تالار گفتگوی بیداری اندیشه

بسم الله الرحمن الرحیم

علیک سلام دوست عزیز،کوروش کبیر.
اولا از اینکه ما رو قابل دونستید و نظرتونو اعلام فرمودید تشکر می کنم.در پاسخ به فرماشات شما بهتر می بینم چند نکته رو عرض کنم.

نقل قول:یکی از مهمترین شرایطش هم اینه که بدونی اون چیزی که میخوای بهش امر کنی به عنوان یک معروف در جامعه شناخته بشه و اون چیزیه که میخوای نهی کنی پیش اکثر مردم به عنوان بد شناخته شده باشه.

خوب یا بد (معروف یا منکر) بودن کاری رو دین معلوم می کنه،نه مردم یا جامعه.

نقل قول:کسی نگفته اسید پاشی کار بسیج یا بسیجی هاست

شاید فرمایش شما درست باشه.ولی وقتی توی فضای مجازی بچرخیم این تهمت ها زیاد زده شده.

نقل قول:بدحجاب

البته در بین قربانیان این حادثه ی وحشیانه و غیر انسانی دختری با حجاب هم بوده،که نشون می ده هدف امر به معروف و یا مقابله با بد حجابی نبوده.

نقل قول:بعضی گروههای تندرو به اصطلاح مذهبی وجود دارن

وجود عناصر تندرو و مقدس نما و خر مذهبی در طول تاریخ باعث ضربه زدن به اسلام شده و اسلام از وجود این افراد شاید بیشتر از دشمنان ضربه خورده.اما اونچه که مهم و قابل توجه هستش اینه که نباید رفتار بعضی از افراد رو به نام دین بنویسیم و با بازیچه قرار دادن این گونه رفتارها دین و احکام دینی رو مورد هجمه قرار بدیم.

همون طوری که عرض شد.امر به معروف و نهی از منکر مراتبی داره که آخرین مرحلش اقدام عملی هستش.البته

نقل قول:وارد عمل شدن نه تنها به زور گفتن نيست، كتك زدن و مجروح كردن نيست، البته مواردي هم هست كه جاي تنبيه عملي است كه آن هم از شئون حكومت اسلامي است و شهروندان جامعه اسلامي از پيش خود حق اعمال اين تنبيهات را ندارند. امر به معروف عملي اين است كه نبايد تنها به گفتن قناعت كند و فكر كنيم همه چيز را گفتن درست مي شود. گفتن، شرط لازم است ولي كافي نيست. بايد عمل كرد و آنچه مربوط به شهروندان است برخورد عملي غيرمستقيم است.

این یعنی هیچ وقت دین اجازه نمیده که با اسم امر و نهی این رفتار وحشیانه انجام بشه.

بازهم از اینکه مارو قابل دونستی و نظرتو اعلام کردی صمیمانه تشکر می کنم.و بیشنهاد می کنم این سلسله بحث هارو دنبال کنی.چون در آینده شرایط امر به معروف و نهی از منکرو بیان خواهیم کرد.

بسم الله الرحمن الرحیم

شیوه های امر به معروف و نهی از منكر

هدف عمده و اساسي در امر به معروف و نهي از منكر محقق شدن معروف و از بین رفتن منكر است. براي رسیدن به اين هدف به نظر مي رسد كه بايد به دنبال بهترين و مؤثرترين راهكارها و شيوه هاي عملي بوده باشيم كه در اين راستا موارد زير پيشنهاد مي گردد: دومين اصلي كه در تأثير امر به معروف و نهي از منكر در خور توجه است، احترام به شخصيت افراد مي باشد. مرتكبان منكر تا وقتي كهآشکارا گناه نکرده اند، محترمند و نبايد به هتك حرمت آنها پرداخت.
معمولا ما انتظار داريم كساني كه در گرداب منكرات غوطه ور شده اند يك دفعه آنها را از گرداب در آوريم و يك مسلمان ايده آل بسازيم؛ در حالي‌كه تربيت امري تدريجي است و فضايل و رذايل هيچ‌كدام يك مرتبه در جان انسان‌ها به وجود نمي آيند.

