تالار گفتگوی بیداری اندیشه

براى شناخت حق ماه مبارك رمضان و اهتمام در اداى حق آن بايد بينديشيم هدف از روزه چه بوده و چرا خداوند اين ماه را گرامى داشته است.

امام على عليه السلام مى‏فرمايد:

امام صادق عليه السلام مى‏فرمايد:

آرى، اگر اين طور شد ديگر حاضر نيستى با ماه رمضان وداع كنى، مگر اينكه به وصال حقيقى محبوب خود برسى، كه امام سجّاد عليه السلام در مناجات خمس عشر مى‏فرمايد:

«خدايا! .. اين سوز سينه‏ام جز با وصال تو خنك نمى‏شود،

خدايا! اين سوزش دل من جز با ديدن تو خاموش نمى‏شود،

خدايا! اين شور و اشتياق من جز با نظر به جلوه تو سيراب نمى‏گردد.

خدايا! اين التهاب و بى‏قرارى من آرامش نمى‏پذيرد، جز با نزديكى به تو،

خدايا! اين حزن و اين ناله و استغاثه من ساكت نمى‏شود مگر روح و ريحان تو بر دل بتابد،

خدايا! بيمارى و درد و كسالت من جز با طبابت تو شفا پيدا نمى‏كند.

خدايا! اين غم و اندوه و درد دل‏ من از بين نمى‏رود، جز اين كه به وصال و قرب تو دست يابم، ...

اى منتهاى آرزوى همه آرزومندان، و ای منتهاى همه گدايان و طلب كنندگان، و اى بالاترين مطلب جويندگان.»

بدان كه نام‏هاى عيد چهار چيز است:

در فارسى به روز عيد، جشن مى‏گويند.

گفته‏اند: عيد روزى است كه در آن اجتماع باشد و برگرفته از عود به معنى بازگشتن است. از آن جهت عيد ناميده شده است كه در آن از اندوه به شادى بازمى‏گردند و آن روز براى همه مردم روز شادى است.

و هم گفته‏اند: از اين جهت به آن نام عيد داده‏اند كه هر انسانى به آنچه كه خداوند به او وعده داده است، در اين روز مى‏رسد.

و نيز گفته‏اند: از اين جهت عيد مى‏گويند كه انسان‏ها در آن روز به توبه و دعا به پيشگاه خداوند برمى‏گردند و خداوند هم به عطا و بخشش به ايشان برمى‏گردد.

و هم گفته‏اند: از اين سبب به آن عيد مى‏گويند كه خداوند به بندگان مؤمن خود فايده‏هاى نيكو و منفعت‏هاى بزرگ و عطيّه و بخشش‏هاى فراوان ارزانى مى‏دارد.

امام باقر عليه السلام از پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله در توصيف ماه شوّال نقل مى‏فرمايد:

امام على عليه السلام فرمود:

امام صادق عليه السلام مى‏فرمايد:

فضل بن شاذان مى‏گويد:

«مسلماً كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته انجام داده‏اند، اينانند كه بهترين مخلوقاتند.* پاداششان نزد پروردگارشان بهشت‏هاى پاينده‏اى است كه از زيرِ [درختانِ‏] آن نهرها جارى است، در آنها جاودانه‏اند، خدا از آنان خشنود است و آنان هم از خدا خشنودند؛ اين [پاداش‏] براى كسى است كه از پروردگارش بترسد.»

و از سوى ديگر در وعيدها و هشدارهايى، به كافران و ستمكاران مى‏فرمايد:

«و كسانى كه مرتكب بدى‏ها شدند، كيفر هر بدى مانند همان بدى است و خوارى آنان را فرامى‏گيرد، براى آنان از [خشم و عذاب‏] خدا هيچ حافظ و نگه دارنده‏اى نخواهد بود؛ گويى چهره‏هايشان با پاره‏هايى از شب تاريك پوشيده شده؛ آنان اهل آتش‏اند و در آن جاودانه‏اند.»

مومنان؛کسانی هستند كه گرفتار ترس و اميد مى‏شوند؛ اشتياق به بهشت و زيبايى‏ها و ترس از جهنّم و وحشت آن در دلشان موج مى‏زند. آرزوى پرواز به سوى دوست و جايگاه ابدى و آسايش هميشگى بر زبان جارى مى‏سازند.

روزانه براى كار و خدمت شرافتمندانه در تكاپو هستند و در شب مانند بيماران دربستر خويش به خود مى‏پيچند.

