تالار گفتگوی بیداری اندیشه
اعمال ماه محرم - نسخه مناسب چاپ

+- تالار گفتگوی بیداری اندیشه (http://forum.bidari-andishe.ir)
+-- بخش: اصول و عقاید شیعه (/forum-52.html)
+--- بخش: اصول عقاید شیعه (/forum-19.html)
+---- بخش: سایر موضوعات اصول عقاید شیعه (/forum-68.html)
+---- موضوع: اعمال ماه محرم (/thread-36608.html)



اعمال ماه محرم - میم.حسین.الف - ۳/آبان/۹۳ ۰:۴۲

بسمه رب الشهدا و الصدیقین
اعمال شب اول ماه محرم
1ـ نماز: اين شب چند نماز دارد كه يكي از آنها به شرح ذيل است:
دو ركعت، كه در هر ركعت بعد از حمد يازده مرتبه سوره توحيد خوانده شود.
در فضيلت اين نماز چنين آمده است:
«خواندن اين نماز و روزه داشتن روزش موجب امنيّت است و كسي كه اين عمل را انجام دهد، گويا تمام سال بر كار نيك مداومت داشته است.»(5)
2ـ احياي اين شب.(6)
3ـ نيايش و دعا.(7)

روز اول محرم
اول محرم هر سال اولين روز سال قمري است. از امام محمدباقر(عليه السلام) روايت شده است: «آن كس كه اين روز را روزه بدارد، خداوند دعايش را اجابت مي كند، همانگونه كه دعاي زكريا(عليه السلام) را اجابت كرد.»(8)
دو ركعت نماز خوانده شود و پس از آن سه بار دعاي زير قرائت گردد:
«اللّهم انت الاله القديم و هذه سنةٌ جديدةٌ فاسئلك فيها العصمة من الشيطان و القوَّة علي هذه النّفس الامّارة بالسُّوء»(9)؛ بارالها! تو خداي قديم و جاوداني و اين سال، سال نو است، از تو مي خواهم كه مرا در اين سال از شيطان حفظ كني و بر نفس اماره (راهنمايي كننده) به بدي پيروز سازي.

روز دوم محرم
در چنين روزي كاروان امام حسين(عليه السلام) در سال 61 ه.ق وارد سرزمين كربلا شد و با ممانعت لشكر حرّ مجبور به توقّف در آنجا گرديد.(10)

روز سوم محرم
از پيامبر اكرم(صلي الله عليه و آله) نقل شده است:
«هر كس در اين روز روزه بگيرد، خداوند دعايش را اجابت كند.»(11)
در آن روز سپاه عمر بن سعد وارد كربلا شد.

روز چهارم محرم
بي نتيجه بودن مذاكره حضرت سيدالشهداء(عليه السلام)، با عمر بن سعد براي وادار كردن لشكر وي به ترك جنگ و دعوت او و لشكرش جهت ملحق شدن به سپاه اسلام.

روز هفتم محرم
روزه گرفتن مستحب است.
روز نهم محرم
تاسوعاي حسيني، روز محاصره امام حسين(عليه السلام) و اصحابش در سرزمين كربلا توسط سپاه شمر.(12)

اعمال شب عاشورا
1ـ چند نماز براي اين شب در روايات آمده است كه يكي از آنها چنين است:
چهار ركعت نماز كه در هر ركعت بعد از سوره حمد، 50 بار سوره توحيد خوانده مي شود. پس از پايان نماز، 70 بار «سبحان الله والحمدالله و لا اله الاّ الله و الله اكبر ولا حول ولا قوة الاّ بالله العليّ العظيم» خوانده شود.(13)
2ـ احياي اين شب كنار قبر امام حسين(عليه السلام).(14)
3ـ دعا و نيايش. (15)

روز عاشورا
1ـ عزاداري بر امام حسين(عليه السلام) و شهداي كربلا، در اين مورد از امام رضا(عليه السلام) نقل شده است:
هر كس كار و كوشش را در اين روز، رها كند، خداوند خواسته هايش را برآورد و هر كس اين روز را با حزن و اندوه سپري كند، خداوند قيامت را روز خوشحالي او قرار دهد. (16)
2ـ زيارت امام حسين(عليه السلام).(17)
3ـ روزه گرفتن در اين روز كراهت دارد؛ ولي بهتر است بدون قصد روزه، تا بعد از نماز عصر از خوردن و آشاميدن خودداري شود. (18)
4ـ آب دادن به زائران امام حسين(عليه السلام).(19)
5ـ خواندن سوره توحيد هزار مرتبه.(20)
6ـ خواندن زيارت عاشورا. (21)
7ـ گفتن هزار بار ذكر «اللّهم العن قتلة الحسين(عليه السلام).»(22)

روز دوازدهم محرم
ورود كاروان اسيران كربلا به كوفه و شهادت حضرت سجاد(عليه السلام) در سال 94 ه.ق.
روز بيست و يكم محرم
1ـ روزه اين روز مطلوب است. (23)