نرمخويي و محبت يكي از امتيازات مكاتب الهي تشويق به خوبي‌ها و ارزش‌هاست. پيامبر مكرم اسلام (صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم) از عامل تشويق در جهت پيشبرد اهداف استفاده‌هاي زيادي مي‌كرد.
ايجاد فضاي امر و نهي
شكي در اين مسئله نيست كه محيط هر چند نقش زيربنايي ندارد ولي در پرورش فضايل و رذايل نقش اساسي دارد. رسالت انبيا نيز مبتني بر اين اصل بود كه محيط را به گونه‌اي آماده سازند تا خود مردم عدالت را بر پادارند:{ ليقوم الناس بالقسط } حدید/25بنابراين پيامبر اكرم (صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم) مي فرمايد: "كلكم راع و كلكم مسئول عن رعيته".

برخورد عملي با مرتكبان منكر
به طور كلي اگر در كنار شيوه هاي گذشته اين شيوه را مد نظر نداشته باشيم بدون شك امر به معروف و نهي از منكر بي نتيجه خواهد ماند.

سلام آقای قرآن

اول اینکه باید بگم من اون نوشته ای که در مورد لزوم امر به معروف و نهی از منکر معروف بودن(پسندیده بودن) اون پدیده هست رو از وبلاگ یه حزب اللهی خونده بودم و اینو از خودم نگفتم .درسته که ملاک شما مردم نیست و دینه ولی باور کنید این یکی از شرایط امر به معروفه که خود کارشناسان مذهبی هم بارها خوندم که همینو گفتن.

خب باید دید چرا این تهمت ها (به بسیج)به قول شما زیاد شده و بی اعتمادی به وجود اومده.!؟نمیشه گفت همش تقصیر ماهواره و اخبار بیگانگان و......هست .خب شاید مردم هم بعضی وقتا یه چیزایی ببینن یا بشنون که حقیقت داشته باشه برای همین بی اعتمادی بوجود میاد.

ولی با اون قسمت از حرفتون خیلی موافقم که نوشتین:
(وجود عناصر تندرو و مقدس نما و خر مذهبی در طول تاریخ باعث ضربه زدن به اسلام شده و اسلام از وجود این افراد شاید بیشتر از دشمنان ضربه خورده.اما اونچه که مهم و قابل توجه هستش اینه که نباید رفتار بعضی از افراد رو به نام دین بنویسیم و با بازیچه قرار دادن این گونه رفتارها دین و احکام دینی رو مورد هجمه قرار بدیم.)

البته باید این رو هم همه بدونن که امر به معروف و نهی از منکر فقط مختص حجاب نیست و اتفاقا مسائل مهمتر از حجاب رو هم شامل میشه ولی متاسفانه دیدم که به برخی به عمد با تبلیغات فقط میخوان مختص حجاب نشون بدن امر به معروف رو تا ایرادی به خودشون گرفته نشه.

بسم الله الرحمن الرحیم

در ميان فقيهان و عالمان دين، معروف است كه امر به معروف و نهى از منكر مشروط به چند شرط است و بدون آنها، اين فريضه واجب نيست. از آن‏جا كه اين فريضه، ناظر به مصالح عمومى جامعه است، اهميت اين شرايط آشكارتر مى‏گردد. اين شرايط برگرفته از دستورات و تعليمات معصومين‏عليهم السلام و پاره‏اى اجتهادات و تفسيرات بوده است.

1. شناختن معروف و منكر

بسم الله الرحمن الرحیم
گروهى از فقها معتقدند در صورتى كه آمر به معروف احتمال قوى بدهد كه امر به معروف و نهى از منكرش تأثيرى ندارد، ديگر بر او واجب نيست كه امر به معروف و نهى از منكر كند . براى نمونه محقق حلى درباره اين شرط مى‏گويد كه هرگاه آمر به معروف احتمال غالب بدهد يا علم پيدا كند كه امر به معروفش مؤثر نيست، ديگر بر او واجب نيست كه امر به معروف كند. ر.ك: شرائع الاسلام فى مسائل الحلال والحرام، ج‏1، ص‏ .390 بی شک آشكارترين مصداق تأثير، آن است كه مخاطب امر و نهى ، آن را بپذيرد و به آن عمل کند. اما تأثير در همين حد متوقف نمى‏شود: شاید ما كسى را امر به معروف كنيم و از منكر بازداريم، اما آن شخص به گفته ما ترتيب‏اثرى نمى‏دهد و همچنان روش خود را دنبال مى‏كند. باز در اين صورت نمى ‏توان نتيجه گرفت كه گفته ما بى‏تأثير بوده است، شايد پس از ما ديگرى و ديگران باز او را امر و نهى كنند و بدين‏ترتيب برآيند اين چند امر و نهى، موجب به صلاح آمدن آن شخص شود. شايد هم سخن آمر در آن شخص مطلقا تأثير نكند، اما حداقل ديگرى از اين امر و نهى بهره‏مند شود. اگر هم هيچ كس اثرى و ثمرى از اين امر و نهى نبرد، باز همين كه آمر با امر و نهى خود نشان مى‏دهد كه زنده است و مرده متحركى نيست و جامعه درمى‏يابد كه هنوز كسانى هستند كه در برابر منكرات حساسيت نشان مى‏دهند، خود بيش‏ترين تأثير را دارد.

