کانال بیداری اندیشه در سروش کانال بیداری اندیشه در تلگرام



ارسال پاسخ  به روز آوری
 
رتبه به موضوع
  • 11 رای - 4.09 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
آزادی قدس نزدیک است (اخبار وضعیت قدس ،فلسطین و منطقه)
۰:۵۶, ۲۵/اسفند/۸۹ (آخرین ویرایش ارسال: ۲۵/اسفند/۸۹ ۱:۱۸ توسط idea.)
شماره ارسال: #30
آواتار
خبرگزاري فارس: مدير سابق امور ايران، افغانستان و خاورميانه در شوراي امنيت ملي آمريكا در دانشگاه واشنگتن با اشاره به تحولات خاورميانه معتقد است كه اين دگرگوني‌ها موازنه قوا را به‌نفع ايران تغيير داده است.

به گزارش خبرنگار ديپلماسي عمومي و جنگ نرم خبرگزاري فارس، پايگاه خبري "ريس فور ايران " در گزارشي با اشاره به سخنراني "هيلاري لورت " مدير سابق امور ايران، افغانستان و خاورميانه در شوراي امنيت ملي آمريكا در دانشگاه واشنگتن درباره بيداري جهان عرب و تاثيرات منفي آن بر اهداف و منافع آمريكا در خاورميانه و همچنين نزديكي به دولت جمهوري اسلامي ايران نوشت: دولت واشنگتن، در رسيدن به اهدافش براي تسلط دائمي بر كشورهاي خاورميانه، به ويژه نزديكي با دولت ايران شكست خورده است در حالي كه ايران به اهدافي كه در نظر داشت دست يافته است و تغييرات منطقه خاورميانه در راستاي اهداف ايران شكل گرفت.

* تغيير موازنه قدرت در خاورميانه در راستاي اهداف ايران است

هيلاري لورت در سخنان خود گفت: بيداري ملت‌هاي عرب، بر موازنه قدرت در خاورميانه تاثيرات بسيار مهمي گذاشت كه در حقيقت اين تاثيرات حياتي، در راستاي اهداف جمهوري اسلامي و عليه منافع آمريكا بود.

* دروغگويي اوباما در مورد نزديك شدن به ايران

هيلاري لورت افزود: اوباما در زمينه نزديك شدن به ايران نيز شكست خورد اما آن را به عنوان يك استراتژي اعلام كرد كه در اين زمينه تلاش‌هايي كرده است، در حالي كه حقيقتا او هيچ تلاشي در اين زمينه نكرد. در دولت اوباما چنين استراتژيي وجود نداشت. در نتيجه، موازنه قدرت در خاورميانه بيشتر از آنچه كه نفعي براي ايالات متحده داشته باشد، در جهت منافع جمهوري اسلامي ايران و متحدانش رقم خورد و دچار تغييرات شد. اكنون اوباما براي متعادل كردن موازنه قدرت منطقه‌اي در بحرين، مصر، تونس، يمن و حتي ديگر كشورها، مسيرهاي جديدي براي نزديكي به ايران در پيش رو دارد.

* رژيم‌هاي ديكتاتور خاورميانه، هم‌پيمانان آمريكا هستند

لورت افزود: واقعيت اين است كه هر كدام از رژيم‌هاي خاورميانه كه اكنون با اعتراضاتي كه با حمايت عمومي مردم روبه رو شده است،يكي از همپيمانان نزديك آمريكا مانند بحرين، مصر، تونس، يمن يا كشور سركشي مثل ليبي است كه رفتار آمريكا آن با، اكثرا رفتار حاكمانه‌اي بوده است.
قضيه اين است. بهتر است به اين حقيقت اعتراف شود كه در سياست‌هاي خاورميانه‌اي آمريكا، اين الگو با نواقصي روبروست، در حالي كه واشنگتن بر اين احتمال تمركز كرده است كه موج ناآرامي‌هاي عمومي، كه همپيمانان آمريكا در خاورميانه را يكي پس از ديگري سرنگون كرد، دامنگير جمهوري اسلامي، دولت اسد در سوريه و ديگر كشورهاي منطقه شود.

