۱۹/فروردین/۹۰, ۱۸:۴۵
شروع و آغاز محبت از جانب خداست زیرا او آفریدگان خود علی الخصوص انسان را بسیار دوست دارد و بلکه دوستی اش نسبت به انسان از آن جهت که شایستگی حمل امانت بزرگ الهی را به او عطاء کرده است ، ویژه خواهد بود .
به همین جهت است که محبت خدا به بندگانش ظهور و بروز بیشتری پیدا می کند و به واسطه لطف و عنایت خدای متعال است که بنده توفیق پیدا می کند که در مسیر هدایت الهی قرار گیرد و اعمال صالح را به انجام رساند .(1)
با این مقدمه کوتاه برخی از نشانه هایی را که بزرگان برای محبت خدا نسبت به بندگان یادآور شده اند را مورد اشاره قرار می دهیم :
1- بنده ، خدا را دوست می دارد ، همان گونه که خدا بنده را دوست می دارد.(2)
2- خدا بنده اش را محبوب دوستانش می کند . وقتی محبت خدای متعال در قلب بندهء صالحش قرار می گیرد ، آن را تلطیف می کند و خدا از حسن و جمال خود نوری بر آن بنده می پوشاند که قلوب مؤمنان جذب آن می شود .
3- بنده اش را در امر طاعت موفق می گرداند.(3)
4- سنگینی خدمت را از بنده بر می دارد .
5- به قدر نیاز به بنده عطاء می کند .(4)
6- بلای بنده را بسیار می کند . (5)
7- معایب بنده را مخفی می کند و ظاهر نمی سازد .(6)
8- به بنده قلب سلیم عطا می فرماید و اخلاق او را نیک می گرداند . (7)
9- دنیا را مغبوض بنده اش می سازد ، زیرا دنیا دور کنندهء بنده از خداست . (8)
10- او را به حلم و آرامش مزیّن میکند . (9)
11- صدق و راستی را به او الهام می کند . (10)
12- دانش را بر ذهنش خطور می دهد . (11)
13- عبادت نیکو را به او ارزانی می دارد. (12)
14- امانت را محبوب بنده می سازد .(13)
به خاطر وجود آثار محبت است که قرآن کریم محبت و دوستی نسبت به خدا را حسن و نیکو شمرده و محبوبان خود را معرّفی می نماید و در عین حال محبت غیر خدا را تقبیح نمود و مذموم می شمارد .
البته دوستی برخی انسانها و گروهها که بر اساس دوستی و محبت الهی است در اسلام مورد تشویق است. مانند دوستی به رسول اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) و اهل بیت (علیه السلام) همسر ، فرزندان ، استاد ، مردم و پدر و مادر و دوستان..
ولی آنچه که مهم به نظر می رسد این است که:
دوستی انسانها از آن جهت مورد توجه قرار داده شد که نقش هدایت و کمال به سوی محبوب بالذات را فراهم می سازد و به همین جهت است که خدای متعال محبت و حبّی را که ملاکش بر اساس هوی و هوس باشد مورد نکوهش قرار می دهد زیرا همه آنها زودگذر و مقطعی است و رو به زوال است و هیچکدام از آنها پایدار نیست.
ولی هر محبتی که به اذن و اراده او باشد پایداروماندگارخواهدبود...
