حضرت آيت‌الله سبحاني در نوشتاري، به نظرات اخير برخي فيزيکدان‌ها به ويژه «استفان هاوکينگ» فيزيکدان انگليسي، مبني بر اينکه آيا علم فيزيک مي‌تواند ماوراي طبيعت را نفي کند، پاسخ داده‌اند

علومي که انسان با آن سر و کار دارد، بر دو نوع تقسيم مي‌شوند

2.
دانشمند زيست‌شناس با ابزاري که در اختيار دارد، نمي‌تواند درباره وجود روح و يا عدم آن داوري کند، مثلاً بگويد من در تشريح بدن انسان به روح برنخوردم، و چاقوي تشريح من، در فعاليت مستمر خود، به چنين واقعيتي نرسيد، زيرا ابزاري که در اختيار دارد نمي‌تواند در موضوعات خارج از ماده نفياً و اثباتاً داوري کند

مرغک اندر بيضه چون گردد پديد

گويد اينجا بس فراخ است و سپيد

گه پرد آزاد در کهسارها

بنابراين، مقام و موقعيت دانشمند فيزيکدان نسبت به صفحه هستي، اعم از مادي و مجرد موقعيت همين مرغک در بيضه يا جنين در شکم مادر است. او مي‌تواند در محيط کار خود، داوري کند، اما در ماوراي محيط خود، که ابزار و ادوات آن را ندارد، نمي‌تواند نفياً قضاوت کند

پديده جديد در انگلستان

انسان، واقعاً از فکر اين فيلسوف جنجالي، تعجب مي‌کند، زيرا آن‌چه از آن فرار کرده، دوباره به آن گرفتار شده است، زيرا اگر مشکل خدا اين است که آفريدگار ندارد، عين اين مشکل درباره ماده هم پيش مي‌آيد، اگر بگوييد ماده حادث است پس آفريدگار او کيست؟ و اگر بگوييد قديم است، پس معلول بلا علت را پذيرفته‌ايد
!!

آن‌که صحيح است، همان گزاره اولي است که موضوع آن پديده است، يعني چيزي که نبوده و بعداً پديد آمده است که البته نياز به پديد آورنده دارد

اخيراً برخي از فيزيک‌دان‌هاي انگليسي نغمه ديگري را ساز کرده و سر و صدايي به راه انداخته‌اند. اکنون به داستان آن توجه کنيد

حتي در کتاب ديگرش اعلام کرده بود که: کشف سال 1992 در مورد سياره‌اي که به دور ستاره‌اي ديگر غير از خورشيد مي‌گردد، به بازسازي نظريه اسحاق نيوتن پدر علم فيزيک کمک مي‌کند که بيان کرده بود: کائنات حاصل بي‌نظمي نبوده و توسط خدايي آفريده شده است
.

«
کشف منظومه‌هاي ديگري نظير منظومه خورشيدي ثابت کرد که منظومه ما که دربرگيرنده يک خورشيد و سياره‌هايي است که پيرامون آن مي‌چرخند، يک پديده منحصر به فرد نيست. اين واقعيت نشان داد که وجود حالت فيزيکي ايده‌آل بين خورشيد و کره زمين و پيدايش انسان روي کره زمين، يک پديده از پيش‌طراحي شده و دقيق براي موجوديت و رفاه انسان نيست
».

اصولاً دليل خداشناسان اين نيست که فقط ما يک منظومه شمسي داريم و انسان هم در کره زمين زندگي مي‌کند تا با کشف منظومه‌هاي ديگر، برهان آنان باطل شود، اگر علم صدها منظومه خورشيدي ديگر کشف کند، کوچک‌ترين خراشي در براهين فلسفي خداشناسي وارد نمي‌شود، اگر مؤيد وجود او نباشد؛ زيرا به حکم «کل يوم هو في شأن» پيوسته خالق و مدبر جهان است و امر خلقت استمرار دارد، چون براهين فلسفي آنان مبني بر اصولي است که منافاتي با اين کشف‌ها ندارد. زيرا طرح قديمي و ديرينه است، ولي اجراي آن تدريجي است
.

1.
برهان امکان و وجوب
2.
برهان حدوث ماده از طريق حرکت جوهري
3.
نظام هدفمند در عالم ماده که حاکي از دخالت شعور در پيدايش آن است
4.
برهان صديقين که خود برهاني برتر است که فقط ذائقه انسان‌هاي برتر آن را مي‌چشد

5.
برهان محاسبه احتمالات که پيدايش نظم نوين عالم را در پرتو تصادف به حد صفر مي‌رساند و امثال اين‌ها

پيشرفت علوم و کشف نظام‌هاي هدفمند، بهترين حربه بر ضد مادي‌ها است که نظم جهان را مولود خود ماده مي‌دانند. حالا چرا اين دانشمند پر سر و صدا، از برهان بر وجود خدا، ضد آن را نتيجه گرفته‌اند؟
!!

اميرالمؤمنين علي عليه‌السلام نيز در بيانات خود، بسيار بر برهان نظم تأکيد مي‌کند به‌طوري که به بسياري از موجودات منظم از جمله مورچه و طاووس و... اشاره کرده و ظرافت‌هاي خلقت آن‌ها را برمي‌شمرد و در واقع به آدميان توجه مي‌دهند که با تأمل و تفکر در خلقت موجودات منظم، مي‌توان به خداوند حکيم و با تدبير پي برد

1. «
عجبت لمن شک في الله و هو يري خلق الله
»«
من تعجب مي‌کنم از کساني که مخلوقات الهي را مي‌بينند و در وجود خدا ترديد مي‌کنند
».
2. «
بل ظهر للعقول بما أرانا من علامات التدبير

3. «
کفي بإتقان الصنع لها آية
».

چشم باز و گوش باز و اين عمي

در پايان يادآور مي‌شويم بالأخره در ميان دانشمندان غرب نيز انسان‌هاي منصف و واقع‌بين وجود دارند. خوشبختانه آقاي پروفسور اريک پريست از استادان سابق رياضيات در دانشگاه «سنت اندرو» و از اعضاي هيئت امناي «انستيتو فارادي» در دانشگاه کمبريج پاسخ آقاي «هاوکينگ» را چنين داده است
:

در جاي ديگري در مصاحبه با روزنامه «گاردين» همو مي‌گويد
:

[b]وي مي‌افزايد فلسفه و الهيات رشته‌هاي مناسب براي پاسخ‌گويي به اين سؤالات هستند و مثالي را مي‌آورد به اين صورت
: