۲۶/بهمن/۹۳, ۷:۵۰
** السلام علیک یا حسن بن علی(علیه السلام) ایهاالمجتبی یابن رسول الله(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) **
°•°•° ~ کریم ترین ~°•°•°
√ پشتیبان حق در جمل √
شاید ابتدای امر اینگونه به نظر می رسید که حقّ در برابر حقّ ایستاده است: «وصیّ رسول الله(صلوات الله علیه و آله) در برابر «عایشه، همسر رسول خدا(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)». انتخاب سختی بود. به خصوص آنکه طلحه، که به «سیف الاسلام»، مشهور بود و یار قدیمی حضرت امیرالمؤمنین علی(علیه السلام)، در روزگار تنهایی ایشان، یعنی زبیر، همراهی با عایشه را برگزیده بودند. امّا جمله ای بود که خیال لشکر امیر را راحت می کرد: «حق با علی(علیه السلام) و علی(علیه السلام) با حق است.»(1) در این جنگ بود که حضرت علی(علیه السلام)، فرزندش امام حسن مجتبی(علیه السلام) را چندین بار برای تذکّر دادن درباره ی طرف حقّ به سمت میدان دشمن فرستاد.
در این مطلب به دو خطبه ی امام حسن(علیه السلام) در جنگ جمل اشاره می کنیم.
مردم! خدا یاور علی(علیه السلام) است
زمانی که شورشیان جمل در «کوفه» گرد آمده بودند، حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) در طیّ نامه ای به عبدالله بن قیس، که به شورشیان پناه داده بود، گوشزد کرد که در صورتی که از کارش کناره گیری نکند، شورشیان به او خیانت می کنند. ایشان این نامه را به دست امام حسن(علیه السلام) و عمّار بن یاسر دادند تا به کوفه برسانند.
زمانی که امام حسن(علیه السلام) به کوفه رسیدند، رو به کوفی صفتان کردند و فرمودند:
«اى مردم! فضائل امير المؤمنين على (علیه السلام) آنچنان [زیاد] است که اندکى از آن برای شما بس است و اينک ما آمده ايم و از شما تقاضاى حرکت داريم که شما بهترين يارى دهندگان و مهتران عرب هستيد و همانا که طلحه و زبير بيعت خود را شکسته و عايشه را همراه خود بيرون آورده اند. به هر حال عايشه، زن است و ضعف رأى آنان چنان است که خداوند متعال فرموده است: مردان را بر زنان تسلط و حقّ نگهبانى است.
حقیقتاً به خدا سوگند که اگر شما او (حضرت علی(علیه السلام)) را يارى ندهيد، خداوند او را يارى خواهد داد و مهاجران و انصار و ديگر مردم او را پيروى خواهند کرد و شما خداى خود را يارى دهيد تا شما را يارى دهد.»(2)
بیعت با زبان و نه با دل
وقتی جنگ جمل به راه افتاد، چندین و چند خطبه و نامه میان دو لشکر ردّ و بدل شد. از سوی لشکر جمل، عبیدالله بن زبیر که آتش همه را تیز می کرد، چندین بار برخاست و مرگ عثمان را به گردن حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) انداخت و ایشان را متّهم ساخت که شایستگی ریاست بر دین و دنیای مردم را ندارد. البتّه دریا، به آب دهان سگ نجس نمی شود، امّا متأسّفانه کسانی پیدا شدند و با چنین خطبه هایی، به سپاه مقابل حضرت علی(علیه السلام) پیوستند.
در چنین زمانی، امام حسن(علیه السلام) به فرمان پدر برخاستند و خطبه ای دیگر خواندند. ایشان بعد از حمد و ثنای الهی فرمودند:
«اى مردم! سخنان ابن زبير به اطّلاع ما رسيد و به خدا سوگند که او گناهان عثمان را برمى شمرد و گاه به او تهمت مى زد و چنان سرزمين ها را بر عثمان تنگ کرد تا کشته شد و طلحه در حالى که هنوز عثمان زنده بود، پرچم خود را بر بيت المال برافراشت.
