تالار گفتگوی بیداری اندیشه

مشاهده تالار در قالب اصلی: صاحبان حق عظیم (حق پدر و مادر)*&
شما درحال مشاهده محتوای قالب بندی نشده این مطلب هستید.برای مشاهده نسخه قالب بندی شده روی لینک فوق کلیک کنید
صفحه: 1 2 3 4 5
امام رضا - علیه السّلام - فرمودند:
مردی از پیامبر خدا - صلّی الله علیه و آله - سؤال كرد:
حقّ پدر بر فرزند چیست؟

حضرت فرمودند:
او را با نام صدا نكند؛
در راه رفتن از او جلو نیفتد؛
قبل از او ننشیند؛
و كاری انجام ندهد كه مردم پدرش را لعنت كرده و دشنام دهند.

(بحارالانوار، ج 74، ص 45)
.
.
.
اهميت حقوق والدين از نظر قرآن كريم

از منظر قرآن كريم اين موضوع جايگاه ويژه‌اي در بين مفاهيم اخلاقي ديگر دارد.
لحن خطابي و نيز آمرانه‌ي به كار رفته در اين آيات و نيز عبارات تأكيدآميز آنها مؤيد اين مدعاست.

مثال 1:
«و اذ اخذنا ميثاق بني‌اسرائيل لاتعبدون الّا الله و بالوالدين احسانا ...» (بقره/ 83)
و (به ياد آوريد) زماني را كه از بني‌اسرائيل پيمان گرفتيم كه جز الله را عبادت نكنيد و به پدر و مادر نيكي كنيد.
پيمان گرفتن بر رعايت احوال والدين، كه امر بر اين كار را در تقدير دارد، عبارت تأكيدآميزي است كه بر اهميت اين امر اشاره مي‌كند (مجمع البيان، ج1،ص149)

مثال 2:

«و قضي ربك ٲلّاتعبدوا الّا ايّاه و بالوالدين احسانا ...»(اسراء/ 23)
و پروردگارت حكم كرد كه جز او را عبادت نكنيد و به پدر و مادر نيكي كنيد.
عبارت «و قضي ربك» دراين آيه به الزامي بودن احسان به والدين دلالت دارد. چنان‌كه فعل نهي «الاتعبدوا» نيز مؤيد اين مطلب است (همان، ج3، ص 409)

مثال 3:
«و اخفض لهما جناح الذﱡلّ من الرﺣﻤﺔ ...» (اسراء/ 24).
و بالهاي تواضع خويش را از روي رحمت و مهرباني در برابر پدر و مادر فرود آر.
تعبير استعاري «فرود آوردن بال رحمت» در اين آيه بر حد اعلاي تواضع (قولي و فعلي) در برابر والدين دلالت مي‌كند (همان‌جا) چنان‌كه آغاز شدن آيه با فعل امر«اخفض» (پايين بياور) نيز تأكيد بر اين امر است.

از اين گذشته امر به نيكوكاري به والدين بلافاصله پس از امر به پاييندي به مفاهيم اساسي اعتقادي‌اي چون عبادت خداوند و شرك نورزيدن به ذات او (ر.ك آيات مثالهاي 1 و 2) خود از اهميت والاي اين موضوع در آموزه‌هاي قرآني خبر مي‌دهد.

عبارت :
«ان‌اشكر لي و لوالديك اليََّ المصير؛ سپاسگزار من و پدر و مادرت باش [و بدان كه] بازگشت [همه] به سوي من است» (لقمان/ 14)
نيز بر وجوب سپاسگزاري از والدين همچون وجوب شكرگزاري از خداوند اشاره دارد و آن را از مصاديق شكر (و عبادت) خداوند و بلكه همرديف آن دانسته است، چنان‌كه «اليّ المصير» در انتهاي آيه نيز با ياداوري اينكه سرانجام همگي در محضر خداوندحاضر خواهند شد و او به حساب همگي رسيدگي خواهد كرد انسان را بر اين شكرگزاري ترغيب مي‌كند و از ترك آن بر حذر مي‌دارد (الميزان، ج 16، ص 227)
.
چنين مطالبي با مراجعه به آيات 36 سوره‌ي نساء، 151 سوره‌ي انعام، 8 سوره‌ي عنكبوت و 15 سوره‌هاي لقمان و احفاف نيز قابل اثبات است.
.
.
نكته‌ي ديگري كه درباره‌ي اهميت رعايت حقوق والدين از منظر قرآن مجيد شايان ذكر است اين است كه قرآن احترام به والدين را از ويژگيهاي بارز پيامبران الهي و از فضايلي دانسته كه خداوند به ايشان مرحمت فرموده و با اين خصايص آنها را از ديگران متمايز ساخته است؛
مثلاً خداوند در آيه‌ي 14 سوره‌ي مباركه‌ي مريم، ضمن بيان فضايلي كه در وجود حضرت يحيي (عليه‌‌السلام) به وديعه نهاده، او را نيكوكار به والدينش خوانده است:
«و بَرّا بوالديه و لم يكن جبارا عصيا»

همچنين به هنگام برشمردن ويژگيهاي آشكاري كه خداوند به وي مرحمت فرموده است از اينكه خداوند او را نيكوكار نسبت به مادرش قرارداده است خبر مي‌دهد:
«و بَرّا بوالدتي و لم يجعلني جبارا شقيا» (مريم/ 32)