بسم الله الرحمن الرحیم

3. اصرار بر ادامه منكر و ترك معروف
هدف از امر به معروف و نهى از منكر، ازبین بردن منكر و زنده کردن معروف در جامعه است. اين كار نيازمند حضور فعال مسلمانان در جامعه و وجود سازمان‏هاى مسئول براى پيشبرد اين هدف است . با اين همه شاید شخص يا سازمانى كه گاه مرتكب منكرى شوند و يا معروفى را واگذارند و آن‏گاه خود متوجه خطاى خويش شده، آن را جبران كنند. در اين صورت،جايى براى امر به معروف و نهى از منكر نمى‏ماند.
براى مثال شخصى كه بر اثر غفلت يا وسوسه شيطان، واجبى چون نماز را وامى‏گذارد و منكرى چون شرب خمر را مرتكب مى‏شود، اما وقتی که متوجه نادرستى رفتار خود شده، توبه مى‏كند و نماز گذشته را به‏جاى مى‏آورد، عملا خودش را امر به معروف و نهى از منكر كرده است و ديگر نيازى به امر و نهى ديگرى ندارد. بنابراين هر كس در اين شرايط دست به امر به معروف و نهى از منكر بزند، فلسفه اين فريضه را فراموش كرد است. چنين كارى ديگر امر به معروف و نهى از منكر ناميده نمى‏شود، بلكه عيب‏جويى، سركوفت زدن و نمك بر زخم ديگران پاشيدن است كه خود از مصاديق بارز منكر به‏شمار مى‏رود؛ چون تحقير مسلمان، از منكرات مسلم است.
از اين‏ رو فقيهان گفته‏اند نهى از منكر در جايى است كه بدانيم شخص مرتكب منكر، بر شيوه نادرست خود اصرار دارد؛ ولى اگر اين اطمينان حاصل نشد، ديگر امر و نهى او معنا ندارد؛ بلكه به گفته بسيارى از فقيهان حرام است.

4. موجب مفسده نبودن اجراى اين فريضه اما مسئله اصلى آن است كه غالبا فقيهان، مفسده را به ضرر و آن هم ضرر شخصى تفسير و تبديل كرده و گفته‏اند كه هرگاه اجراى اين فريضه براى آمر و ناهى ضررى داشته باشد، نباید آن را انجام داد.پذیرش این شرط به صورت مطلق، معادل ترك اين فريضه است.
بنابراین باید توجه داشت که،اساسا هيچ نهى و امرى بدون اندك ضررى ممكن نيست و به مقدارى كه امر و نهى اهميت پيدا مى‏ كند، زيان‏هايى متوجه آمر و ناهى است. قرآن كريم از زبان لقمان گزارش مى‏كند كه به فرزندش فرمود:
{ يَا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلَاةَ وَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَ عَنِ الْمُنكَرِ وَاصْبِرْ عَلَى مَا أَصَابَكَ إِنَّ ذَلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ } لقمان/17
اين آيه به‏ روشنى نشان مى‏ دهد كه امر به معروف و نهى از منكر، زيان‏هايى را متوجه آمر و ناهى مى‏ كند، اما اين مسئله باعث تعطيل آن نمى‏ شود؛ بلكه بايد اين سختى‏ ها و تلخى‏ ها را تحمل کرد.
درباره اين شرط سخن فراوان است. اما يك نكته مسلم است و آن اين كه اجراى اين فريضه هر قدر هم ضررهايى براى آمر و ناهى داشته باشد، ترك آن زيان‏هاى بيش‏ترى دارد؛ از جمله حاكميت اشرار و مستجاب نشدن دعاها، و هيچ زيانى از اين بالاتر نيست كه حاكميت اسلام ضعیف شود.
اگر هم اين فريضه را براساس سود و زيانش بسنجيم، هيچ زيانى بدتر از خشم خداوند متعال و از ميان رفتن نيكان به جرم گناه بدكاران نيست.