امّا اينکه [عبدالله بن زبیر] مى گويد: «على حکومت مردم را با زور غصب کرده است»، [چنین نیست]، پدرش مدعى است که با دست خود با على(علیه السلام) بيعت کرده؛ ولى با قلب خود بيعت نکرده است. بنابراين اقرار به بيعت مى کند و بعد بهانه مى تراشد. لازم است براى ادّعاى خود برهان و دليل آورد و کجا ممکن است بتواند دليل بياورد؟
امّا شگفتی ابن زبير از اينکه مردم کوفه به سوى مردم بصره آمده اند؛ چه جاى شگفت است که اهل حق به سوى اهل باطل هجوم آورند و به جان خودم و به خدا سوگند، مردم بصره [این حقیقت را] خواهند فهمید.
امروز وعده گاه ما و ايشان است. به پيشگاه خداوند متعال درباره ی آنان داورى مى بريم و خدا بر حق قضاوت خواهد کرد که بهترين قضاوت کنندگان است.»(3)
در قسمت بعد، از نقش امام حسن مجتبی(علیه السلام) در پایان یافتن جنگ سخن خواهیم گفت؛ ان شاء الله.
پی نوشت:
1. روایت مشهور نبویّ «علی مع الحق و الحق معه» که در منابع بسیاری نقل شده است از جمله: حسن بن على، امام يازدهم عليه السلام، التفسير المنسوب إلى الإمام الحسن العسکري عليه السلام، قم، چاپ اول، 1409 ق. ص628، طوسى، محمد بن الحسن، الأمالي (للطوسي)، قم، چاپ: اول، 1414ق. ص548، ابن بابويه، محمد بن على، الأمالي( للصدوق)، تهران، چاپ ششم، 1376ش. ص89؛ با استفاده از نرم افزار جامع الاحادیث نور 3/5.
2. مفيد، محمد بن محمد، «نبرد جمل»، ترجمه الجمل و النصرة لسيد العترة في حرب البصرة، تهران، نشر نی، چاپ: اول، 1383، ص 150-149؛ با استفاده از همان نرم افزار.
3. همان، ص 197.
پ.میعاد
mastoor.ir
°•°•° ~ کریم ترین ~°•°•°
√ پشتیبان حق در جمل √
شاید ابتدای امر اینگونه به نظر می رسید که حقّ در برابر حقّ ایستاده است: «وصیّ رسول الله(صلوات الله علیه و آله) در برابر «عایشه، همسر رسول خدا(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)». انتخاب سختی بود. به خصوص آنکه طلحه، که به «سیف الاسلام»، مشهور بود و یار قدیمی حضرت امیرالمؤمنین علی(علیه السلام)، در روزگار تنهایی ایشان، یعنی زبیر، همراهی با عایشه را برگزیده بودند. امّا جمله ای بود که خیال لشکر امیر را راحت می کرد: «حق با علی(علیه السلام) و علی(علیه السلام) با حق است.»(1) در این جنگ بود که حضرت علی(علیه السلام)، فرزندش امام حسن مجتبی(علیه السلام) را چندین بار برای تذکّر دادن درباره ی طرف حقّ به سمت میدان دشمن فرستاد.
در این مطلب به دو خطبه ی امام حسن(علیه السلام) در جنگ جمل اشاره می کنیم.
مردم! خدا یاور علی(علیه السلام) است
زمانی که شورشیان جمل در «کوفه» گرد آمده بودند، حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) در طیّ نامه ای به عبدالله بن قیس، که به شورشیان پناه داده بود، گوشزد کرد که در صورتی که از کارش کناره گیری نکند، شورشیان به او خیانت می کنند. ایشان این نامه را به دست امام حسن(علیه السلام) و عمّار بن یاسر دادند تا به کوفه برسانند.