منابع:
[1] احیاء علوم ادین ج4 ص 304
[2] میزان الحکمه ج2 ص 224 حدیث 3147
[3] همان . از سخنان حضرت علی (علیه السلام)
[4] همان ص 223 فرمایش امام صادق (علیه السلام)
[5] همان ص 224 فرمایش حضرت رسول اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)
[6] همان ص 223 فرمایش امام صادق (علیه السلام)
[7] همان ص 224 فرمایش حضرت علی (علیه السلام)
[8] همان ص 223 فرمایش حضرت علی (علیه السلام)
[9] همان ص 223 فرمایش حضرت علی (علیه السلام)
[10] همان ص 223 فرمایش حضرت علی (علیه السلام)
[11] همان ص 223 فرمایش حضرت علی (علیه السلام)
[12] همان ص 223 فرمایش حضرت علی (علیه السلام)
[13] همان ص 223 فرمایش حضرت علی (علیه السلام)
به همین جهت است که محبت خدا به بندگانش ظهور و بروز بیشتری پیدا می کند و به واسطه لطف و عنایت خدای متعال است که بنده توفیق پیدا می کند که در مسیر هدایت الهی قرار گیرد و اعمال صالح را به انجام رساند .(1)
با این مقدمه کوتاه برخی از نشانه هایی را که بزرگان برای محبت خدا نسبت به بندگان یادآور شده اند را مورد اشاره قرار می دهیم :
1- بنده ، خدا را دوست می دارد ، همان گونه که خدا بنده را دوست می دارد.(2)
2- خدا بنده اش را محبوب دوستانش می کند . وقتی محبت خدای متعال در قلب بندهء صالحش قرار می گیرد ، آن را تلطیف می کند و خدا از حسن و جمال خود نوری بر آن بنده می پوشاند که قلوب مؤمنان جذب آن می شود .
3- بنده اش را در امر طاعت موفق می گرداند.(3)
4- سنگینی خدمت را از بنده بر می دارد .
5- به قدر نیاز به بنده عطاء می کند .(4)
6- بلای بنده را بسیار می کند . (5)
7- معایب بنده را مخفی می کند و ظاهر نمی سازد .(6)
8- به بنده قلب سلیم عطا می فرماید و اخلاق او را نیک می گرداند . (7)
9- دنیا را مغبوض بنده اش می سازد ، زیرا دنیا دور کنندهء بنده از خداست . (8)
10- او را به حلم و آرامش مزیّن میکند . (9)
11- صدق و راستی را به او الهام می کند . (10)
12- دانش را بر ذهنش خطور می دهد . (11)
13- عبادت نیکو را به او ارزانی می دارد. (12)
14- امانت را محبوب بنده می سازد .(13)
به خاطر وجود آثار محبت است که قرآن کریم محبت و دوستی نسبت به خدا را حسن و نیکو شمرده و محبوبان خود را معرّفی می نماید و در عین حال محبت غیر خدا را تقبیح نمود و مذموم می شمارد .
البته دوستی برخی انسانها و گروهها که بر اساس دوستی و محبت الهی است در اسلام مورد تشویق است. مانند دوستی به رسول اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) و اهل بیت (علیه السلام) همسر ، فرزندان ، استاد ، مردم و پدر و مادر و دوستان..
ولی آنچه که مهم به نظر می رسد این است که:
دوستی انسانها از آن جهت مورد توجه قرار داده شد که نقش هدایت و کمال به سوی محبوب بالذات را فراهم می سازد و به همین جهت است که خدای متعال محبت و حبّی را که ملاکش بر اساس هوی و هوس باشد مورد نکوهش قرار می دهد زیرا همه آنها زودگذر و مقطعی است و رو به زوال است و هیچکدام از آنها پایدار نیست.
ولی هر محبتی که به اذن و اراده او باشد پایداروماندگارخواهدبود...
منابع:
[1] احیاء علوم ادین ج4 ص 304
[2] میزان الحکمه ج2 ص 224 حدیث 3147
[3] همان . از سخنان حضرت علی (علیه السلام)
[4] همان ص 223 فرمایش امام صادق (علیه السلام)
[5] همان ص 224 فرمایش حضرت رسول اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)
[6] همان ص 223 فرمایش امام صادق (علیه السلام)
[7] همان ص 224 فرمایش حضرت علی (علیه السلام)
[8] همان ص 223 فرمایش حضرت علی (علیه السلام)
[9] همان ص 223 فرمایش حضرت علی (علیه السلام)
[10] همان ص 223 فرمایش حضرت علی (علیه السلام)
[11] همان ص 223 فرمایش حضرت علی (علیه السلام)
[12] همان ص 223 فرمایش حضرت علی (علیه السلام)
[13] همان ص 223 فرمایش حضرت علی (علیه السلام)