۱۱/دی/۹۱, ۱۸:۵۷
چرا در پيشاني بسياري از مراجع مثل امام خميني(رحمة الله علیه) و ... آثاري از سجده ديده نمي شود ولي در پيشاني بعضي افراد که شايد به ظاهر از لحاظ علمي و عبادي بسيار پايينتر از افراد ذکر شده باشند، اين آثار هست با اينکه همه مي دانند، آنها سرآمد سجده و عبادت هستند؟
در آيه مورد نظر سخن از ظاهر آراسته و نوراني اطرافيان و ياران خاص پيامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) است ومي فرمايد : نشانه آنها در صورتشان از اثر سجده نمايان است ؛ «قيافه» آنها به خوبي نشان مي دهد که آنها انسان هايي خاضع در برابر خداوند و حق و قانون و عدالتند نه تنها در صورت آنها که در تمام وجود و زندگي آنان اين علامت منعکس است. گر چه بعضي از مفسران آن را به اثر ظاهري سجده در پيشاني، و يا اثر خاک در محل سجده گاه تفسير کرده اند، ولي ظاهرا آيه مفهوم گسترده تري دارد که چهره اين مردان را به طور کامل ترسيم مي کند. بعضي گفته اند، اين آيه اشاره به سجده گاه آنها در قيامت است که همچون ماه به هنگام بدر مي درخشد.
در حديثي از امام صادق(علیه السلام) نيز آمده است که در تفسير اين جمله فرمود: « هو السهر في الصلاه؛ منظور بيدار ماندن در شب براي نماز خواندن است که آثارش در روز در چهره آنها نمايان است. (تفسير نمونه، ج 22، ص 115).
آيه شريفه در مورد ظاهر آراسته و نوراني و نمايان بودن آثار سجده در صورت آنها است و خشوع بيشتر مسئله قلبي است لذا به اثر سجده در قيافه آنها اشاره شده است. در نگاه اوليه هم آثار سجده مشهود است و در عرف هم اين طور گفته مي شود که فلاني در اثر سجده پيشاني و چهره او نوراني است.
سجده زيباترين نمود بندگي و شاخص ترين جلوه خاکساري و تواضع در برابر خالق هستي و پروردگار جهانيان است . به همين دليل نه تنها انسان بلکه همه موجودات به فرموده قرآن در برابر ذات بي مانندحق تعالي سجده مي کنندهر چند ما آن را به درستي درک نکنيم و حتي بت پرستان و مشرکان نيز اهل سجده و کرنش در برابر بت هاي خود سجده مي کردند : وجدتها و قومها يسجدون للشمس من دون الله ؛ او و قومش را يافتم که به جاي سجده براي خدا براي افتاب سجده مي کنند ( نمل ، 27) . البته سجده در هر موجودي متناسب با وضعيت و شرايط او است و چنين نيست که سجده همه موجودات به شکل افتادن بر خاک و نهادن پيشاني بر خاک باشد زيرا حقيقت سجده پي بردن به فقر و فنا و نيستي خود در برابر خداوند است .
برخي آيات قرآن تصريح دارد که اهل کتاب و امت هاي قبل از امت اسلامي نيز در عبادات خود سجده داشته اند و خداوند آنها را به خاطر سجده کردن و اظهار بندگي مورد تشويق و تمجيد قرار داده است مثل:
1- ليسوا سواء من اهل الکتاب امه قائمه يتلون آيات الله آناء اليل و هم يسجدون ؛ از اهل کتاب کساني که شبانگاهان به پا مي ايستند و آيات الهي را مي خوانند و در حال سجده هستند با ديگران يکسان نيستند ( آل عمران ، 113)
2- و رفعنا فوقهم الطور بميثاقهم و قلنا لهم ادخلوا الباب سجدا ؛ و کوه طور را بر اساس پيماني که با آنها داشتيم بالاي سر آنها برديم و و به آنها گفتيم که سجده کنان از در وارد شويد ( نساء، 157)
3- يا مريم اقنتي لربک و اسجدي و ارکعي مع الراکعين ؛ اي مريم ! براي پروردگارت خضوع کن و سجده نما و با رکوع کنندگان رکوع کن . ( آل عمران 43)
nedayekashmar.blogfa.com/page/niyat.aspx
منظور از اثر سجود در چهره انسان هاي مومن و متعبد، نورانيت حاصل از عبادت در سيماي آنان است نه اثر مهر بر پيشاني برخي از افرادي که احيانا تظاهر به عبادت مي کنند و خيال مي کنند عبادت يک عمل کمي است، در حالي که عبادت بيشتر يک امر کيفي و فراگير در زندگي انسان عالم و مومن است.
