اِثْبات
به معنی باقی گذاردن حرف آخر کلمه‌ای که می‌خواهند بر آن وقف کنند (موقوفٌ علیها) می‌باشد. مانند: وَاقٍ[سوره غافر، آیه ۲۱.]

• ـ هَادٍ که در اصل وَاقِیٌ و هَادِیٌ بوده و حرف یاء به سبب اعلال، حذف شده است.

ابن کثیر به این شیوه وقف کرده، گر چه وقف به اسکان و حفظ رسم الخط قرآن بهتر است. یعنی وقف به صورت وَاقِیْ و هَادِیْ. اثبات از اقسام وقف می‌باشد.

اختِلاس

• «اختلاس» به معنی ربودن با شتاب و عجله است و آن ضد اشباع می‌باشد. و در اصطلاح علم تجوید، ربودن و طلب شتاب در حرکت هنگام تلفظ حرف است.

به طوری که نه متحرک و نه ساکن گفته شود. بدین معنی که ربودن یک سوم حرکت ضمه و کسره و باقی گذاردن دو سوم دیگر را در حال وصل، اختلاس می‌گویند. و در این حالت آن کلمه با صوت و صدای خفی و پنهان ادا می‌شود که در اختلاف قرائات بکار می‌رود.
مانند: فَسَیَکْفیکَهُمُ اللهُ[سوره بقره، آیه ۱۳۷.]
که ضمه هاء کلمه آخر اختلاس می‌شود و نِعِمّا[سوره بقره، آیه ۲۷۱.]
که در اصل «نِعْمَ ما» است، که میم اول ساکن بوده و در میم دوم ادغام شده و با اختلاس خوانده می شود.

اخفاء

• هر گاه بعد از تنوین یا نون ساکنه یکی از حروف پانزده گانه زیر قرار گیرد، چه در یک کلمه یا دو کلمه باشند، تنوین و نون ساکنه، اخفاء شده و با غُنّه طبیعی (خفیف) ادا می‌گردد.

زیرا مخرج نون با مخارج حروف مزبور نه چندان فاصله دارد، که مانند حروف حلقی اظهار شود، و نه آن قدر نزدیک است، تا مثل حروف یرملون ادغام گردد، بلکه میان اظهار و ادغام که همان «اخفاء» است ادا می‌شود. در این حالت زبان به مخرج نون گذارده نمی‌شود و باید صدا را اندکی کشید، تا اخفاء حاصل گردد، و قرّاء ترک غُنّه را در حال اخفاء جایز نمی‌دانند.
علامت اخفاء حرف «ف» یا یک نقطه است که در بعضی قرآنها بالای آن حرف می‌گذارند.

• [b] حروف پانزده گانه عبارتند از:

۱. تاء مانند: اَنْتُم ـ جَنّاتٍ تَجری
۲. ثاء مانند: اُنْثی ـ صَبّاً ثُمَّ[سوره عبس، آیه ۲۵ و ۲۶.]
۳. جیم مانند: یُنجی ـ غَسّاقاً جزاءً[سوره نباء، آیه ۲۵.]
۴. دال مانند: اَنْداداً ـ کَأساً دِهَاقاً[سوره نباء، آیه ۲۵.]
۵. ذال مانند: اَنذِرْهُم[ سوره مریم، آیه ۳۹.]ـ حکیمٌ ذلِکَ
۶. زاء مانند: مَنْزِلاً ـ مُبارَکَهٍ زَیتُونَهٍ۷. سین مانند: مِنْسأتِهِ[سوره سباء، آیه ۳۴.]ـ خَالِصاً سَابِغاً
۸. شین مانند: أنْشأنَا ـ صَبّارٍ شکُور[سوره شوری، آیه ۳۳.]
۹. صاد مانند: یَنصُرُ ـ رِیحاً صَرْصَراً[سوره فصلت، آیه ۱۶.]
۱۰. ضاد مانند: مَنْضُود ـ مُسْفِرهٌ ضَاحِکَهٌ[سوره عبس، آیه ۳۹.]
۱۱. طاء مانند: فَانْطَلَقَ ـ صَعیداً طَیّباً[سوره نساء، آیه ۴۳.]
۱۲. ظاء مانند: اُنْظُرْ ـ ظِلّاً ظَلِیلاً[سوره نساء، آیه ۵۷.]
۱۳. فاء مانند: اَنفُسَهُمْ ـ خَالِداً فِیهَا[سوره نساء، آیه ۱۴.]
۱۴. قاف مانند: یُنقذونَ ـ سَمِیعٌ قَرِیبٌ[سوره سباء،‌ آیه ۵۰.]
۱۵. کاف مانند: مِنکُم ( کِتابٌ کَریمٌ.[سوره نمل، آیه ۲۹.]

