها ست که مساجد را با برنامه های مختلف آنچنان جذاب و گیرا کنند تا جذب کودکان و نوجوانان را بالا ببرد. واقعیت امروز جامعه به نسبت ۵۰ سال پیش این است که مساجد برای جذب این طیف از جامعه باید با ده ها شبکه داخلی تلویزیونی داخلی و صدها شبکه ی خارجی و هزاران بازی کامپیوتری و میلیون ها سایت اینترنتی رقابت کنند. بدون شک کاری سخت است؛ و مسئولین و متولیان فرهنگی جامعه حق ندارند به جایی که باری از روی دوش فعالان فرهنگی مساجد بردارند، بارها اضافی بگذارند و رقبای اضافی بتراشند.

البته این بینابین عده ی زیادی هم هستند که به دلیل کم کاری مسئولین و کم دغدغه ای بعضی فعالان فرهنگی مساجد ترجیح می دهند نماز را در خانه بخوانند تا در مسجد. این قطع ارتباط در مسجد به یک معنا قطع ارتباط با سنگری امن است در میدانی پر از مین هایی فلج کننده با ماهیت آسیب های متنوع اجتماعی و فرهنگی و خیلی باید یک خانواده هوشیار باشد که با این سنگر در قطع ارتباط باشد ولی از گزند این مین ها سالم باشد.

همه ی ارگان های فرهنگی باید پشتیبان مسجد باشند در این خط مقدم. باید طوری برنامه ریزی کنند و رفتار کنند که محوریت دادن به مساجد را در مناسبات مردمی بالا ببرند. البته بصورت پراکنده دیده می شود که بعضی از نهادها اقداماتی را با این هدف انجام می دهند ولی جنگ فرهنگی آنقدر پر هزینه و با تلفات بالا می باشد که نیاز به پای کار آمدن تمامی نهاد ها دارد. صدا و سیما باید در فیلم هایش این محوریت را نشان دهد، باید زمان پخش برنامه های پربازدیدش با زمان های کاری مساجد تداخل نداشته باشد. شهردای ها، وزارت ارشاد با تمامی پتانسیل اش در کتاب و سینما و ...، حوزه های علمیه، آموزش و پرورش، ... همه و همه باید دست در دست هم دهند تا مسجد بار دیگر جایگاه خود را بازیابد. اگر این چنین شد پیامدش روشن خواهد بود «اگر مسجد، كيفيت شايسته‌ی خود را بيابد، هزينه‌های مادی و معنوی بسياری از دوش جامعه و مردم و مسئولان برداشته خواهد شد. » (رهبرانقلاب، ۱۹/۰۷/۹۰)

بسم الله الرحمن الرحیم

بمناسبت روز جهانی مساجد



مسجد یعنی همه چیز


مسجدها را خالي نكنيد، تكليف است امروز.


- مسجد مركز اجتماع سياسي است.


- مسجد مركز تبليغ است.


- محراب يعني مكان حرب، مكان جنگ، هم جنگ با شيطان و هم جنگ با طاغوت.


- اي ملت ! مسجد هاي خودتان را حفظ كنيد؛ اي روشنفكران ! مسجد ها را حفظ كنيد،روشنفكر غربي نباشيد؛ اي حقوقدانها ! مسجدها را حفظ كنيد.


- من امروز بايد بگويم كه تكليف است براي مسلمان ها،حفظ مساجد.


- سعي كنيد كه مساجد ما به حال مساجد صدر اسلام برگردد ، و توجه داشته باشيد كه عزلت و كناره گيري در اسلام نيست.


- اين مساجد بايد مركز تربيت صحيح باشد و مساجد _ بحمد الله_ اكثراً اين طوري است.


- بايد در ماه مبارك ، تربيت و تعليم به تمام معنا ، در همه بعدهايش ، در مساجد باشد.


- حفظ مساجد امروز جزء اموري است كه اسلام به او بسته است.


- مسجد يك سنگر اسلامي است ، و محراب محل جنگ است.


- نهضت را از راه مساجد _كه دژهاي محكم اسلامند_ زنده نگه دارند ، وبا شعارهاي اسلامي نهضت را پيش برند.
*************
از جملات امام این را برداشت میکنم مسجد مهمترین و مقدس ترین مکان اسلامی هر شهر است.

یاعلی.