5. پايبندى آمر و ناهى به گفته‏ هاى خود
به گفته بعضی از فقيهان يكى‏ ديگر از شرايط امر به معروف و نهى از منكر آن است كه آمر به معروف و ناهى از منكر، خود به گفته‏ هايش پايبند باشد و گفتارش از كردارش فراتر نرود.
اما این به این معنی نیست كه امر به معروف و نهى از منكر بر كسى كه پايبند گفته‏ هايش نيست، واجب نمى‏ باشد. بدين‏ ترتيب اين شرط، شرط تأثير است، نه شرط واجب شدن آن.با توجه به همين نكته است كه عمده فقيهان، اين شرط را جزو شرايط اصلی ندانسته ‏اند.
امام علی ‏عليه السلام كسانى را كه امر به معروف و نهى از منكر مى‏ كنند، اما خود به گفته‏ هايشان عمل نمى‏ كنند، لعنت مى‏ كنند و مى‏ فرمايند: «خداوند آمران به معروف را كه خود آن را وامى‏ گذارند و ناهيان از منكر را كه خود بدان عمل مى‏ كنند، لعنت كند. نهج‏البلاغه،خطبه .129

آداب امر به معروف و نهی از منكر
در هر كاری آدابی نهفته است و این آداب در امر به معروف و نهی از منكر به شرح ذیل است:

۱- تجسس نكنید از دخالت در زندگی خصوصی مردم بپرهیزد كه این كار خود امری حرام است.
۲- صبور باشد زیرا ریشه كنی منكر به سرعت ممكن نیست.امر به معروف و نهی از منكر، ص۱۷۳-۱۹۴
۳- قطع رحم نكند باید دانست كه دستورات اسلام مكمل یكدیگرند و اجرای هیچ یك نباید مانع اجرای دیگر فرایض شود.
۴- پرده دری نكند.
۵- خود را فراموش نكند.

بسم الله الرحمن الرحیم

آداب امر به معروف و نهى از منكر

از ميان فرايض اسلامى، تنها فريضه‏اى كه مشروط به تأثير است، همين امر به معروف و نهى از منكر است. از ما خواسته‏ اند تا بى‏ توجه به تأثير، نماز بخوانيم يا روزه بگيريم. اما در مورد امر به معروف، مؤثر واقع شدن آن، يكى از شرايط وجوبش به ‏شمارمی آید. همه شرايط و مراتب و آدابى كه براى اجراى اين فريضه در نظر گرفته‏اند، چيزى نيست جز كوشش براى مؤثرتر شدن آن.
مقصود از آداب، آن چيزهايى است كه رعايت آنها در گرفتن نتيجه مؤثر است. برخى از اين آداب، اختصاص به امر به معروف ندارد و شامل بيش‏تر عرصه‏هاى زندگى نيز مى‏شود و پاره‏اى از آنها در پاره‏اى از كتاب‏ها تحت عنوان شرايط امر به معروف و نهى از منكر ذكر شده و يا از مشتقات آنها به‏ شمار آمده است.

1. پرهيز از تجسس

بسم الله الرحمن الرحیم

2. پرهيز از پرده‏ درى

بسم الله الرحمن الرحیم

3. پرهيز از دشنام امام على‏ عليه السلام در جنگ صفين ديد كه يارانش به لشكريان معاويه دشنام مى‏ دهند، آنان را از اين كار برحذر داشت و فرمود: من خوش ندارم شما دشنام گو باشيد؛ ليك اگر كرده‏ هاى آنان را بازگوييد و حالشان را فراياد آريد، به صواب نزديك‏تر بود و در عذرخواهى رساتر. نهج‏البلاغه، خطبه 206 (ترجمه شهيدى)

بسم الله الرحمن الرحیم

4. رفاقت