پیشا پیش از صبر و شکیبایی شما تشکر میکنم.

سلام
ادغام کبیر
ادغام بر دو نوع است: ادغام کبیر و ادغام صغیر
ادغام کبیر آن است که «مُدغم» و «مدغمٌ فیه» متحرک باشند که در این صورت اولی را ساکن و در دوم ادغام می‌کنند.
و چون در این نوع ادغام یک عمل بیشتر از ادغام صغیر انجام می‌گیرد (یعنی ساکن کردن مُدغم) بدین سبب آن را اذغام کبیر نامیده‌اند.

• ادغام کبیر بر دو نوع است:

۱. هر گاه مُدغم و مُدغمٌ فیه متماثل و در یک کلمه قرار داشته باشند، و مطابق قواعد صرفی ادغام شده باشند، ادغام آن لازم است مانند: مَدَّ (گسترد) ضَالّینَ[سوره حمد، آیه ۷.](گمراهان) که در اصل مَدَدَ و ضالِلینَ بوده است.
۲. چنانچه مُدغم و مدغمٌ فیه در دو کلمه قرار داشته باشند، خواه متماثل یا متجانس یا متقارب باشند، بعضی قرّاء ادغام را جایز دانسته‌اند، مانند: سَیَقُولُ لَکَ ـ یَعْلَمُ ما ـ ذَلِکَ کَتَبْنَا.


ادغام صغیر
آن است که مُدغم ساکن و مدغمٌ فیه متحرک باشد که در این صورت اولی را در دومی ادغام می‌نمایند مانند: فَاضْرِبْ بِهِ که به صورت فَاضْرِبِّهِ تلفظ می‌شود.
ادغام صغیر بر سه قسم است: متماثل ـ متجانس ـ متقارب.

• ادغام حروف متماثل: هر گاه دو حرف مانند هم پهلوی یکدیگر قرار گیرند اعم از آن که در یک یا دو کلمه قرار داشته باشند، ادغام آنها لازم است و آن را ادغام متماثلین می‌نامند مانند: قُلْ لَهُم ـ مِنْ نارِهِ.

• ادغام حروف متجانس: هر گاه دو حرف متجانس، یعنی حرفی که از جهت مخرج حروف یکی باشند، ولی در صفات (مانند شجری ـ نطعی ـ ذولقی و اَسَلی) متغایر باشند، پهلوی هم قرار گیرند، اعم از آن که در یک یا دو کلمه باشند، ادغام آنها لازم است، و آن را ادغام متجانسین می‌گویند مانند: وَجَدْتُ (یافتم) ـ حَصَدْتُمْ[سوره یوسف، آیه ۴۷.](درو کردید).

• ادغام حروف متقارب: چنانچه دو حرف متقارب یعنی دو حرفی که مخرجشان نزدیک هم است پهلوی هم واقع شوند، چه در یک کلمه باشد یا در دو کلمه، ادغام آنها جایز است و آن را ادغام متقاربین می‌گویند. مگر در مواردی که در اثر ادغام، تغییری در معنا عارض شود، و یا کلام ثقیل و از فصاحت خارج گردد مانند: اِذْتَأذّنَ[سوره اعراف، آیه ۱۶۷.] (هنگامی که اعلام نمود) ـ اِذْزَیَّنَ (وقتی که زینت داد) ـ قَدْ جاءَ (به تحقیق آمد).
  

قابل ذکر است که ادغام متجانسین و متقاربین در حروف حلقی و شفهی ثقیل و از فصاحت بدور است مانند: فَاصْفَح‏ْ عَنْهُمْ[
سوره زخرف، آیه ۸۹.](پس از کافران اعراض کن).
و نیز همزه و الف در هیچ حرفی ادغام نمی‌شود و هیچ حرفی هم در آنها ادغام نمی‌گردد.
پیشا پیش از صبر و شکیبایی شما تشکر میکنم.

سلام با تاخیر خدمت شما رسیدم

اظهار
به معنی ظاهر کردن حروف به هنگام تلفظ بطور واضح و آشکار است، که شامل حروفی می‎شود که مخرجشان دور است.

