ارسال پاسخ  به روز آوری
 
رتبه به موضوع
  • 2 رای - 5 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
قرآن کریم و طرح موضوع نیکی به والدین
۲۱:۵۲, ۴/فروردین/۹۱ (آخرین ویرایش ارسال: ۶/فروردین/۹۱ ۳:۱۶ توسط Amirsaeed.)
شماره ارسال: #1

به نام خدا
این پژوهش بر آن است که با طرح پنج سوال به بررسی دیدگاه قران کریم در زمینه نیکی به والدین به پردازد.
منبع اصلی این پژوهش قران کریم می باشد واز تفاسیر مختلف وموجود می باشد.

هدف اصلی بررسی دیدگاه قران کریم درزمینه نیکی به والدین
بررسی آیات قران کریم مستقیما موضوع نیکی به والدین درآن ها مطرح گردیده
بررسی دیدگاه قران کریم در مورد جایگاه والدین
بررسی موارد نیکی به والدین در قران کریم
بررسی دیدگاه قران کریم در مورد نیکی به مادر
بررسی آثار نیکی به والدین از دیدگاه قران کریم واحادیث وروایات
سوالات اصلی
-

آیا در قران کریم مستقیما موضوع نیکی به والدین مطرح گردیده است؟
دیدگاه قران کریم در مورد جایگاه والدین چیت؟

سوالات فرعی
نیکی به والدین در قران کریم شامل چه مواردی می شود؟
دیدگاه قران کریم در مورد نیکی به مادر چیست؟
نیکی به والدین ازدیدگاه قران کریم احادیث چه آثاری را برای فرزند مترتب است؟
نیکی در قران کریم معادل خوبی واحسان آورده شده ودر آیات مختلف نیکی همان احسان تلقی گردیده است وبالوالدین احسانا 1 درلغت نامه فارسی نیز(دهخدا) معنی لغوی نیکی به معنی خوبی بخشش واحسان آورده
2 در قران کریم احسان به معنی نیکی نمودن وبخشش می باشد به طور مستقیم یا غیر مستقیم

والدین : در قران کریم منظور از والدین همان پدر ومادر هستند که فرزند را به دنیا اورده وتریبت می کنند.

قران کریم وطرح موضوع نیکی به والدین
سوال1 آیا در قران کریم مستقیما موضوع نیکی به والدین مطرح گردیده است؟
خداوند متعال در چندین آیه ودر سور مختلف مستقیما به نیکی به والدین اشاره نموده است که عبارتند از :
1- وقضی ربک الا تعبدو والاا یاه وبالوالدین احسانا .............وخداو پروردگارت فرمان داده: جز او را نپرستيد و به پدر و مادر نيکي کنيد هرگاه يکي از آن دو، يا هر دوي آنها، نزد تو به سن پيري رسند، کمترين اهانتي به آنها روا مدار و بر آنها فرياد مزن و گفتار لطيف و سنجيده و بزرگوارانه به آنها بگوو بالهاي تواضع خويش را از محبت و لطف، در برابر آنان فرود آر و بگو: «پروردگارا! همان‌گونه که آنها مرا در کوچکي تربيت کردند، مشمول رحمتشان قرار ده(1)
از این آیه معلوم می شود که احسان به پدر ومادر بعد از مسئله توحید خدا واجب ترین واجبات است همچنان که مسئله عقوق بعد از شرک ورزیدن به خدا از بزرگترین گناهان است وبه همین جهت این مساله را بعد از توحید وقبل از سایر احکام اسم برده است ودر موارد متعددی ازکلام خود همین ترتیب را به کار برده است همچنین کلمه کبر به معنای بزرگسالی واف به معنای آخ در فارسی انزجار را می رساند وکلمه نهر به معنای رنجاندن است که با دادزدن به روی کسی انجام می گیرد ویا بادرشت حرف زدن واگر این حکم را اختصاص به دوران پیری پدر ومادر داده از این جهت بوده که آنها سخت حالات رادارن وبیشتر احساس احتیاج بع کمک فرزند می نمایند. زیرا از بسیاری از واجبات زندگی خود ناتوانند به همین معنا یکی از آمال پدر ومادر است که همواره از فرزندان خود آرزو می کند . تفسیر المیزان ج 13صص111-107) 2