از اين گذشته آيات قرآن بر وجود چنين ويژگي‌اي درحضرات نوح و ابراهيم (عليهماالسلام) نيزاشاره دارند.
آنجا كه ضمن نقل دعاهاي مختلف ايشان به درگاه خداوند از اينكه غفران الاهي را در حق پدر و مادرشان درخواست كرده‌اند خبر مي‌دهد و البته واضح است است كه اين دعا از شخصي صادر نمي‌شود مگر به‌خاطر توجه او به حقوق والدين و رعايت آن.
اين آيات عبارتند از:
1- «ربنا اغفرلي و لوالدي و للمومنين يوم يقوم الحساب» (ابراهيم /41)
2- «رب اغفرلي و لوالدي و لمن دخل بيتي مومنا ...»( نوح /28)

اين آيات و نيز آيه‌ي 24 سوره‌ي مباركه‌ي اسراء بيان مي‌دارد كه يكي از وظايف فرزندان در رعايت حقوق والدين و احترام به ايشان آن است كه دعاگوي خير آنان باشند.
اَللَّهُمَّ خَفِّضْ لَهُما صَوْتى، وَ اَطِبْ لَهُما كَلامى، وَ اَلِنْ لَهُما عَريكَتى، وَاَعْطِفْ عَلَيْهِما قَلْبى، وَصَيِّرْنى بِهِما رَفيقاً، وَ عَلَيْهِما شَفيقاً

و خداوندا، صدايم را در محضر آنان ملايم ‏كن، و گفتارم را بر آنان دلنشين فرما، و خويم را نسبت به آنان نرمى عنايت كن،و قلبم را بر هر دو مهربان ساز، و مرا نسبت به هر دو خوش رفتار و دلسوز قرار ده


اَللَّهُمَّ اشْكُرْ لَهُما تَرْبِيَتى ، وَ اَثِبْهُما عَلى‏ تَكْرِمَتى، وَاحْفَظْ لَهُما ما حَفِظاهُ مِنّى فى صِغَرى

خداوندا هر دو را به پاس تربيت من جزاى نيكو ده ، و در مقابل آنكه مرا گرامى داشتند جزاى خير عطا فرما،و هرچه را در كودكى نسبت به من منظور داشته ‏اند در حق ايشان منظور كن


اَللَّهُمَّ وَ ما مَسَّهُما مِنّى مِنْ اَذًى، اَوْخَلَصَ اِلَيْهِما عَنّى مِنْ مَكْرُوهٍ، اَوْضاعَ قِبَلى لَهُما مِنْ حَقٍّ، فَاجْعَلْهُ حِطَّةً لِذُنُوبِهِما،وَ عُلُوّاً فى دَرَجاتِهِما، وَ زِيادَةً فى حَسَناتِهِما،يا مُبَدِّلَ السَّيِّئاتِ بِاَضْعافِها مِنَ الْحَسَناتِ

خداوندا اگر از جانب من آزارى به آنان رسيده، يا از من كار ناخوشايندى ديده ‏اند، يا حقى از آنان به وسيله من از بين رفته، همه را موجب پاك شدن آنان از گناهانشان و مايه رفعت مقامشان و افزونى حسناتشان قرار ده،اى كه بديها را به چندين برابر به خوبى تبديل مى ‏نمايى
عشق ورزی به پدر و مادر از دیدگاه قرآن کریم





« وَقَضَى رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِندَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلاَهُمَا فَلاَ تَقُل لَّهُمَآ أُفٍّ وَلاَ تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا ﴿۲۳﴾ وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُل رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا ﴿۲۴﴾

( و پروردگارت مقرر داشت که جزء او را نپرستید و به پدر و مادر نیکی کنید. اگر یکی از آن دو یا هر دو نزد تو به پیری رسیدند، به آنان (اُف) مگو و آنان را از خود مران و با آنان سنجیده و بزرگوارانه سخن بگو. و از روی مهربانی و لطف، بال تواضع خویش را برای آنان فرود آور و بگو: پروردگارا! بر آن دو رحمت آور، همان گونه که مرا در کودکی تربیت کردند.[1]

در احادیث، در مورد نیکی به پدر و مادر بسیار سفارش شده واز آزردن آنان نکوهش به عمل آمده است.
پاداش نگاه رحمت به پدر و مادر، حج مقبول است، رضایت آن دو رضایت الهی و خشم آنان خشم خداست احسان به پدر و مادر عمر را طولانی می کند و سبب می شود که فرزندان نیز به ما احسان کنند.

در احادیث آمده است: حتی اگر تو را زدند، تو (اُف) نگو، خیره نگاه مکن، دست بلند مکن، که مردم به آنان دشنام دهند، پیش از آنان مشین و پیش از آنکه از تو چیزی بخواهند به آنان کمک کن.[2]
مردی مادرش را به دوش گرفته طواف می داد، پیامبر را در همان حالت دید، پرسید: آیا حق مادرم را ادا کردم؟
فرمود: حتی حق یکی از ناله های زمان زایمان را ادا نکردی.[3]
از پیامبر اکرم(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) سوال شد: آیا پس از مرگ هم احسانی برای والدین هست؟ فرمود: آری، از راه نماز خواندن برای آنان و استغفار برایشان و وفا به تعهّداتشان و پرداخت بدهی هایشان و احترام به دوستانشان[4]
مردی از پدرش نزد پیامبر شکایت کرد. حضرت پدر را خواست و پرسش نمود، پدر پیر گفت: روزی من قوی و پولدار بودم و به فرزندم کمک می کردم، اما امروز او پولدار شده و به من کمک نمی کند. رسول خدا(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) گریست و فرمود: هیچ سنگ و شنی نیست که این قصه را بشنود و نگرید! سپس به آن فرزند فرمود: « انتَ و مالُک لابیکَ » تو و دارایی ات از آن پدرت هستید.[5]
احترام به پدر و مادر، از صفات انبیاست. چنانکه در مورد حضرت عیسی(علیه السلام)، توصیف « برّاً بوالدتی »[6]
و در مورد حضرت یحیی(علیه السلام)، ( برّاً بوالدیه )[7] آمده است.
والدین، تنها پدر و مادر طبیعی نیستند. در برخی احادیث، پیامبر اکرم(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) و امیرالمؤمنین(علیه السلام) پدر امت به

حساب آمده اند. ( أنا و علیّ ابوا هذه الاُمّة )[8] همچنان که حضرت ابراهیم، پدر عرب به حساب آمده است. « ملّة ابیکم ابراهیم »[9]
اگر پدر و مادر توجه کنند که پس از توحید مطرحند، انگیزه ی دعوت فرزندان به توحید در آنان زنده می شود.
« قضی ربّک الاتعبدوا الا ایاه و بالوالدین احساناً » بنابراین می توان از این آیه نتیجه گرفت:
1- خدمت گذاری و احسان به پدرو مادر، ازاوصاف موحّدواقعی است.« الاتعبدوا الا ایاه و بالوالدین احساناً »
2- فرمان نیکی به پدر و مادر مانند فرمان توحید، قطعی و نسخ نشدنی است. ( قضی )
3- احسان به والدین در کنار توحید و اطاعت از خداوند آمده است تا نشان دهد این کار، هم واجب عقلی و وظیفه ی انسانی است، هم واجب شرعی. « قضی ربک الاتعبدوا الا ایاه و بالوالدین احساناً »
4- نسل نو باید در سایه ی ایمان، با نسل گذشته، پیوند محکم داشته باشند.
5- در احسان به والدین، مسلمان بودن آنها شرط نیست. ( بالوالدین احساناً )
6- در احسان به پدر و مادر، فرقی میان آن دو نیست.
7- نیکی به پدر و مادر را بی واسطه و به دست خود انجام دهیم.
8- احسان، بالاتر از انفاق است و شامل محبت، ادب، آموزش، مشورت، اطاعت، تشکر، مراقبت و امثال اینها می شود.
9- احسان به والدین، حد و مرز ندارد. ( بالوالدین احساناً ) نه مثل فقیر، که تا سیر شود، و جهاد که تا رفع ستمگری باشد و روزه که تا افطار باشد.
10- سفارش قرآن به نیکی کرده، متوجه فرزندان است، به والدین زیرا والدین نیازی به سفارش ندارند و به طور طبیعی به فرزندان خود احسان می کنند.
11- هر چه نیاز جسمی و روحی والدین بیشتر باشد، احسان به آنان ضرروی تر است. « یبلغن عندک الکبر »
12- پدر و مادر سالمند را به آسایشگاه نبریم، بلکه نزد خود نگه داریم. ( عندک )
13- هم احسان لازم است، هم سخن زیبا و خوب « احساناً ... قل لهما قولاً کریماً » بعد از احسان، گفتار کریمانه مهم ترین شیوه ی برخورد با والدین است.
14- در نیکی کردن به پدر و مادر و قول کریمانه، شرط مقابله است. یعنی اگر آنان هم با تو کریمانه بر خورد نکردند، تو کریمانه سخن بگو. « و قل لهما قولاً کریماً »
15- فرزند در هر موقعیتی که هست، باید متواضع باشد و کمالات خود را به رخ والدین نکشد. « واخفض لهما جناح الذّل »
16- تواضع در برابر پدر و مادر، باید از روی مهر و محبت باشد، نه ظاهری و ساختگی، یا برای گرفتن اموال آنان « واخفض لهما ... من الرحمة »
17- فرزند باید نسبت به پدر و مادر، هم متواضع باشد، هم برایشان از خداوند رحمت بخواهد. « واخفض... و قل رب ارحمهما »
18- دعای فرزند در حق پدر و مادر مستجاب است، و گرنه خداوند دستور به دعا نمی داد.
19- دعا به پدر و مادر، فرمان خدا و نشانه ی شکرگزاری از آنان است « قل رب ارحمهما »
20- رحمت الهی، جبران زحمات تربیتی والدین است. « رب ارحمهما کما ربیانی » گویا خداوند به فرزند می گوید: تو رحمت خود را دریغ مدار، و از خدا نیز استمداد کن که ادای حق آنان از عهده ی تو خارج است.
21- گذشته ی خود، تلخی ها و مشکلات دوران کودکی و خردسالی را که بر والدین تحمیل شده است از یاد نبرد. « کما ربیانی صغیراً »
22- پدر و مادر باید بر اساس محبّت فرزندان را تربیت کند. « ارحمهما کما ربیانی ».
23- انسان باید از مربیان خود تشکر و قدر دانی کند.[10]
موفق باشید
-----------------------------------------
1- اسراء، 23-24