آيه «سيماهم في وجوههم من اثر السجود» اشاره به همين مطلب دارد و چنين برداشت مي شود که آثار سجده در سيما ظاهر مي شود، ولي نبايد تلقي شود که اين اثر صرفا به معناي اثر مهر بر پيشاني است. در آيه مورد نظر سخن از ظاهر آراسته و نوراني اطرافيان و ياران خاص پيامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) است ومي فرمايد : نشانه آنها در صورتشان از اثر سجده نمايان است ؛ «قيافه» آنها به خوبي نشان مي دهد که آنها انسان هايي خاضع در برابر خداوند و حق و قانون و عدالتند نه تنها در صورت آنها که در تمام وجود و زندگي آنان اين علامت منعکس است. گر چه بعضي از مفسران آن را به اثر ظاهري سجده در پيشاني، و يا اثر خاک در محل سجده گاه تفسير کرده اند، ولي ظاهرا آيه مفهوم گسترده تري دارد که چهره اين مردان را به طور کامل ترسيم مي کند. بعضي گفته اند، اين آيه اشاره به سجده گاه آنها در قيامت است که همچون ماه به هنگام بدر مي درخشد.
در حديثي از امام صادق(علیه السلام) نيز آمده است که در تفسير اين جمله فرمود: « هو السهر في الصلاه؛ منظور بيدار ماندن در شب براي نماز خواندن است که آثارش در روز در چهره آنها نمايان است. (تفسير نمونه، ج 22، ص 115).
آيه شريفه در مورد ظاهر آراسته و نوراني و نمايان بودن آثار سجده در صورت آنها است و خشوع بيشتر مسئله قلبي است لذا به اثر سجده در قيافه آنها اشاره شده است. در نگاه اوليه هم آثار سجده مشهود است و در عرف هم اين طور گفته مي شود که فلاني در اثر سجده پيشاني و چهره او نوراني است.
سجده زيباترين نمود بندگي و شاخص ترين جلوه خاکساري و تواضع در برابر خالق هستي و پروردگار جهانيان است . به همين دليل نه تنها انسان بلکه همه موجودات به فرموده قرآن در برابر ذات بي مانندحق تعالي سجده مي کنندهر چند ما آن را به درستي درک نکنيم و حتي بت پرستان و مشرکان نيز اهل سجده و کرنش در برابر بت هاي خود سجده مي کردند : وجدتها و قومها يسجدون للشمس من دون الله ؛ او و قومش را يافتم که به جاي سجده براي خدا براي افتاب سجده مي کنند ( نمل ، 27) . البته سجده در هر موجودي متناسب با وضعيت و شرايط او است و چنين نيست که سجده همه موجودات به شکل افتادن بر خاک و نهادن پيشاني بر خاک باشد زيرا حقيقت سجده پي بردن به فقر و فنا و نيستي خود در برابر خداوند است .
برخي آيات قرآن تصريح دارد که اهل کتاب و امت هاي قبل از امت اسلامي نيز در عبادات خود سجده داشته اند و خداوند آنها را به خاطر سجده کردن و اظهار بندگي مورد تشويق و تمجيد قرار داده است مثل:
1- ليسوا سواء من اهل الکتاب امه قائمه يتلون آيات الله آناء اليل و هم يسجدون ؛ از اهل کتاب کساني که شبانگاهان به پا مي ايستند و آيات الهي را مي خوانند و در حال سجده هستند با ديگران يکسان نيستند ( آل عمران ، 113)
2- و رفعنا فوقهم الطور بميثاقهم و قلنا لهم ادخلوا الباب سجدا ؛ و کوه طور را بر اساس پيماني که با آنها داشتيم بالاي سر آنها برديم و و به آنها گفتيم که سجده کنان از در وارد شويد ( نساء، 157)
3- يا مريم اقنتي لربک و اسجدي و ارکعي مع الراکعين ؛ اي مريم ! براي پروردگارت خضوع کن و سجده نما و با رکوع کنندگان رکوع کن . ( آل عمران 43)
nedayekashmar.blogfa.com/page/niyat.aspx