جان در كالبد تن آنان در فشار و اذيّت است و با كوچ از ديار فانى و نوشيدن شربت مرگ در فضايى آزاد و پرنعمت به پرواز در مى‏آيد و بر رفتار و اعمال ديگران نظاره مى‏كنند.

امام صادق عليه السلام در توصيف حال چنين بندگانى به عبداللّه بن جندب مى‏فرمايد:

عرض كردم: پس چه كسى نجات مى‏يابد؟

اميرمؤمنان على بن ابى طالب عليه السلام در وصف مؤمنان و متّقيان حقيقى چنين مى‏فرمايد:

از اوصاف بارز مشتاقان و خائفان، انتظار و بى‏قرارى است. درد اشتياق و پيوستن به دوست، آرامش روانى و قلبى آنان را مى‏گيرد وبراى لقاى حق بى‏تابى مى‏كنند.

امام صادق عليه السلام در باب معرفت عارف مى‏فرمايد:

حضرت ام كلثوم عليها السلام مى‏فرمايد:

«شب نوزدهم پدرم اميرمؤمنان عليه السلام در خانه من قرار و آرام نداشت، روى پايش‏
بند نبود. وقتى من از ايشان پرسيدم، چه شده كه امشب شما همين طور به ستاره‏ها نگاه مى‏كنيد؟ فرمود: دخترم امشب آن شبى مى‏باشد كه حبيب من پيغمبر صلى الله عليه و آله درباره آن به من خبر داده است.
از شدّت عشق به وصال دوست روى پا نبود و هر چه موانعى براى حركت حضرت پيش آمد، كنار مى‏زد.»

اين نگاه اولياى خداست؛ چنين كارى، ساده نيست؛ اين معناى سخن اميرمؤمنان است كه فرمود:

اولياى الهى در برابر آن همه مرارت و رنج‏ها كه به آنان مى‏رسد، مى‏گويند: ما زيبايى فقط مى‏بينيم. آنان كه چنين مى‏گويند: باطن هر چيز را مى‏نگرند چون تلخى ظاهرى كه مردم از آن رنج مى‏برند براى اولياى خداوند از ديد زيبانگرى، شيرينى و شيدايى است.

آنگاه كه امام حسين عليه السلام ،در پاسخ کسانی که ایشان را از رفتن به کربلا منع میکردند،فرمود:

سپس در نهايت اشتياق به سوى پروردگارش مى‏شتابد.

ماه رمضان هم تمام شد و اما ما هنوز همان بنده لجوج و گمراه مانده یم .

حتی این رمضان هم ما را درست نکرد .

هنوز هم که هنوزه ما آدم نشدیم هرچند آدم هم که آدم بود خطا کرد وخدای توبه پذیر با توبه اش و توسل به پنچ تن آْل عبا بخشیدش .

بار خدایا! تو ما را به دین برگزیده و آیین مورد رضایت و راه سهل و آسان خود هدایت نمودی و نسبت به طریقه­ ی تقرب به خودت و رسیدن به کرامتت ما را بصیرت دادی.

بارخدایا! و تو در زمره­ ی برگزیده­ ی این وظایف و اعمال ویژه­ ی از واجبات، ماه رمضان را قرار دادی، و از میان همه­ ی زمان­ها و روزگارها اختیارش کرد­ی و بر همه­ ی اوقات سال برتری­ اش نهادی، زیرا که در آن قرآن و نور نازل کردی و مردمان را بر به پای خاستن برای عبادت خود ترغیب فرمودی و شب قدر را که از هزار ماه بهتر است تجلیل نمودی؛ و چون رمضان را به ما عطا کردی، ما را بر دیگر امّت­ها مقدم داشتی و ما به فرمان تو روز این ماه را روزه گرفتیم و با یاری تو شب را به قیام در عبادت سپری کردیم و این­گونه خود را در معرض رحمتت که ما را در جوار آن نهاده ­ای، قرار دادیم و آن را وسیله­ ای برای دریافت ثواب تو ساختیم و …

بارخدایا! اینک ما با رمضان وداع می­کنیم، همچون وداع با عزیزی که فراقش بر ما گران است و رفتنش ما را غمگین و گرفتار وحشت و تنهایی کند؛ عزیزی که او را بر ما پیمانی است که باید نگه داریم و حرمتی که باید رعایت کنیم و حقی که باید ادا نماییم