2- تفسیر نور الثقلین

3- تفسیر نمونه

4- تفسیر مجمع البیان

5- تفسیر فرقان

6- مریم/39

7- مریم/14

8- بحارالانوار، ج16، ص95

9- حج/78

10- دقایقی با قرآن، محسن قرائتی، ص115-119
بسم الله النور
سلام علیکم

اهميت حقوق والدين از منظر معصومین (سلام الله علیهم اجمعین) 1

1.از امام صادق(روحی فداه) پرسیده شد: خدای عزوجل میفرماید «و بپدر و مادر احسان کنید» (سوره اسرا آیه 23) منظور از احسان چیست؟ ایشان میفرمایند: احسان آنست که با آنها نیکو معاشرت کنی و آنها را مجبور نکنی که چیزی را که احتیاج دارند از تو بخواهند ، اگر چه بینیاز باشند(بدون آنکه اظهار نمایند باید وظیفه ات را انجام دهی) .مگر خداوند عزوجل نمیفرماید«هرگز به نیکی نرسید مگر از آنچه دوست دارید انفاق کنید.» (سوره آل عمران آیه 92)
سپس فرمودند: و اما قول خدای عزوجل «اگر یکی از ایشان یا هر دو آنها نزد تو به پیری رسیدند ، به آنها اف مگو و تندیشان مکن »(سوره اسرا آیه 23)یعنی اگر دلتنگت کردند به آنها اف مگو و اگر ترا زدند با آنها تندی مکن ،و فرمودند : به آنها سخنی شریف و بزرگوار بگو.یعنی اگر ترا زدند به ایشان بگو خدا شما را بیامرزد ، و فرمودند :و از روی مهربانی برای آنها جنبه افتادگی پیش آور. یعنی دیدگانت را به آنها خیره مکن ،بلکه با مهربانی و دلسوزی به آنها بنگر و صدایت را از صدای آنها بلندتر مکن و دستت را بالای دست آنها مگیر و بر آنها پیشی مگیر.

2.امام صادق (روحی فداه)میفرمایند:مردی نزد حضرت رسول(صلوات الله علیه و آله)آمد و عرض کرد :یا رسول الله! مرا سفارشی کن؟ ایشان فرمودند: چیزی را بخدا شریک مساز اگر چه به آتش سوخته شوی و شکنجه بینی ،همواره دلت به ایمان محکم باشد و پدر و مادرت را فرمان بر و به آنها نیکی کن،زنده باشند و یا مرده ؛و اگر دستور دادند خاندان و مالت را کنار بگذار این کار را بکن که از ایمان است.

3.از امام صادق(روحی فداه) پرسیده شد: چه اعمالی بهتر است؟ فرمودند : نماز اول وقت و نیکی به پدر و مادر و جهاد در راه خداوند.

4.امام موسی کاظم(روحی فداه) فرمودند: مردی از حضرت رسول(صلوات الله علیه و آله) پرسید:حق پدر بر فرزندش چیست؟ فرمودند: او را بنامش نخواند و جلو تر از راه نرود و پیش از او ننشیند و باعث دشنام او نگردد.(کاری نکند مردم پدرش را دشنام دهند)

5.امام صادق(روحی فداه):مردی از شما را چه مانع میشود که به پدر و مادرش نیکی کند ،زنده باشند یا مرده ،که از جانب آنها نماز بخواند و صدقه دهد و حج گذارد و روزه بگیرد ، تا آنچه کرده ثوابش از آنها باشد و مانند آن هم برای خود او خدای عزوجل بوسیله احسان و صله او ،خیر و فراوانی برایش زیاد کند.

6.از امام علی بن موسی الرضا (روحی فداه) سوال شد:هرگاه پدر و مادرم مذهب حق را نشناسند دعاشان کنم؟ فرمودند :برای آنها دعا کن و از جانب آنها صدقه بده،واگر زنده باشند و مذهب حق را نشناسند با آنها مدارا کن، زیرا رسول خدا(صلوات الله علیه و آله) فرمود:«خدا مرا برحمت فرستاده نه به بیمهری و نافرمانی.

7.امام صادق (روحی فداه)میفرمایند:مردی نزد حضرت رسول(صلوات الله علیه و آله)آمد و عرض کرد :یا رسول الله! به که احسان نمایم؟ فرمودند: بمادرت. گفت سپس بکه؟ فرمودند :بمادرت .عرض کرد :سپس بکه؟ فرمودند : بمادرت. و دوباره سؤال نمود و ایشان فرمودند : بپدرت.

8.امام صادق (روحی فداه)میفرمایند:مردی نزد حضرت رسول(صلوات الله علیه و آله) آمد و عرض کرد :یا رسول الله! من به جهاد علاقه دارم و نسبت به آن با نشاطم. پیغمبر (صلوات الله علیه و آله) فرمودند: پس در راه خدا جهاد کن که اگر کشته شوی نزد خدا زنده خواهی بود و روزی داده شوی و اگر بمیری پاداشت به عهده خدا باشد و اگر باز گردی از گناهان پاک شوی ،مانند روزی که به دنیا آمده ای. عرض کرد :یا رسول الله ! من پدر و مادر پیری دارم که بگمان خود بمن انس گرفته اند و از رفتنم بجهاد کراهت دارند. ایشان فرمودند: در اینصورت ملازم پدر و مادرت باش .سوگند به آنکه جانم در دست اوست مأنوس بودن یکشبانه روز با آنها از جهاد یکسال بهتر است.