زمانی که امام حسن(علیه السلام) به کوفه رسیدند، رو به کوفی صفتان کردند و فرمودند:
«اى مردم! فضائل امير المؤمنين على (علیه السلام) آنچنان [زیاد] است که اندکى از آن برای شما بس است و اينک ما آمده ايم و از شما تقاضاى حرکت داريم که شما بهترين يارى دهندگان و مهتران عرب هستيد و همانا که طلحه و زبير بيعت خود را شکسته و عايشه را همراه خود بيرون آورده اند. به هر حال عايشه، زن است و ضعف رأى آنان چنان است که خداوند متعال فرموده است: مردان را بر زنان تسلط و حقّ نگهبانى است.
حقیقتاً به خدا سوگند که اگر شما او (حضرت علی(علیه السلام)) را يارى ندهيد، خداوند او را يارى خواهد داد و مهاجران و انصار و ديگر مردم او را پيروى خواهند کرد و شما خداى خود را يارى دهيد تا شما را يارى دهد.»(2)
بیعت با زبان و نه با دل
وقتی جنگ جمل به راه افتاد، چندین و چند خطبه و نامه میان دو لشکر ردّ و بدل شد. از سوی لشکر جمل، عبیدالله بن زبیر که آتش همه را تیز می کرد، چندین بار برخاست و مرگ عثمان را به گردن حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) انداخت و ایشان را متّهم ساخت که شایستگی ریاست بر دین و دنیای مردم را ندارد. البتّه دریا، به آب دهان سگ نجس نمی شود، امّا متأسّفانه کسانی پیدا شدند و با چنین خطبه هایی، به سپاه مقابل حضرت علی(علیه السلام) پیوستند.
در چنین زمانی، امام حسن(علیه السلام) به فرمان پدر برخاستند و خطبه ای دیگر خواندند. ایشان بعد از حمد و ثنای الهی فرمودند:
«اى مردم! سخنان ابن زبير به اطّلاع ما رسيد و به خدا سوگند که او گناهان عثمان را برمى شمرد و گاه به او تهمت مى زد و چنان سرزمين ها را بر عثمان تنگ کرد تا کشته شد و طلحه در حالى که هنوز عثمان زنده بود، پرچم خود را بر بيت المال برافراشت.
امّا اينکه [عبدالله بن زبیر] مى گويد: «على حکومت مردم را با زور غصب کرده است»، [چنین نیست]، پدرش مدعى است که با دست خود با على(علیه السلام) بيعت کرده؛ ولى با قلب خود بيعت نکرده است. بنابراين اقرار به بيعت مى کند و بعد بهانه مى تراشد. لازم است براى ادّعاى خود برهان و دليل آورد و کجا ممکن است بتواند دليل بياورد؟
امّا شگفتی ابن زبير از اينکه مردم کوفه به سوى مردم بصره آمده اند؛ چه جاى شگفت است که اهل حق به سوى اهل باطل هجوم آورند و به جان خودم و به خدا سوگند، مردم بصره [این حقیقت را] خواهند فهمید.
امروز وعده گاه ما و ايشان است. به پيشگاه خداوند متعال درباره ی آنان داورى مى بريم و خدا بر حق قضاوت خواهد کرد که بهترين قضاوت کنندگان است.»(3)
در قسمت بعد، از نقش امام حسن مجتبی(علیه السلام) در پایان یافتن جنگ سخن خواهیم گفت؛ ان شاء الله.
پی نوشت:
1. روایت مشهور نبویّ «علی مع الحق و الحق معه» که در منابع بسیاری نقل شده است از جمله: حسن بن على، امام يازدهم عليه السلام، التفسير المنسوب إلى الإمام الحسن العسکري عليه السلام، قم، چاپ اول، 1409 ق. ص628، طوسى، محمد بن الحسن، الأمالي (للطوسي)، قم، چاپ: اول، 1414ق. ص548، ابن بابويه، محمد بن على، الأمالي( للصدوق)، تهران، چاپ ششم، 1376ش. ص89؛ با استفاده از نرم افزار جامع الاحادیث نور 3/5.
2. مفيد، محمد بن محمد، «نبرد جمل»، ترجمه الجمل و النصرة لسيد العترة في حرب البصرة، تهران، نشر نی، چاپ: اول، 1383، ص 150-149؛ با استفاده از همان نرم افزار.
3. همان، ص 197.
پ.میعاد
mastoor.ir