)
[b]2-واذاخذنا میثاق بنی ارائیل لاتعبدون الاالله وبالوالدین احسانا................ و به ياد آوريدزماني را که از بني اسرائيل پيمان گرفتيم که جز خداوند يگانه را پرستش نکنيدو به پدر و مادر و نزديکان و يتيمان و بينوايان نيکي کنید.3
خداوند متعال درطبقاتیکه امر به احسان به آنان نموده ترتیب را رعایت کرده اول آن طبقه ای را ذکر کرده ،که احسان به او از همه ی طبقات دیگر مهم تر است وبعد سایر طبقات را ذکر نموده است اول پدر ومادر طبقه ی که پیدااست از هر طبقه دیگری به احسان مستحق تر اند چون پدر مادر ریشه واصلی است که آدمی به آن دو اتکا می کند 1(تفسیر المیزان جلد 18 صص20307-304)
3- ووصینا الانسان بوالدیه حسنا وان جاهداک لتشرک .......... ما به انسان توصيه کرديم که به پدر و مادرش نيکي کند، و اگر آن دو مشرک باشند وتلاش کنند که براي من همتايي قائل شوي که به آن علم نداري، از آنها پيروي مکن بازگشت شما به سوي من است، و شما را از آنچه انجام مي‌داديد با خبر خواهم ساخت2
هرکس شایسته نام انسان باید در برابر پدر ومادر حق شناس باشد واحترام وتکریم ونیکی به آنها را در تمام عمر فراموش نکند ویک استثنا صریح مطلب راروشن می کند ومیخواهد که برای خداوند شریک قائل نشوند .3(نمونه ج 3 ص149)[/b]

[b]
4-ووصینا الانسان بوالدیه احسانا حملته امه کرها ووضعته ما به انسان توصيه کرديم که به پدر و مادرش نيکي کند، مادرش او را با ناراحتي حمل مي‌کند و با ناراحتي بر زمين مي‌گذارد؛ و دوران حمل و از شير بازگرفتنش سي ماه است؛ تا زماني که به کمال قدرت و رشد برسد و به چهل سالگي بالغ گردد مي‌گويد: «پروردگارا! مرا توفيق ده تا شکر نعمتي را که به من و پدر و مادرم دادي بجا آورم و کار شايسته‌اي انجام دهم که از آن خشنود باشي، و فرزندان مرا صالح گردان؛ من به سوي تو بازمي‌گردم و توبه مي‌کنم، و من از مسلمانانم . 4
در این آیه توصیه خدا به والدین توصیه فرزندان است به عملی که مربوط به والدین باشد که عبارت است از احسان به آنان باشد یعنی ما سفارش کردیم انسان را به پدر ومادر که به آن دو احسان کند به هر مقدار که باشد وبتواند.وسفارش عمومیت دارد به هر انسانی نه تنها مسلمانا ن وبه دنبال این سسفارش به ناراحتی هایی که مادردردوران حاملگی وضع حمل وشیر دادن تحمل می کند تا به ملاک حکم وعواطف وغریزه رحمت ورافت1

5-ووصینا الانسان بوالدیه حملته امه وهن علی وهن ................ و انسان را در باره پدر و مادرش سفارش كرديم مادرش به او باردار شد سستى بر روى سستى و از شير باز گرفتنش در دو سال است [آرى به او سفارش كرديم] كه شكرگزار من و پدر و مادرت باش كه بازگشت [همه] به سوى من است2
در این جمله پاره ای از مشقات واذیت ها که مادر در حمل فرزند وتربیت او تحمل می کند ذکر شده تا شنونده را به شکر پدر ومادر وبخصوص مادر وا بدارد برانسان واجب است که در امور دنیوی نه در احکام شرعی که راه خدا است با پدر ومادر خود به طور پسندیده ومتعارف مصاحبت کند نه به طور ناشایست ورعایت حال آندورا نموده با رفق ونرمی رفتار نماید وجفا وخشونت درحقشان روا ندارد مشقاتی که از ناحیه ی آنان می بیند تحمل نماید چون دنیابیش از چند روزی گذرا نیست 3(تفسیر المیزان جلد 16 ص 324 )

[/b]
6- و اعبدااله ولاتشرکو ا به شیا وبالوالدین احسانا وذیالقربی والمساکین
و خدا را بپرستيد و چيزى را با او شريك مگردانيد و به پدر و مادر احسان كنيد و در باره خويشاوندان و يتيمان و مستمندان و همسايه خويش و همسايه بيگانه و همنشين و در راه‏مانده و بردگان خود [نيكى كنيد] كه خدا كسى را كه متكبر و فخرفروش است دوست نمى‏دارد.