9.امام مجمد باقر (روحی فداه)فرمودند: سه چیز است که خداوند عزوجل نسبت به آنها مخالفت رخصت نفرموده: رد امانت به نیکوکار و بد کردار، وفا به عهد نسبت به نیکوکار و بد کردار، و خوشرفتاری با پدز و مادر ،نیکو کار باشند و یا بد کردار.

10.از امام صادق (روحی فداه) سؤال شد: پدرم به حدی پیر و ناتوان شده که او را برای قضای حاجت به پشت میبرم. فرمودند : اگر توانی خودت اینکار را مباشرت کنی بکن و خودت برایش لقمه کن تا سپر آتش فردایت باشد.

کتاب اصول کافی جلد 3 باب خوشرفتاری با پدر و مادر
موفق باشید و خدایی .
آثار احترام به پدر و مادر و همچنین آثار بی‌حرمتی نسبت انها از دیدگاه قرآن

آ ثار دنیوی نیكی به پدر و مادر:


1- مرگ آسان: امام صادق ـ علیه السّلام ـ می‌فرماید: كسی كه دوست دارد خداوند سكرات مرگ را بر او آسان كند، صله رحم كند و به پدر و مادرش نیكی كند.[1]
2 - عمر زیاد می‌شود: «و الله یزید فی العمر.»[2] امام باقر ـ علیه السّلام ـ فرمود: نیكی به پدر و مادر عمر را زیاد می‌كند. .

3 - دچار فقر نمی‌شود: «......ولم یصبه فی حقاقه فقراً ابداً.»[3] در زندگی فقر به سراغ او نمی‌آید. .
4 - نتیجه نیكی به پدر و مادر: در دستورات اسلامی به ما سفارش كردند كه به پدر و مادر خود احسان كنید تا فرزندان شما نسبت به شما نیكی كنند، چون این كار یك آموزش عملی است كه فرزندانمان از ما می‌آموزند، لذا امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرمودند: به پدرتان احترام كنید كه فرزندانتان به شما نیكی كنند.[4]


آثار اخروی نیكی به پدر و مادر

1- رضای الهی: وقتی كه انسان به پدر و مادر خود احترام می‌كند و آنها را از خود راضی می‌كند، نتیجه‌اش این می‌شود كه خدا هم از او راضی می‌شود، لذا پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـفرمود: «رضای خداوند در رضای والدین است.»[5] .
2- در سایه عرش الهی: امام صادق ـ علیه السّلام ـ می‌فرماید: «حضرت موسی ـ علیه السّلام ـ با خداوند مناجات می‌كرد، یك نفر را دید كه زیر سایه عرش الهی است از خداوند سؤال كرد این چه كسی است كه زیر سایه عرش تو قرار گرفته است؟ خداوند فرمود: این كسی است كه به پدر و مادرش نیكی كرده است.»[6] .
3 - به جهنم نمی‌رود و جایگاهش بهشت است: عن رسول الله ـ صلّی الله علیه و آله ـ : «لن یدخل النار البار بوالدیه.»[7] یك نفر به حضرت عیسی گفت: ای معلم خیر مرا به عملی راهنمایی كن كه به بهشت بروم، فرمود: تقوای الهی را در آشكار و نهان داشته باش و به پدر و مادرت نیكی كن.[8] .
4 - در بهشت نزدیك انبیاء: پیامبرـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمود: «بین انبیاء و نیكی كننده به پدر و مادر یك درجه فاصله است.»[9]


آثار اخروی بی‌حرمتی به پدر و مادر
1- عدم غفران الهی: خداوند كسی را كه مورد غضب پدر و مادر واقع شده است هرچند هم هر طاعتی هم انجام بدهد، نمی‌بخشد و می‌گوید: هركاری می‌خواهی بكن كه من تو را نمی‌بخشم.[10] .
2 - مورد نظر خدا قرار نمی گیرد: پیامبرـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمود: «چهار گروهند كه خداوند در روز قیامت به آنها نگاه نمی‌كند: 1) عاق والدین 2) کسانی که منت سر دیگران می گذارند 3)تكذیب كننده قدر 4) شارب خمر.»[11] .
3- عدم ورود به بهشت: امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرمود: عاق والدین وارد بهشت نمی‌شود. «لا یدخل الجنه العاق لوالدیه.»[12] موسی به خدا عرض كرد: «پروردگارا فلان دوست شهیدم كجاست؟ خداوند فرمود: در جهنم است! موسی ـ علیه السّلام ـ عرض كرد خدایا مگر خودت وعده نداده‌ای كه شهدا را به بهشت ببری؟ خداوند فرمود: بله، ولی این شخص مصرّ عقوق والدین بود و من هیچ عملی را از عاق والدین قبول نمی‌كنم.»[13] .
4- عدم استشمام بوی بهشت: نه تنها عاق والدین وارد بهشت نمی‌شود، بلكه از فاصله دوری از بهشت عبور داده می‌شود، امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرمود: «پیامبرـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمودند: از عاق والدین پرهیز كنید، زیرا بوی بهشت از مسیری هزار ساله استشمام می‌شود، ولی عاق والدین آن را استشمام نمی‌كند.»[14] .
5-عدم قبول نماز: امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرمود: «اگر كسی به پدر و مادرش نگاه ظالمانه بكند، خداوند نمازش را قبول نمی‌كند.»[15] .
6- ملعون: امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرمود: «ملعون است ملعون است كسی كه پدر و مادرش را بزند، ملعون است ملعون است كسی كه عاق والدین می‌شود.»[16]


