![]() |
|
معنی و مفهوم(قدّوس) یکی از نام های پروردگار - نسخه مناسب چاپ +- تالار گفتگوی بیداری اندیشه (http://forum.bidari-andishe.ir) +-- بخش: اصول و عقاید شیعه (/forum-52.html) +--- بخش: علم و عقل در اسلام (/forum-57.html) +--- موضوع: معنی و مفهوم(قدّوس) یکی از نام های پروردگار (/thread-41111.html) |
معنی و مفهوم(قدّوس) یکی از نام های پروردگار - قلب - ۲۸/بهمن/۹۴ ۰:۱۶ سلام معنی و مفهوم(قدّوس) یکی از نام های پروردگار [/b] مصاحبه حجت الاسلام والمسلمین ابراهیمی امام جمعه بافت با رادیو با موضوع معنی و مفهوم(قدّوس) یکی از نام های پروردگار مورخ 89/6/6 ![]() عرض سلام دارم خدمت شما برادران و خواهران مکرمه انشاءالله نماز و روزه شما مورد قبول درگاه حق قرار گرفته باشد اسماء الحسنی: اسم قدّوس از طرف خداوند تبارک و تعالی دستور داده شد که خداوند را با اسماء الحسنی بخوانیم، یکی از این اسماء شریف کلمه قدّوس است «قدّوس هو الطاهر المنزه عن العیوب و نقائص» قدّوس آن خدایی است که پاک و منزه است از عیب و نقص ها، واژه ی قدوس به معنای پاک، بی عیب، بدون آفت و بی نقص است و در جای دیگر به معنای طیب، طاهر و منزه از قبایح آمده است، خداوند پاکیزه و مطهر از شریک و فرزند، منزه از نقص ها و مجرد از ماهیت و ماده است، از این جهت به جبرئیل روح قدس می گویند چون از جانب خداوند پاک و مقدس نازل می شود. خداوند از داشتن شریک و فرزند و از جسم بودن و کارهای عبث منزه است. در روایات آمده است«یا الله القدوس الطاهر من کل شئ»خدای بلند مرتبه از تمامی آفت ها و عیب ها منزه است، این روایت دو مرتبه در قرآن آمده است، یکی در سوره حشر«هوالله الذی لا اله الا هوالملک القدّوس»اوست خداوندی که جز او خدایی نیست او پادشاه و پاک از هر عیب و نقص است،مداومت بر این اسم حسنی الهی آثار بزرگی دارد. امام رضا (علیه السلام) در کتاب خواص اسماء الحسنی می فرمایند:هر کس در هر روز به وقت زوال خورشید (وقت ظهر) 170 بار یا قدوس بگوید دلش از شر نفس، وسوسه هاو از شر شیطان پاک می شود، هم چنین فرموده اند، بهترین راه به دست آوردن عرفان پاک شدن نفس است از رذائل اخلاقی، دومین سوره ای که در آن اسم شریف قدوس آمده است سوره جمعه«الملک القدوس العزیز الحکیم» قدوس صیغه ی مبالغه است، به معنای نهایت پاک بودن ذات، صفات، افعال و احکام خداوند از هر عیب و نقص، کلمه قدوس تعبیری کوتاه است اما بسیار پرمعنا که تمام صفات سلبیه خداوند در آن جمع شده است، یعنی خداوند نه تنها نقصی در ذات پاکش ندارد بلکه در آفرینش، خلقت، تکوین و تشریع نیز هیچ عیب و نقصی ندارد. دوستی با خداوند فقط برای او داستانی از حضرت ابراهیم خلیل الله در کتاب معراج السعاده مرحوم نراقی نقل شده است که خداوند تبارک و تعالی مال بسیاری به حضرت ابراهیم خلیل داده بودند به طوری که 400 سگ گله نگهبان گوسفندانش بودند، فرشتگان گفتند دوستی ابراهیم با خداوند به خاطر مال و نعمت های فراوانی است که خداوند برای او عطا کرده است، خداوند تبارک و تعالی فرمودند این طور نیست و برای امتحان حضرت جبرئیل را فرستاد و گفت برو در جایی که حضرت ابراهیم صدایت را بشنود مرا یاد کن، جبرئیل امین رفت بالای تپه و وقتی که خلیل حق به نزد گوسفندانشان بود با آواز خوشی گفت«سبوح قدوس رب الملائکه و الروح» وقتی خلیل الله نام دوست خود و کلام حق را شنیدند جمیع اعضایشان به حرکت در آمد و فریاد زدند، این مطرب از کجاست که برگرفت نام دوست تا جان و جامه بدل کنند به پیام دوست دل زنده می شود به امید وفای یار جان رقص می کند به سماء کلام دوست خلیل حق به چپ و راست نگاه کرد تا گوینده را پیدا کند، دیدند شخصی بالای تپه ایستاده به نزد وی دوید و گفت شما بودید که نام دوست مرا آوردید؟ گفت بلی، خلیل حق گفتند، ای بنده خدا نام دوست من و نام حق را یک بار دیگر بگو ثلث گوسفندانم از آن تو، جبرئیل امین با آوازی خوش باز نام حق را گفت، حضرت ابراهیم گفت یک بار دیگر بگو نصف گوسفندانم از آن تو، باز جبرئیل با آواز خوش نام حق را گفت، خلیل حق در آن لحظه از کثرت ذوق و شوق بی قرار شد گفت همه گوسفندانم از آن تو یک بار دیگر نام دوست مرا ببر، جبرئیل باز فرمود«سبوح قدوس رب الملائکه والروح» خلیل حق گفتند دیگر چیزی ندارم به شما دهم چوپان گوسفندانت می شوم یک بار دیگر نام دوست مرا بگو جبرئیل یک بار دیگر ذکر «سبوح القدوس رب الملائکه والروح» را تکرار کرد ابراهیم خلیل حق فرمود مرا با گوسفندان خود ضبط کن، جبرئیل امین گفت ای خلیل حق مرا حاجت به گوسفندان تو نیست من جبرئیل امین هستم و حقا جای آن داری که خداوند متعال تو را دوست و خلیل خود گردانده که در وفاداری کامل که در مرحله دوستی صادق و در شیوه ی اطاعت مخلص و ثابت قدم هستید. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته منبع پاسخ به: معنی و مفهوم(قدّوس) یکی از نام های پروردگار - حقیقتجو - ۲۸/بهمن/۹۴ ۰:۳۳ سليمان ديلمى گويد: به امام صادق عليه السلام عرض كردم فلانى در عبادت و ديانت و فضيلت چنين و چنانست فرمود: عقلش چگونه است؟ گفتم نمیدانم، فرمود، پاداش باندازه عقل است، همانا مردى از بنى اسرائيل در يكى از جزاير دريا كه سبز و خرم و پر آب و درخت بود عبادت خدا میكرد يكى از فرشتگان از آنجا گذشت و عرض كرد پروردگارا مقدار پاداش اين بنده ات را به من بنما خداوند باو نشان داد و او آن مقدار را كوچك شمرد، خدا باو وحى كرد همراه او باش پس آن فرشته بصورت انسانى نزد او آمد عابد گفت تو كيستى؟ گفت مردى عابدم چون از مقام و عبادت تو در اين مكان آگاه شدم نزد تو آمدم تا با تو عبادت خدا كنم پس آن روز را با او بود، چون صبح شد فرشته باو گفت: جاى پاكيزه اى دارى و فقط براى عبادت خوب است. عابد گفت: اينجا يك عيب دارد. فرشته گفت: چه عيبى؟ عابد گفت: خداى ما چهارپائى ندارد، اگر او خرى میداشت در اينجا میچرانديمش براستى اين علف از بين میرود! فرشته گفت: پروردگار كه خر ندارد، عابد گفت: اگر خرى میداشت چنين علفى تباه نمیشد، پس خدا بفرشته وحى كرد: همانا او را باندازه عقلش پاداش میدهم (يعنى حال اين عابد مانند مستضعفين و كودكان است كه چون سخنش از روى ساده دلى و ضعف خرد است مشرك و كافر نيست ليكن عبادتش هم پاداش عبادت عالم خداشناس را ندارد). پاسخ به: معنی و مفهوم(قدّوس) یکی از نام های پروردگار - قلب - ۲۸/بهمن/۹۴ ۱:۱۸ (۲۸/بهمن/۹۴ ۰:۳۳)حقیقتجو نوشته است: سليمان ديلمى گويد: به امام صادق عليه السلام عرض كردم فلانى در عبادت و ديانت و فضيلت چنين و چنانست فرمود: عقلش چگونه است؟ گفتم نمیدانم، فرمود، پاداش باندازه عقل است، همانا مردى از بنى اسرائيل در يكى از جزاير دريا كه سبز و خرم و پر آب و درخت بود عبادت خدا میكرد يكى از فرشتگان از آنجا گذشت و عرض كرد پروردگارا مقدار پاداش اين بنده ات را به من بنما خداوند باو نشان داد و او آن مقدار را كوچك شمرد، خدا باو وحى كرد همراه او باش پس آن فرشته بصورت انسانى نزد او آمد عابد گفت تو كيستى؟ گفت مردى عابدم چون از مقام و عبادت تو در اين مكان آگاه شدم نزد تو آمدم تا با تو عبادت خدا كنم پس آن روز را با او بود، چون صبح شد فرشته باو گفت: جاى پاكيزه اى دارى و فقط براى عبادت خوب است. عابد گفت: اينجا يك عيب دارد. فرشته گفت: چه عيبى؟ عابد گفت: خداى ما چهارپائى ندارد، اگر او خرى میداشت در اينجا میچرانديمش براستى اين علف از بين میرود! فرشته گفت: پروردگار كه خر ندارد، عابد گفت: اگر خرى میداشت چنين علفى تباه نمیشد، پس خدا بفرشته وحى كرد: همانا او را باندازه عقلش پاداش میدهم (يعنى حال اين عابد مانند مستضعفين و كودكان است كه چون سخنش از روى ساده دلى و ضعف خرد است مشرك و كافر نيست ليكن عبادتش هم پاداش عبادت عالم خداشناس را ندارد).سلام خداوند متعال را با صفاتش می شناسند و اگر آن عابد اسما و صفات خدای خود را می شناخت چنین حرفهایی نمی زد اسما الحسنی خداوند را توصیف می کنند و خداوند خود را با این صفات به بندگانش معرفی کرده تعقل و تفکر و ذکر نام های خداوند متعال عین عقل است چقدر خوب است انسان مطلب را خوب بفهمد الله سبحانه و تعالی می فرمایند: (وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى فَادْعُوهُ بِهَا وَذَرُوا الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَائِهِ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ) (و نامهاى نيكو به خدا اختصاص دارد پس او را با آنها بخوانيد و كسانى را كه در مورد نامهاى او به كژى مىگرايند رها كنيد زودا كه به [سزاى] آنچه انجام مىدادند كيفر خواهند يافت)[الأعراف: 180]. همچنین در آیه ی دیگری می فرمایند: (قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَنَ أَيًّا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا) (بگو خدا را بخوانيد يا رحمان را بخوانيد هر كدام را بخوانيد براى او نامهاى نيكوتر است و نمازت را به آواز بلند مخوان و بسيار آهستهاش مكن و ميان اين [و آن] راهى [ميانه] جوى)[الإسراء: 110] درآیه ای دیگر می فرمایند: (اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى) [طه: 8] جناب رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرمایند: (إن لله تسعة وتسعين اسماً مئة إلا واحداً من أحصاها دخل الجنة)(خداوند نود و نه نام دارد ، هر که آنها را حفظ نماید وارد بهشت می شود.)، بهترین و زیبا ترین نام های خداوند 99 نام است. علّت دیگری که در روایات ذکر شده، معرفت و شناخت خدا از طریق اسماء و صفات اوست. زیرا ذات خداوند تبارک و تعالی قابل دسترسی و شناخت هیچ کس نیست و تنها چیزی که بندگان به آن دسترسی دارند همان اسماء و صفات خداست. تنها راه شناخت خدا، معرفت از راه اسماء و صفات اوست. هشتمین پیشوای شیعیان حضرت علی بن موسی الرضا (علیه السلام) در این باره می فرماید: «خداوند احتیاجی ندارد که برای خودش نام و نشان قرار دهد لکن خداوند برای خود اسمائی را اختیار کرد تا مخلوقات به واسطه آن اسماء او را بخوانند، چرا که اگر به اسم او را نخوانند خداوند شناخته نشود.»
پاسخ به: معنی و مفهوم(قدّوس) یکی از نام های پروردگار - قلب - ۱۹/اسفند/۹۴ ۲۱:۴۳ سلام لفظ «قدُّوس» در قرآن دوبار و به عنوان وصف خدا وارد شده است:
1 - «وَ هُوَ اللّهُ الَّذِي لا اِلهَ اِلاّ هُوَ المَلِكُ القُدُّوسُ السَّلامُ المُؤْمِنُ المُهَيْمِنُ العَزِيزُ الجَبّارُ المُتَكَبِّرُ سُبْحانَ اللّهِ عَمّا يُشْرِكُونَ»(حشر، آيه 23).