7- قل تعالو اتل ما حرم ربکم لا تشرکو ا به شیئا وبا لوالدین احسانا
بگو بياييد تا آنچه را پروردگارتان بر شما حرام كرده براى شما بخوانم چيزى را با او شريك قرار مدهيد و به پدر و مادر احسان كنيد و فرزندان خود را از بيم تنگدستى مكشيد ما شما و آنان را روزى مى‏رسانيم و به كارهاى زشت چه علنى آن و چه پوشيده[اش] نزديك مشويد و نفسى را كه خدا حرام گردانيده جز بحق مكشيد اينهاست كه خدا شما را به انجام دادن آن سفارش كرده است باشد كه بينديشد7
این آیه تاکید می کند که موضوع نیکی به پدر ومادر را باید آنقدر اهمیتداد که شخصا وبدون واسطه به آن اقدام نمود. (نمونه ص664ج1)
قرآن کریم از احترام و نیکی به پدر و مادر ن مستقیما یاد نموده و اینکه در هفت مورد پس از دعوت به یکتایی و شکر خدا، بدون فاصله دعوت به احسان و تشکر از پدر و مادر می کند این مطلب بیانگر ارزش فوق العاده ی احترام به پدر و مادر است که بعد از اعتقاد به یکتای خدای منان مطرح و بیان شده است.
حضرت زهرا (علیه السلام) در مورد فلسفه‏ احسان به والدین مى‏فرماید: «خدا نیکى به پدر و مادر را لازم کرد براى این که شما را از غضب خود مصون بدارد». (8)
سوال 2-دیدگاه قران قران کریم درمورد جایگاه والدین چیست ؟
در چهار سوره از قرآن مجيد نيكي به والدين بلافاصله بعد از مسأله توحيد قرار گرفته که عبارتند از
در سوره مبارکه اسرا آيه 23 و پروردگار تو مقرر كرد كه جز او را مپرستيد و به پدر و مادر احسان كنيد
سوره مبارکه لقمان آیه 14ان اشكرلي و لوالديك الي المصيرمرا و پدر و مادرت را شكر كن كه بازگشت به سوي من است؛ با اين كه نعمت خدا بيش از آن اندازه است كه قابل احصا و شماره باشد، پس اين دليل بر عمق و وسعت حقوق پدران و مادران است.
- سوره مبارکه بقره 83لا تعبدون الا اللّه و بالوالدين احساناً بجز خدا را نپرستيد و به پدر و مادر نيكي كنيد.
نساآیه36واعبدوا اللّه و لا تشركوا به شيئاً و بالوالدين احساناً و خدا را بپرتيد و چيزي را با او شريك نكنيد و به پدر مادر احترام گذارند و احسان و نيکي کنند.» (مکارم 1388)
اگر از پرستش خدا سخني به ميان آمده، نام پدر و مادر هم با عبارت احسان به آنها وجود دارد.: «معلوم مي‏شود مساله احسان به پدر و مادر بعد از مساله توحيد واجب‏ترين واجبات است. (تفسيرالميزان جلد 13)
در سوره مبارکه لقمان آيه 15 مي خوانيم: اگر آنها به تو اصرار كنند كه مشرك شوي اطاعتشان مكن، ولي در زندگي دنيا به نيكي با آنها معاشرت نما!
شكرگزاري در برابر پدر و مادر در قرآن مجيد در رديف شكرگزاري در برابر نعمتهاي خدا قرار داده شده چنان كه در قرآن حتي كمترين بي احترامي را در برابر پدر و مادر اجازه نداده است.
اهميت اين موضوع تا آن پايه است كه قرآن و صريحاً توصيه مي­كند كه حتي اگر پدر و مادر كافر باشند، رعايت احترامشان لازم است.
در این آیات هنگامی که خداوند به مردمان فرمان می دهد که تنها او را بپرستند، بی درنگ حکم و فرمان احسان و نیکی به پدر و مادر را مطرح می سازد که بیانگر میزان اهمیت و جایگاه احسان به پدر و مادر در پیشگاه خداوند است. به این معنا که پرستش خدای یگانه و احسان به والدین در کنار هم آمده تا مردمان از جایگاه پدر و مادر آگاه شوند اگر خداوند به عنوان آفریدگار و پروردگار می بایست پرستش شود،
پدر و مادر نیز به عنوان واسطه فیض وجود و نعمت های خداوندی بر انسان، باید مورد احترام و احسان قرار گیرند. از این رو خداوند امور چندی را که می تواند نسبت به خدا و پدر و مادر به جا آورده شود در کنار هم می آورد. به سخن دیگر اگر عبودیت و پرستش کسی غیر از خدا جایز بود آن شخص همان والدین هستند و از آن جایی که چنین امری کفر و شرک است خداوند فرمان می دهد که به جای پرستش ایشان در حق آنان احسان شود. احسان، برترین حالتی است که پس از پرستش می توان تصور کرد. به این معنا که احسان مرتبه دوم پرستش است و اگر پرستشی به غیر خدا جایز بوده حکم به آن می شد و چون امکان پذیرنیست مرتبه دوم آن مورد تأکید قرار گرفته است. امور دیگری که جایز است انسان هم نسبت به خدا و هم غیر خدا به جا آورد، خداوند در آیات قرآنی به آنها فرمان داده و از مردمان خواسته است تا آنها را انجام دهند
همان گونه که ملاحظه گردید قرآن کریم، بر لزوم اطاعت و تکریم آنها فرمان داده و ذات باری تعالی نام آنان را در ردیف نام خود قرار دادهشكرگزاري در برابر پدر و مادر در قرآن مجيد در رديف شكرگزاري در برابر نعمتهاي خدا قرار داده شده است؛ (مکارم،1388)
قل تعالوا اتل ما حرم ربکم علیکم الا تشرکوا به شیئاً و بالوالدین احساناً
ترجمه:« بگو بیائید آنچه را پروردگارتان بر شما حرام کرده است برای تان بخوانم اینکه چیزی را شریک خدا قرار ندهید و به پدر ومادر نیکی کنید...»
در این آیه به بخشی از محرمات الهی اشاره شده و جالب توجه این است که شرک به خدا و احترام به والدین را در ردیف اول قرار داده و احترام به والدین را بعد از شرک بیان می کند.
نخست می فرماید به آنها بگو: بیائید تا آنچه را خدا بر شما تحریم کرده است برایتان بخوانم و بر شمارم « قل تعالوا اتل ما حرم ربکم علیکم»(ری شهری 1388)

=============
این مطلب ادامه دارد ؛ قسمت دوم جواب به سوالات فرعی مطرح شده در پژوهش و نتیجه گیری است.

امضای Amirsaeed

ارسال ایمیل به این کاربر یافتن تمامی ارسال های این کاربر
نقل قول این ارسال در صفحه جدید
ارسال پاسخ  به روز آوری


[-]
کاربرانی که این موضوع را مشاهده می کنند:
1 میهمان

[-]
موضوعات مشابه ...
موضوع: نویسنده پاسخ: مشاهده: آخرین ارسال
  .::دقایقی با قرآن کریم:: میلاد.م 287 8,274 امروز ۲۰:۰۹
آخرین ارسال: شهیدفوزیه شیردل
  ختم نوشتاری قرآن کریم(ویژه همه کاربران) مسجد عشاق 6 133 ۶/شهریور/۹۳ ۱۲:۲۸
آخرین ارسال: عالم مقدس لاهوت
  فضایل و خواص سوره های قرآن کریم Ramin_Ghn 61 19,004 ۱۲/مرداد/۹۳ ۱۳:۳۰
آخرین ارسال: شهیدفوزیه شیردل
  تحقیقاتی در باره یک آیه از قرآن کریم " aboutorab 25 1,395 ۱۲/فروردین/۹۳ ۰:۰۱
آخرین ارسال: aboutorab
  شناسنامه قرآن کریم yeketaz 0 193 ۳۰/دی/۹۲ ۲:۴۶
آخرین ارسال: yeketaz
  تفسیر مشکاة(جدیدترین تفسیر قرآن کریم) janali 1 1,069 ۱۷/مرداد/۹۲ ۱۷:۴۷
آخرین ارسال: janali
  سه دسته نفهم از منظر قرآن کریم abj55 0 418 ۷/مرداد/۹۱ ۰:۳۷
آخرین ارسال: abj55

پرش در بین بخشها:


بالا