آثار دنیوی بی‌حرمتی به والدین


1- كوتاهی عمر: در داستان خضر و موسی در آنجا كه آن نوجوان را می كشد، علت كشتن نوجوان را اینگونه بیان می‌كند: «و اما الغلام فكان ابواه مؤمنین فخشینا ان یرهقهما طغینا و كفرا.»[17] «و اما آن نوجوان پدر و مادرش با ایمان بودند، ما نخواستم او آنها را به طغیان و كفر وادارد.» از این آیه معلوم می‌شود جایی كه فرزند بخاطر آن كه در آینده پدر و مادر خویش را آزار می‌دهد و در برابر آنها طغیان و كفران می‌كند و یا آنها را از راه الهی به در می‌برد، مستحق مرگ می باشد، چگونه است حال فرزندی كه هم‌اكنون مشغول به این گناه است؟ آنها در پیشگاه خدا چه وضعی دارند؟ و در روایات اسلامی پیوند نزدیكی میان كوتاهی عمر و ترك صله رحم (مخصوصا آزار پدر و مادر) ذكر شده است.[18] .
2- محروم از توفیق الهی: امام رضا ـ علیه السّلام ـ فرمود: «خداوند عقوق والدین را حرام كرده، زیرا عاق والدین باعث می‌شود كه توفیق اطاعت الهی از او صلب شود.»[19] .
3- تعجیل در عقوبت: «قال رسول الله ـ صلّی الله علیه و آله ـ ثلاثه من الذنوب تعجل عقوبتها و لا تؤخر الی الاخره عقوق الوالدین....» سه دسته از گناهان هستند كه خداوند در عقوبت آنها تعجیل می‌كند و آنها را به آخرت وا نمی‌گذارد: 1) عقوق والدین...[20]


معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:


1 - ارزش پدر و مادر در قران و روایات، گوهری. . 2 میزان الحكمت، ری شهری، ج 10 ، ص 709. . 3 تفسیر نمونه، مكارم شیرازی، ج 21، ص 337. [1]. مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، بیروت، موسسه الوفاء، چاپ دوم، 1403 هـ .ق، ج71، ص 66. [2]. همان، ص 85. [3]. همان، ص 66. [4]. همان، ص 65. [5]. محمدی ری شهری، محمد، میزان الحكمه، بی جا، انتشارات مكتب الاعلام الاسلامی، چاپ اول، 1363، ج10، ص709. [6]. بحارالانوار، ج71، ص65. [7]. نوری، حسین، مستدرك الوسائل، مؤسسه آل‌البیت، لاحیاء التراث، چاپ سوم، 1411هـ ، ج15، ص175؛ هرگز نیکی کننده به پدر و مادر وارد آتش نخواهد شد. [8] . همان. [9] . همان، ص176. [10] . محمدی ری شهری، محمد، میزان الحكمه، ج10، ص716. [11] . مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج71، ص71. [12] . همان، ص74. [13] . مستدرك الوسائل، ج15، ص195. [14] . بحارالانوار، ج71، ص62. [15] . همان، ص61. [16] . همان، ص85. [17] . كهف/ 80. [18]. مكارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالكتب الاسلامیه، چاپ دهم، 1371، ج12، ص519. [19] . محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحكمه، ج10، ص717. [20] . همان.
بسم الله النور
سلام علیکم

اهميت حقوق والدين از منظر معصومین (سلام الله علیهم اجمعین) 2

11. از امام صادق سؤال شد :آیا فرزند میتواند پدرش را پاداش دهد؟ فرمودند: پاداشی برای پدر نیست جز دو صورت:

*پدر برده باشد و پسر او را بخرد و آزاد کند
*پدر بدهی داشته باشد و پسر آنرا بپردازد


12. امام محمد باقر (روحی فداه) فرمودند: همانا بنده ای نسبت بپدر و مادر خویش در زمان حیاتشان نیکوکار است ، سپس آنها میمیرند و او بدهی آنها را نمیپردازد و برای آنها آمرزش نمیخواهد ، لذا خداوند او را عاق و نافرمان مینویسد ، و بنده دیگری در زمان حیات پدز و مادر خود عاق آنهاست و نسبت به آنها نیکی نمیکند ، ولی چون مردند بدهی آنها را میپردازد و برای آنها آمرزش میخواهد و خدای عزوجل او را نیکوکار مینویسد.

13. از امام صادق (روحی فداه) پرسیده شد: پدر و مادرم مخالف مذهب شیعه میباشند. ایشان فرمودند : با آنها خوشرفتاری کن ، چنانکه با مسلمانهای دوست ما خوشرفتاری میکنی.