• اظهار بر خلاف ادغام است،

• زیرا دو حرفی که مخارجشان از هم دور است ادغام نمی‎شوند و باید آنها را اظهار نمود.

• پس اگر تنوین یا نون ساکنه قبل از یکی از حروف حلقی قرار گرفت، اعم از آنکه در یک یا دو کلمه باشند به لحاظ دوری مخرج اظهار، و آشکار تلفظ می‎شوند و علامت آن (ن) است که در بعضی از قرآن‎ها در زیر نون ساکنه و تنوین گذاشته می‎شود.

مانند:
۱. همزه مانند: مَنْ امَنَ ـ عَذَابٌ اَلیمٌ[سوره دخان،‌آیه ۱۱]
۲. هاء مانند: اَنْ هَدی ـ لِکُلِّ قَوْمٍ هَادٍ[سوره رعد، آیه ۷]
۳. عین مانند: اَنْعَمْتَ ـ مِنْ عَمَلٍ[سوره رعد، آیه ۷]
۴. حاء مانند: وَانْحَر ـ مِنْ حَکِیمٍ
۵. غین مانند: اِنْ یَکُنْ غَنِیّاً[سوره نساء، آیه ۱۳۵.]ـ اَجْرٌ غَیْرُ مَمْنُونٍ
۶. خاء مانند: مَنْ خَسَفْنَا[سوره عنکبوت، آیه ۴۰.]ـ مُقِیمٌ خالِدِینَ[سوره توبه،‌آیه ۲۱.]

• البته مَنْ راقٍ (کیست شفا دهنده در آیه ۲۷ سوره قیامه) که سکته دارد، ادغام آن جایز نیست.

اِلْحاق
به معنی پیوستن و پیوست کردن چیزی به چیز دیگر است.

• در اصطلاح تجوید الحاق و پیوستن هاء سَکْت در آخِر کلمه‎ای است، که بر آن وقف می‎کنند (موقوفٌ علیها)، تا حرکت حروف آخر و همچنین حرکت بنائی محفوظ مانده، و وقف به سکون هم شده باشد.
• این نوع وقف شیوه قرّاءِ درجه اول نیست.

نمونه‎های وقف الحاق عبارتند از:
۱. در «ماء» استفهامی که درحالت مجرور بودن، الف آن حذف می‎شود مانند: مِمَّ (مِمَّه ـ عَمَّ[سوره نبأ، آیه ۲.](عَمَّهْ).
۲. در ضمیر مفرد مذکر و مؤنّث غائب منفصل که مبنی بر فتح هستند مانند: هُوَ (هُوَه) ـ هِیَ (هِیَه).
۳. در نون مشدّد جمع مؤنّث مانند: (مِثْلَهُنَّهْ)
کلمات درون پرانتز نشان دهنده وقف به شیوه الحاق است.
۴. یاء مشدّد که مبنی بر فتح هستند مانند: عَلَیَّ (عَلَیَّهْ) ـ اِلَیَّ (اِلَیَّهْ) ـ بِیَدَیَّ (بِیَدَیَّهْ) ـ لَدَیَّ (لَدَیَّهْ).
«الف»

• حرف الف طبیعتاً ترقیق و تفخیم نمی‎شود، زیرا از حروف هوائی یا جوفی است و وجودش قائم و بستگی به غیر دارد، و تکیه‎گاهی ندارد و مجرد صوت است.

لذا ترقیق و تفخیم آن بستگی به حروف مستفله و مستعلیه دارد.[به عنوان استفال و استعلاء مراجعه شود.]

• ترقیق الف: هر گاه الف بعد از یکی از حروف مستفِله واقع شود ترقیق می‎گردد. مانند: سَاءَ ـ مَالِکِ ـ اِیَّاکَ. منظور از ترقیق. الف، اشباع ننمودن فتحه ماقبل آن است.

• تفخیم الف: چنانچه الف بعد از یکی از حروف مستعلیه یا مُفَخَّمه قرار گیرد، تفخیم می‎شود مانند: خَالِص ـ صَالِح ـ ضَامِر
  [سوره حج، آیه ۲۷]ـ طَالَ ـ ظَاهِر ـ تَغابُن ـ قَالَ ـ اَرادَ.

• منظور از تفخیم الف، اشباع فتحه ماقبل آن است.