بسم الله الرحمن الرحیم

مسجد یعنی همه چیز

یکی از چیز های جالب در تاریخ تمدن اسلامی ، فرهنگ عالی شهرنشینی و جایگاه مسجد در شهرهای مسلمانان است مثلا در بحث مکان یابی

برای بیمارستان ها مطالعات دقیقی وجود داشته است مثل این که گوشت هایی را در نقاط مختلف شهر می گذاشتند و هرجا

گوشت دیرتر فاسد می شده همان جا بیمارستان می ساخته اند.در تمدن فاطمیون مصرهم بیمارستان بیماران روانی از دیگر بیماران جدابوده

است.برای هر بیمار امکانات جدایی وجود داشته و در هنگام مرخص کردن هم علاوه بر مقداری پول،لباسی هم به انان داده می شده .یعنی یک

رفاه کامل در حوزه بهداشت و درمانوحتی سیستم جمع اوری زباله در شهرهای مسلمانان را نزدیک به ۱۰۰۰سال قبل داریم .

در کار مسجد سازی هم می بینیم که در زمان هایی ، بغداد که در آن موقع یک کلان شهر و متروپل بشمار می آمده یازده مسجد جامع دارد

ما حتی کتاب هایی درباره ایین مدیریت شهری در تمدن اسلامی داشته ایم .در مورد رونق شهری و امنیت اجتماعی در دوره فاطمیون در

قرن۸-۷در تاریخ ها داریم:که شغل هایی اختصاصی برای بانوان وجود دارد ، مثل بعضی مشاغل علمی و پزشکی

حتی ما شاهد ساختن ساختمان های هفت طبقه با تعداد خانوار بالا در تمدن مصر در آن دوران هستیم با یک تمدن شهر نشین کاملا پیشرفته و

مطابق اصول در کتابخانه های مسلمانان در آن دوران علاوه بر امکاناتی که ما در کتابخانه ها

سراغ داریم وقتی که یک پژوهشگر وارد شهر مسلمانان می شد بلافاصله یک حجره و دیگر امکانات را در اختیارش می گذاشتند و هر

چقدرکتاب تا هر وقت که می خواست می توانست در اختیارش باشد وجود داشت و ما شهرهایی را داریم که به نیکی از ان یاد شده و

وضع بهداشتی بسیار عالی داشته است .

زمانی که اسپانیایی ها قصد نابود کردن مسلمین را داشتند نشانه ی شان این بودکسی که به حمام برود حتما مسلمان است و به این ترتیب دو

ملیون از مسلمانان اسپانیارا کشتند و یا مجبور به مهاجرت کردند .این ها نشان می دهد که:این تمدن ، معیار های خودش ر در حوزه های

مختلف پیدا کرده بوده است .در صدر اسلام ،مساجد در حدود بیست کارکرد اجتماعی داشته است مثلا در مدینه مسجد محل نماز های یومیه ،

پارلمان و محل شورای شهر ،دانشگاه،پادگان ،نماز جمعه ،نماز عید ،محل رجوع بانوان ،بیمارستان امدادی ،

محل نزول الطاف الهی ، بیت المال ،دادگاه ،خزانه و...بوده است در تاریخ تمدن اسلامی ، به مرور زمان همه ی این ها از مسجد گرفته شد

و برای آن ها یک ارگان جدا تاسیس شد ... !برای فرهنگ هم فرهنگسرا ساخته ایم و جایگاه فرهنگی مسجد را لحاظ نکرده ایم ...!

در سالهای آغاز انقلاب اسلامی ایران،کارکرد های مهم مسجد دوباره برگشتو مسجد محل مبارزات و پاتوق جلسات و محل رای و... شد

که این محوریت مساجد تا دوران جنگ هم ادامه داشت ولی متاسفانه در ده سال اخیر این نقش ها باز پس گرفته شده است

و نتیجه اش هم این می شود که:

که مسجد دوباره فقط پاتوق پیرمرد ها می شود
و برای مجالس ختم در آن صندلی می چینند ...!
اگر امروز بخواهیم مساجد را دوباره آباد کنیم ،
باید به فکر این باشیم که دوباره نقش های مختلفی که مسجد می تواند داشته باشد
را زنده کنیم و گرنه با بازسازی ساختمان مساجد ، مساجد لزوما آباد نمی شود

منبع:مجله نورالهدی / آستان قدس رضوی (شماره چهارم)