14. همانا خواهر رضایی رسول الله(صلوات الله علیه و آله) نزد ایشان آمد،چون او را دیدند شادمان گشت و روپوش خود را برای او گسترد و او را بر روی آن نشانید ،سپس به او تبسم فرمود و سخن گفت، تا او برخواست و برفت و برادرش آمد.حضرت رفتاریکه با خواهرش کرد ، درباره او نفرمود، بحضرت عرض شد :با خواهرش رفتاری کردی که با او نکردی؟ ایشان فرمودند : زیرا آ ن خواهر نسبت بپدر و مادرش خوش رفتارتر بود.

15. زکریا بن ابراهیم گوید: من نصرانی بودم و مسلمان شدم و حج گزاردم . سپس خدمت امام صادق(روحی فداه) رسیدم و عرض کردم : من نصرانی بودم و مسلمان شدم . فرمودند: از اسلام چه دیدی؟ گغت : قول خداوند عزوجل که میفرماید«تو کتاب و ایمان نمیدانستی چیست، ولی ما آنرا نوری قرار دادیم که هر که را خواهیم بدان هدایت کنیم» (سوره شوری آیه 52) فرمودند:محققا خدا را رهبری فرموده است. آنگاه سه بار فرمودند خدایا هدایتش فرما . سر جان هر چه میخواهی بپرس؟ عرضکردم : پدر و مادر و خانواده من نصرانی هستند و مادرم نابیناست ،من همراه آنها باشم و در ظرف آنها غذا بخورم؟ فرمودند: آنها گوشت خوک میخورند؟ عرض کردم : نه ،با آن تماس هم ندارند. فرمودند :باکی ندارد، مواظب مادرت باش و با او خوشرفتاری نما و چون بمیرد او را بدیگری وامگذار و خودت بکارش اقدام کن. من به کفه بازگشتم و نسبت بمادرم مهربانی کردم و خودم به او غذا می دادم و جامه به او میپوشاندم و خدمتگزارش بودم. مادرم به من گفت : پسرجان!تو زمانیکه به دین من بودی با من چنین رفتاری نمیکردی ،این چه رفتاریست که از تو میبینم . گفتم :مردی از فرزندان پیغمبر ما بمن چنین دستور داده. مادرم گفت: آن مرد پیغمبر است؟ گفتم : نه پسر یکی از پیغمبرانست. مادرم گفت : پسرجان این مرد پیغمبر است زیرا دستوریکه به تو داده از سفارشات پیغمبرانست . مادرم گفت: دین تو بهترین دینهاست ،آنرا به من عرضه کن. و او مسلمان شد و نماز با من گزارد تا هنگام شب که بیمار شد و گفت: پسر جان! آنچه بمن آموختی دوباره بیاموز و من تکرار کردم و مادرم اقرار کرد و از دنیا رفت.
(سراسر این حکایت دارای نکات آموزنده ایست، شما خود به آنها برسید. )

کتاب اصول کافی جلد 3 باب خوشرفتاری با پدر و مادر
موفق باشید و خدایی .
بسم الله النور
سلام علیکم

احادیث در باب عقوق و آزردن والدین

1. حضرت صادق (روحی فداه)میفرمایند: کمترین آزار به پدر و مادر گفتن اُف به آنهاست و اگر خداوند عزوجل چیزی را آسانتر و خوارتر از آن میدانست از آن نهی میفرمود و آن کمترین مراتب آزردن است و از جمله آزردن است که کسی به پدر و مادر خود خیره نگاه کند. (اشاره به آیه 23 سوره اسراء)

2. رسول خدا (صلوات الله علیه و آله)میفرمایند:با پدر و مادر نیکو رفتار باش و در بهشت جایگزین شو و اگر عاق و جفاکاری ،با آتش دوزخ بساز.

3. حضرت صادق (روحی فداه)میفرمایند: چون روز قیامت شود ،پرده از پرده های بهشت را کنار زنند،پس هر جانداری بوی آنرا از مسافت پانصدسال راه بشنود ،جز یکدسته .پرسیده شد آنها کیانند؟ فرمودند:عاق والدین.

4. رسول خدا (صلوات الله علیه و آله)میفرمایند: بالای نیکی هر نیکوکاری نیکی است تا آنکه انسان در راه خدا کشته شود و چون در راه خدا کشته شد دیگر بالای آن نیکی نیست، و بالای هر آزردنی آزردنی است تا آنکه کسی یکی از پدر و مادر خود را بکشد ، و چون چنین کرد بالاتر از آن آزردنی نیست.

5. حضرت صادق (روحی فداه)میفرمایند: هرکس به پدر و مادر خود نظر دشمنی کند در صورتیکه آندو به او ستم نیز کرده باشند ،خداوند نمازش را نپذیرد.(چه رسد به آنکه به او نیکی کنند)

6. حضرت باقر (روحی فداه) میفرمایند: پدرم به مردی نگاه کرد که پسرش به همراه او بود و آن پسر بشانه پدرش تکیه داده بود، فرمودند: پدرم با آن پسر از بدی کارش سخن نگفت تا از دنیا رفت.