(اوست خدائي كه جز او خدائي نيست، فرمانرواي منزه و بيعيب، ايمنيبخش، حافظ و نگهبان، قدرتمند، خودمختارر، بزرگوار، منزه است خدا از آنچه براي او شريك قرار ميدهند).
2 - «يُسَبِّحُ لِلّهِ ما فِي السَّمواتِ وَ ما فِي الأَرْضِ المَلِكِ القُدُّوسِ العَزِيزِ الحَكيمِ»(جمعه، 1).
(تنزيه ميكند خدا را آنچه در آسمانها و زمين است، فرمانرواي منزه، قدرتمند و حكيم).
اكنون بايد ديد معني قدوس چيست؟ با توجه به آياتي كه مشتقاتي از ماده اين كلمه در آنها آمده، ميتوان گفت: معناي آن پاكي از آلودگيهاي ظاهري و باطني است چنانكه ميفرمايد:
«إِذْ ناداهُ رَبُّهُ بِالوادِ المُقَدَّسِ طُويً»(نازعات، 16).
(آنگاه كه پروردگارش او را در سرزمين مقدس طوي صداكرد).
«فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ اِنَّكَ بِالوادِ المُقَدَّسِ طُويً»(طه، 12).
(كفشهاي خود را بيرون آر، تو در سرزمين مقدس «طوي» هستي).
از آنجا كه كفشها غالبا آلوده است، و طوي يك مكان مقدس ميباشد، دستور ميدهد كه كفشها را درآورد.
اكنون كه روشن شد اين لفظ به معني طهارت و پاكيزگي است، بايد متعلَّق آن را از قرائن موجود در كلام به دست آورد، مثلاً فرشتگان به هنگام آفريدن آدم به خدا چنين خطاب كردند: «وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَ نُقَدِّسُ لَكَ» (بقره، آيه 37).
(ما تو را با ستاييش تنزيه ميكنيم، و تو را پاكيزه ميشماريم).
از آنجا كه متعلّق تقديس ذات خدا است طبعا مقصود تنزيه خدا از شريك و مثل خواهد بود.
از اين بيان ميتوان استفاده كرد كه تمام صفات سلبي خداوند شاخههاي اين وصف عمومي هستند متكلمان صفات سلبي را چنين بيان كردهاند:
1 - يگانه است، نظير و همتائي ندارد.
2 - جسم نيست و در جهتي قرار نگرفته، براي چيزي محل واقع نشده و در چيزي حلول نكرده، با چيزي متحد نشده است.
3 - ذات او محل حوادث نيست.
4 - لذت و أَلَم به ذات او راه ندارد.
5 - او ديده نميشود.
6 - كُنهِ ذات او بر كسي معلوم نيست.
7 - جوهر و عَرَض نيست.
متكلمان براي نفي اينگونه صفات اقامه برهان كردهاند و همگي مصاديق اسم «قدوس» ميباشند.
گاهي سؤال ميشود كه چرا در قرآن پس از اسم «مَلِك» اسم «قدوس» آمده است؟
شايد علت آن اين باشد كه متبادر از «ملك» در اذهان مردم، قدرتمنداني هستند كه گهگاهي از طريق ظلم و چپاول به حكومت خود دوام ميبخشند و در برخي از آيات اين نوع عمل زشت پادشاهان وارد شده است، مثلاً ملكه سبا به وزيران خود ميگويد:
«اِنَّ المُلُوكَ إِذا دَخَلُوا قَرْيَةً أَفْسَدُوها وَ جَعَلُوا أَعِزَّةَ أَهْلِها أَذِلَّةً»(نمل، آيه 34).
(پادشاهان هرگاه وارد شهري شوند آنجا را ويران كرده و عزيزان را ذليل ميكنند).
و در جاي ديگر ميفرمايد: «...وَ كانَ وَرائَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ غَصْبا»(كهف، آيه 79).
(در پيشاپيش آنها فرمانروائي بود كه كشتيها را ضبط و مصادره ميكرد).
اين نكتهاي است كه به نظر ما رسيد، ممكن است نكتهاي ديگر نيز داشته باشد. پاسخ به: معنی و مفهوم(قدّوس) یکی از نام های پروردگار - قلب - ۲۶/دی/۹۵ ۱۴:۲۶ سلام به نیت دوری از گناهان: خداوند متعال را با این نام بخوانید و تعداد آن 170 مرتبه است با توجه به معنی آن یا قدوس به شرطی که واقعا اراده دوری از گناه داشته باشید بسیار موثر است بنده هم تجربه کردم و نتیجه داده است |