* تلاش‌هاي بي‌نتيجه آمريكا عليه ايران

مدير سابق امور ايران، افغانستان و خاورميانه در شوراي امنيت ملي آمريكا در ادامه گفت: به نظر من، اين‌ها افكار واهي و پوچي است. اما چرا اين گونه نيست، چرا جمهوري اسلامي قوانين موجود را به مبارزه طلبيد و نه تنها باقي ماند، بلكه تا آن حد قدرتمند شد كه اكنون مي‌تواند به طور كاملا موثر، در رقابتي كه براي نفوذ و تاثير گذاشتن بر كشورهاي خاورميانه وجود دارد، در برابر آمريكا قدرت‌نمايي كند.

* مخالفت جنبش سبز، موضوعي بي‌اهميت براي جامعه ايران

لورت گفت: جمهوري اسلامي باقي ماند، به خاطر اين كه حتي جنبش سبز نيز كه پس از انتخابات رياست جمهوري ژوئن 2009، شديدترين مخالفت‌ها را از خود نشان داد، براي اكثريت جامعه ايران موضوع جديدي در بر نداشت و ملت ايران حمايت خود را از اصول جمهوري اسلامي ادامه داد. آنچه امروز از جنبش سبز در ايران بر جاي مانده است، بخش بسيار كوچكي از اجتماعي است كه در تابستان 2009 عليه دولت ايران تظاهرات كردند.

* پذيرش پيام مقاومت ايران توسط ملت‌هاي منطقه

بنابراين، از ديدگاه بسياري از مردم ايران، موازنه قدرت در خاورميانه از آمريكا و همپيمانان ما، به نفع جمهوري اسلامي و متحدان سياسي آن در اردوگاه مقاومت در حال تغيير است. در اين شرايط، سياست‌گذاران ايران با دلايلي خوب، مطمئن هستند كه هر دولت عربي كه به ارزش‌ها، عقايد، نگراني‌ها، انتظارات و منافع مردم خود توجه كند در بدو امر، به همكاري‌هاي راهبردي با آمريكا و اسرائيل بي‌علاقه‌تر مي‌شود، و اين نكته مثبتي براي ايران است.
سياستگذاران ايران همچنين با دلايل متقن، اطمينان دارند كه هر دولت عربي كه به ملت خود بيشتر توجه كند، تمايل بيشتري به پذيرش پيام مقاومت جمهوري اسلامي، در برابر هژموني آمريكا و اسرائيل در خاورميانه خواهد داشت. اين پيام، تنها به نفع شيعيان نيست. نظرسنجي‌هاي عمومي و تجربه گذشت زمان در اين جوامع، نشان مي‌دهد كه پيام اين مقاومت، بشدت، در منطقه گسترش يافته است و نه تنها شيعيان را هيجان زده كرده، بلكه اعراب سني را نيز به خيابان‌ها كشانده است.

* دگرگوني‌هاي خاورميانه، موازنه قوا را به نفع ايران تغييير داده است

آغاز دگرگوني رژيم‌هاي كنوني خاورميانه يا رژيم‌هايي كه زماني طرفدار اصول آمريكا بودند، بر اساس اصول اسلامي سلفي نيست. دولت‌هاي عربي كه دچار بحران‌هاي جاري شده‌اند، خواهند خواست كه از يك خط مشي سياست خارجي مستقل پيروي كنند. بر اساس محاسبه ايران اين امر به نفع آن خواهد بود و اين يك نكته مثبت براي جمهوري اسلامي است.
اما موازنه قدرت در منطقه همچنين در سطحي ديگر، يعني در ماهيت سياست‌هاي قدرت خاورميانه در حال تغيير است. در اين سطح، نكته مهم اين است كه موازنه قدرت در خاورميانه در برابر توانمندي‌هاي نظامي "سخت " و شاخص‌هاي اقتصادي قابل سنجش و غيره، نسبتا ضعيف شده است.