اصول کافی جلد 4 باب عقوق و آزردن والدین

موفق باشید و خدایی .
بسم الله النور
سلام علیکم
دیدم دوستان علاقه ای به نوشتن مطلب در مورد پدرها و مادران عزیزشان ندارند ، گفتم خب خودم بنویسم. ولی حیفه که اینجور تاپیکها محجور بمونن.
رباعی در مقام مادر
کسی غمخوار من چون مادرم نیست
به از او در جــهان کــس یــاورم نیست
پــس از حــق مـی پرستــم مــادرم را
که غیر از عشق مادر در سرم نیست


(منظور شاعر در مصراع سوم دوستی بیش است و نه پرستش)

دعای مادر
آبـــروی اهــــل دل از خـــاک پـــای مادر است
هرچـه دارند این جـماعت ازدعـای مادر است
آن بـهشـتی را کـه قــرآن میــکند توصــیف آن
صـاحـب قــرآن بـگــفـتـا زیــر پــای مادر است
آســمان زنــدگــی روشــن شــد از نــور پـــدر
گــلشن هسـتی مــصفا از صـفای مادر است
اوج گــیـــرد قـــدر فــرزنـــد از دعـای خــیــر او
چون دم عیسی بن مریـم دردعای مادر است
بس که محبوب است مادر داشتن برهرکسی
مصـطفی را دخــترش زهــرا بجـای مادر است
مـن کـه از مـهـر علـی جـان و دلـم دارد صـفـا
ایـن صـفـای بـاطـن مـن از صـفـای مادر است
بهترین منظر بچشم و دل مرا سیمای اوست
خـوشتـرین آواز در گـوشـم صـدای مادر است
بـا تضـرع چـهره بـر پـایـش مـؤید سود و گفت
آبـــروی اهـــل دل از خـــاک پـــای مادر است


شعر از مؤید

موفق باشید و خدایی .
با سلام
با تشکر از همه دوستان به خاطر مطالب جامع و کاملشون
راستش من تو طول عمرم یه کتاب خوندم همه جام ازش استفاده می کنم.Smile
ببخشید که فقط یه منبع دارم اونم معراج السعادهBlush
الحق که معراج السعاده است. گفتم اینجا فقط جای مطالب ملا احمد نراقی خالیه که انشالله حقیر در چند قسمت خدمتتون عرض می کنم.
عقوق والدین و مذمت آن
و بیچاره کسی که عاق پدر یا مادر باشد. نه در دنیا خیر می بیند و نه در آخرت. و نه از عمر خود بر می خورد، و نه از عزت. یک لقمه نانی به دل خوش از گلوی او فرو نمی رود. و یک شربت آبی گوارا به کام او نمی رسد. و جمیع آیات و اخبار بی شماری که در خصوص ذم قطع رحم وارد شده است به مذمت آن نیز دلالت می کند.
حق سبحانه و تعالی می فرماید:«حکم فرمود پروردگار که جز او را پرستش نکن و بندگی ننمای و نسبت به پدر و مادر احسان و نیکی به جای آور، چنانچه یکی از ایشان یا هر دو در نزد تو به سن پیری برسند، اف بر روی ایشان مگوی. و چنانچه از تو چیزی خواهش نمایند ایشان را رد مکن. و با ایشان سخن شایسته گوی» (23اسراء)

از حضرت پیغمبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) مروی است که «زنهار حذر کنید از عقوق پدر و مادر، به درستی که بوی بهشت از هزار ساله ره شنیده می شود و با وجود این نمی شود آن کسی را که عاق باشد و نه کسی که قطع رحم کرده باشد و نه پیر زناکار. و نه کسی که از راه تکبر جامه خود را بکشد.»
و فرمود:«هر که صبح کند، در حالتی که پدر و مادر بر او غضبناک باشند، داخل صبح می شود در حالیکه دو در جهنم بر روی او گشوده است.»

و حضرت امام جعفر صادق (علیه السلام) فرمود که:«هرکه از روی خشم نگاه به پدر و مادر کند، در حالتی که پدر و مادر بر او [i]ظلم کنند، خدا هیچ نمازی را از او قبول نمی کند.»[/u]
و فرمود:«چون روز قیامت شود، پرده ای از پرده های بهشت برداشته شود، و به این سبب از پانصد سال راه، هر که را مشامی باشد بوی بهشت را می شنود مگر یک طایفه. عرض شد که آن کیست؟ فرمود: عاق والدین»
سلام به همه پدرها و مادرهای گل و دوست داشتنی
اگه بینمون هستند، قدرشونو بدونیم و اگه نیستند، براشون با هم فاتحه ای بخونیم... بسم ا...
(خدا رحمت کنه جمیع رفتگان رو)
شعری در وصف پدر و مادر
مادرم شبنم گلبرگ حیات
پدرم عطر گل یاس بقاست
مادرم وسعت دریای گذشت
پدرم ساحل زیبای لقاست
مادرم آئینه حجب و حیا
پدرم جلوه ایمان و رضاست
مادرم سنگ صبور دل
پدرم در همه حال کارگشاست
مادرم شهر امیداست و هنر
پدرم حاکم پیمان و وفاست
مادرم باغ خزان دیده دهر
پدرم برسرما مرغ هماست
مادرم موی سپید کرده زحزن
پدرم نقش همه خاطره هاست
مادرم کوه وقار است و کمال
پدرم چشمه جوشان عطاست
صفحه: 1 2 3 4 5
آدرس های مرجع