پي نوشت ها:
1- مصباح كفعمي، ص 509.
2- فرهنگ عاشورا، ص 405، جواد محدثي.
3- وسائل الشيعه، ج 5، ص 394، حديث 8.
4- همان، حديث 7.
5- بحارالانوار، ج 98، ص 333؛ وسائل الشيعه، ج 5، ص 294، حديث 1؛ مفاتيح الجنان، ص 286.
6- مصباح المتهجد، ص 783.
7- بحارالانوار، ج 98، ص 324.
8- عروة الوثقي، ج 2، ص 243؛ وسائل الشيعه، ج 7، ص 347، حديث 3.
9- بحارالانوار، ج 98، ص 334.
10- فرهنگ عاشورا، ص 406.
11- عروة الوثقي، ج 2، ص 242؛ وسائل الشيعه، ج 7، ص 348.
12- وسائل الشيعه، ج 7، ص 339، حديث 1.
13- همان، ص 295، حديث 4 و 5.
14- بحارالانوار، ج 98، ص 340.
15- همان، ص 338.
16- بحارالانوار، ج 98، ص 43، حديث 5.
17- كامل الزيارات، ص 174، حديث 5 و 6.
18- وسائل الشيعه، ج 7، ص 338، حديث 7.
19- كامل الزيارات، ص 174، حديث 5.
20- وسائل الشيعه، ج 7، ص 339، حديث 8.
21- كامل الزيارات، ص 174.
22- مفاتيح الجنان، ص 298.
23- بحارالانوار، ج 98، ص 345، حديث 1.

نویسنده :سيد عباس رفيعي پور

تذکر :

البته ذکر نکته ای به ذهنم رسید که شاید بیانش خالی از لطف نباشد . در ارتباط با روزه روز عاشورا به فتوی علمای شیعه که بر اساس استفاده از منابع مخصوص استنباط احکام است روزه گرفتن در روز عاشورا مکروه است یعنی ثواب آن از روزه گرفتن در سایر روزها کمتر است .ولی در بقیه ایام محرم الحرام روزه گرفتن منعی ندارد. پس از شهادت حضرت اباعبدالله(علیه السلام) بنى امیه و آل زیاد آن روز را که روز پیروزى خود مى‏دیدند شاد باش گفته و مبارک دانسته و به میمنت آن روزه گرفتند. در راستاى این بدعت روایات بسیارى نیز پیرامون فضیلت روزه آن روز جعل گردید. از این رو بیشتر اهل تسنن بدون آنکه انگیزه بنى امیه را داشته باشند تحت تأثیر آن روایات ساختگى روزه مى‏گیرند. به نظر مى‏رسد این حرکت شگردى تبلیغاتى براى تحت پوشش قرار دادن و انحراف اذهان از جنایت بزرگى باشد که مرتکب گردیدند. از این رو ائمه اطهار(علیه السلام) شیعیان خود را از چنین بدعتى آگاه کرده و حکم واقعى آن را بیان داشته‏اند.
روایات این حکم در ( اصول کافى ج 4 صفحات 145 - 147 ، باب صوم یوم عاشورا ) موجود است.

احادیث معصومین (علیه السلام) در باب روزه عاشورا

-از امام صادق علیه السلام راجع به روزه گرفتن در روز عاشوراء سوال می‏کند حضرت می‏فرماید: روز عاشورا روز شهادت امام حسین است. اگر می‏خواهی به حسین شماتت کنی (از بلایی که به آنها وارد شده اظهار خشنودی کنی) در روز عاشورا روزه بگیر. بنی امیه لعنه اللَّه علیهم و آن افرادی از اهل شام که آنان را در کشتن حسین اعانت نمودند نذر کردند: اگر حسین کشته شود و اشخاصی که از آنان بر حسین علیه السلام خروج کرده‏اند سالم بمانند و مقام خلافت نصیب آل ابو سفیان شود روز عاشورا را برای خود عید قرار دهند و آن روز را براى شکرگزارى روزه بگیرند. لذا این موضوع تا امروز بین مردم سنت و معمول شد و مردم عموما به آنان اقتدا کردند. آری به این علت است که روز عاشورا را روزه می‏گیرند و در این روز اهل و عیال خود را مسرور می‏کنند. سپس حضرت فرمود: آری! روزه این روز برای مصیبت نیست. چون فقط برای سپاس از جهت سلامتی بنی امیه است. حسین علیه السلام در این روز مصیبت دیده ‏است، اگر تو هم مصیبت زده هستی این روز را روزه نگیر و اگر از کسانی هستی که قصد شماتت اهل بیت را داشته و سلامت بنی امیّه تو را خشنود کرده این روز را روزه بدارامالی شیخ طوسی، ص 667، رقم‏1397 / 4.

-از امام رضا ـ علیه السلام ـ نیز حدیثی در این مورد نقل شده كه مضمونش چنین است:«این روز، روزی است كه بنی امیه در آن روز، روزه می گیرند و در این روز اسلام و مسلمین عزادار شدند، پس در این روز، روزه نگیرید. هر كس در این روز، روزه بگیرد، همچون آل امیه، آتش جهنم نصیبش خواهد شد.»بنابراین مكروه بودن روزه گرفتن در روز عاشورا در نزد شیعیان، از آن روست كه خدای ناكرده روزه گیرنده ناخواسته از خاندان آل زیاد و مرجانه و قاتلان حضرت سیدالشهدا تبعیت نكرده باشد.یکی از موضوعاتی که در رابطه با عاشورای حسینی از ناحیه وهابیت مطرح بوده است قضیه روزه گرفتن روز عاشورا به پیروی از سیره بنی امیه به شکرانه شهادت حضرت سید الشهداء علیهم السّلام و یاران آن حضرت و اظهار سرور و خوشحالی در آن روز بوده است.

حکم شرعی روزه روز عاشورا در توضیح المسائل امام خمینی (رحمة الله علیه)

روزه روز عاشورا و روزی که انسان شک دارد روز عرفه است یا عید قربان، مکروه است و در بقیه ایام محرم الحرام روزه گرفتن منعی ندارد.(توضیح المسائل امام خمینی(رحمة الله علیه)، ص248، مسأله1747)
شایان ذکر است نظر غالب آیات عظام نیز مشابه هست .