فلسفهی نهضت عاشورا(ازدیدگاه امام خمینی):
اگر در رابطه با فلسفه نهضت امام حسین (علیه السلام) بخواهیم صحبت نماییم باید به یک متفکر و اسلام شنـاس ژرفاندیش بپردازیم که بهتر از امام راحل پیدا نمیشود. امام راحل اهداف مختلفی رابرای قیام امام حسین (علیه السلام) بیان کردکه اولاً همه اینها در طول یکدیگرند و نه تنهابا هم مناقاتی ندارند بلکه مکمل هم هستند.
۱- بازگرداندن جامعه به سنت وسیره ی پیامبر: به دلـیل انحراف جامعه اسلامی از سنت و سیره نبوی در دوره حاکمیت یزید امام حسین (علیه السلام) تلاش اصلی و محوری خود را بازگرداندن جامعه به سنت و سیره نبوی معـرفی مینماید. امام حسین (علیه السلام) درخطبهای میفرماید که پیامبر اکرم فرموده است:کسی که ببیند یک سلطان جائری حلال میشمرد حرمـات الله را و مـع ذالک سـاکت شد و تغییر نداد باقول خودش بـا عمل خودش ایـن انجـرفی که سلطـان جائر پیدا کرده حتم اسـت برخدای تبارک و تعالی که جای او را هم همان جای سلطان جائر در آخرت قرار بدهد.
۲-حفظ و احیای شریعت: درطول هدف پیشین احـیای شریعت اسلامی از دستبرد و تطاول معاندان از جمله هدفهای والای حسینی است. خطری که که معاویه و یزید برای اسلام داشتند منصب خلافـت نبود این کمترین خطر بود ولی خطر اصلی این بود که میخواستند :
الف اسلام را به صورت سلطنت در بیاورند.
ب میخواستند معنویت را به صورت طاغوت درآورند.
ج) اسلام را منقلب کنند و به یک رژیم کاملاً طاغوتی در آورند.
د) اسلام را وارونه کردند سلطنت بود این خطر بزرگی بود که امام حسین (علیه السلام) با قـیامش و نـثـار خـونـش آن را رفـع کرد. سید الشهدا در این راه جان خـود را فدا کرد.
۳-اقامه عدل ومعروف و رفع مـنکر: از هـمان روزاول فـرمودند:
میبینید که به معروف عمل نمیشود و به منکر عمل میشود. او انگیزهاش این بود که معروف را اقامه کند و منکر را از بـین ببرد. انحراف همه از مـنکرات است و جز خط مستقیـم توحید هرچه هسـت منکر است و باید از بین برود.
۴-تشکیل حکومت اسلامی: آنهاکه خیال میکـنند کـه سیدالشهدا برای حکومت نیامده بود و خود اینها برای حکومت آمدند سخت دراشتباهند. برای اینکه حکومت باید در دست کسی مثل سیدالشهدا باشد. زیرا اصل قیام انبیاء از اول تا آخر این بوده است.
۵-شهادت: خون شهید رسواگر ظالم ونشانه نزدیکتر شـدن پیروزی مکتب است. هر شهیدی که میداد ابتهاج حسین زیادتر میشد. چرا چون به هدف و یک قدم به پیروزی نـزدیـکتر میشد.
۶-انجام اصلاحات بنیادی: بنی امیه چه کسانی هستند؟ شجره ملعونه، ناگزیر اسلام آوردند، بادرون کفر و ظاهر اسلام، مصـداق بارز نفاق هستند. سوء استفاده بعداز رحلت پیامبرکه شامل موارد ذیل است.
الف) سلطه خود را بر دنیای شرق تا غرب بگسترانند.
ب) سیرهای نبی مکرم را مبـنی بر مـال وثـروت و...دانستند.
دستاوردهای قیام عاشورا:
۱- حفاظت از اندیشههای اسلامی:
پیامبر (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) فرمود: انا من حسین. یعنی دیانت را او نگه میدارد و ایـن فدا کاری و دیانت اسلام رانگه داشته است و ما باید این را نگه داریـم باید رمز بقای مذهب و ممالک اسلامـی مـمالک شیعی را بدانیم چه بوده و آن راحفظ کنیم.
۲- عاشورا نماد غلبه حق بر باطل:امام حسین (علیه السلام) و یارانش کشته شدهاند اما پیروزی نهـایی از آن آنهاست چـون مکتبشـان شکـست نخورد. یزیـد و یـارانـش در مـزبـله تـاریـخ دفـن شدند تا ابد؛ و این است پیروزی خـون بر شمشیر و حق بر باطل.
دروس عاشورا:
۱- رابطه دین و سیاست و لزوم بر خورداری از بینش سیاسی.
۲- لزوم فداکاری در راه احیای شریعت
۳- درس جاودانگی در پرتو شهادت
۴- تحمل رنجها و مشقتها
۵- درس شجاعت
۶- ادای تکلیف در هر صورت
۷- چگونگی مبارزه، انقلاب وتسلیم نشدن
احیای دین امروزه چگونه محقق میشود
امام خمینی میفرماید: احیای دین در این عصر بدون احیـای عاشورا ممکن نیست چون تـنها راهکار بـرای احیای دین انقلاب بوده وتنها راه به حـرکت درآوردن چرخ عظیم انقلاب احـیای عاشورا حسینی است.