* ايران، برنده قدرت نرم در خاورميانه

در اينجا در نظر داشتن بحث "قدرت نرم " كه "جوزف ناي " استاد دانشگاه هاروارد، آن را توانايي خواستن آن چيزي براي ديگران، كه شما مي‌خواهيد، قلمداد مي‌كند بسيار مهم است، موضوعي كه "ناي " آن را با قابليت تحت فشار گذاشتن ديگران، با تمرين قدرت نظامي و اقتصادي "سخت " مي‌كند.
يكي از مهمترين چيزها در مورد دگرگوني در موازنه قدرت خاورميانه در دهه گذشته از آمريكا و هم‌پيمانانش به نفع جمهوري اسلامي و متحدانش، اين است كه اين تغيير، حقيقتا با توانمندي‌هاي نظامي يا ديگر اشكال قدرت سخت، چيزي براي انجام دادن ندارد. در حالي كه در مورد قدرت نرم موارد بسيار زيادي وجود دارد. اين يك حقيقت است كه جمهوري اسلامي در بازي‌هاي مهم سياسي منطقه، برندگان را بجاي بازندگان، همچون هم‌پيمانان سياسي خود، انتخاب كرده است.

* ايران رهبر مقاومت در خاورميانه است

جمهوري اسلامي در خطوط مقدم منازعه اعراب و اسرائيل و مقاومت در برابر آمريكا و ديگر قدرت‌هاي غربي، در مورد موضوع هسته‌اي، بستر مناسبي از قدرت نرم را براي حمايت از جنبش‌هاي مقاومت خود ايجاد كرده است.
در طول يك دهه گذشته يا بيشتر، به ويژه از زمان درو اول رياست جمهوري احمدي‌نژاد در سال 2005، جمهوري اسلامي براي به حد اعلي رساندن اهرم استراتژيك (براي افزايش قدرت نفوذ راهبردي) در حوزه قدرت نرم، به شدت تلاش كرد. جمهوري اسلامي از پايگاهش در خاورميانه به عنوان رهبري مقاومت، براي به جنبش در آوردن ملت‌هاي منطقه عليه آمريكا، اسرائيل و رژيم‌هاي طرفدار غرب، به شدت استفاده كرد.
بسياري از تجزيه و تحليلگران غربي، اهميت قدرت نرم در رقابت سخت در بزرگراه سياست قدرت خاورميانه را ناديده گرفتند اما آن نوع از قدرت نرمي را كه جمهوري اسلامي در منطقه زمينه‌سازي كرد، داراي تاثيرات جهاني بسيار مهمي است.

* بر‍‍ژينسكي: جوامع خاورميانه به‌دنبال بيداري سياسي و فرهنگي هستند

"زبيگنيو برژينسكي " با ديدگاهي خاص در مورد "بيداري سياسي جهان "، مسائلي را مطرح مي‌كند كه بر اساس آن، دسترسي جهاني به راديو، تلويزيون و اينترنت، در حال ايجاد جامعه‌اي است كه داراي خشم مشترك و غبطه‌هايي فراتر از مرزهاي كشورها است. در خاورميانه و مناطق ديگري كه داراي خاطرات بدي از سلطه‌هاي امپرياليستي و مستعمراتي هستند، اين نسل، نسلي است كه به دنبال هويت انساني و تكريم فرهنگي در جوامع منطقه‌اي است. در نتيجه، اين جوامع كه از وضع موجود بشدت ناراضي هستند، در برابر كساني كه آمريكا از آنها حمايت مي‌كند بسيج مي‌شوند.( همان گونه كه آمريكا از مبارك حمايت كرد).
سياستگذاران ايران قبل از آن كه برژينسكي نظراتش را بيان كند، پتانسيل خوبي براي ملت‌هاي خاورميانه كه عليه وضع موجود بسيج شدند ايجاد كردند تا آنها رژيم‌هاي موجود را سرنگون كنند. اين امر با سلطه آمريكا در منطقه، موازنه قدرت را عليه جمهوري اسلامي رقم زد. در زمينه راهبردي، جمهوري اسلامي از بيداري سياسي ملت‌هاي خاورميانه، براي تغيير ماهيت سياست قدرت در منطقه بهره برد.

* توانايي ايران براي دست يابي به نتايج راهبردي در خاورميانه تقويت شده است

مهم‌تر از همه اين است كه جمهوري اسلامي در حال تغيير چارچوب موازنه قدرت متعارف، موسوم به توانمندي نظامي متعارف و توانمندي "قدرت سخت " در خاورميانه است كه در آن كمبودهايي دارد. جمهوري اسلامي در موازنه نفوذ، موسوم به زواياي(جنبه‌هاي) "قدرت نرم " منافع بي‌نظيري دارد. اين انتقال، توانايي ايران را براي شكل‌دهي نتايج استراتژيك در خاورميانه تقويت مي‌كند.
آمريكا با چالش‌هاي كاملا جدي در خاورميانه مواجه است. موقعيت استراتژيك ما در اين منطقه حياتي جهان، در برابر چشم ما در حال تحليل رفتن است. آمريكا براي جلوگيري از نابودي موقعيت استراتژيك ما در خاورميانه، نيازمند نزديكي به جمهوري اسلامي است، درست همانطوري كه رئيس جمهور "نيكسون " در اوايل دهه 1970، سياست ناكارآمد 20 ساله آمريكا در مورد چين را كنار گذاشت و با جمهوري خلق چين از در دوستي وارد شد.
شورش ملّتها و تغییر حکومتها در آخرالزمان


از جمله نشانه های نزدیک شدن ظهور امام مهدی(علیه السلام)، شورش ملّتهای جهان، به ویژه مردم مشرق زمین، ضدّ نظامهای حکومتی و بر کنار شدن حاکمان از عرصۀ قدرت است.

ضمره از ابن شوذب از برخی یارانش نقل کرده است:

خروج نمی کند مهدی تا آنکه هیچ رئیس و فرزند رئیسی

باقی نماند، مگر آنکه نابود شده باشد...(1).

بر اساس روایات اسلامی، در آخرالزمان، پس از «فتنۀ شامی» یا همان اختلاف میان دولتهای عربی و اسرائیل در پیِ غصب سرزمینهای عربی اسلامی به وسیلۀ یهودیان و تشکیل دولت اسرائیل در 14 مه 1948، «فتنۀ شرقی» یا برپایی دولت جدید بنی عبّاس در مشرق زمین رخ می دهد، و به دنبال آن، «فتنۀ غربی» یا همان شورش اهل مغرب یا بربرها با پرچمهای زرد خواهد بود که از شمال غرب افریقا ابتدا وارد مصر شده و سپس به شام می آیند، و پس از شکست خوردن از سفیانی، گروهی از آنان به سفیانی می پیوندند و در لشکرکشی سفیانی به سوی مصر، عراق، عربستان و ایران، با وی همکاری می کنند.

ابن عبّاس از پیامبر(صلّی الله علیه وآله) نقل کرده است:

شما را از فتنه ای که از مشرق روی می آورد،

سپس فتنه ای که که از مغرب روی می آورد، بر حذر می دارم(2).

تبیع از کعب الأحبار نقل کرده است:

سه فتنه، مانند دیروز رفتۀ شما(3)، خواهند بود: فتنه ای که در شام

خواهد بود، سپس فتنۀ شرقی است- نابودی پادشاهان- ،

آنگاه در پیِ اش فتنۀ غربی می باشد. و یاد کرد او (کعب)

پرچمهای زرد را، گفت: فتنۀ غربی همان فتنۀ کور است(4).

نیز تبیع از کعب روایت کرده است:

پس از فتنۀ شامی، فتنۀ شرقی خواهد بود- نابودی پادشاهان

و خواری عرب- ، تا آنکه اهل مغرب بشورند(5).

چنان که از روایات اسلامی برمی آید، «فتنۀ شرقی» یا همان برپایی دولت جدید بنی عبّاس در آخرالزمان، با نابودی برخی پادشاهان مشرق زمین شروع می شود، و در سالهای پایانی عمر دراز این فتنه، به دلیل اثرگذاری آن بر ساکنان مشرق زمین، این منطقه شاهد شورشهای مردمی گسترده ضدّ پادشاهان خواهد بود که بخشی از این شورشها از ژانویۀ 2011 برابر صفر 1432 به این سو، در کشورهای عربی علیه حاکمان وابسته به دولتهای غربی آغاز گردید و همچنان ادامه دارد و به کشورهای غیر عربی نیز کشیده خواهد شد.

نوسترادموس فرانسوی نیز، با استفاده از روایات اسلامی، پایان ناخوشی را برای حاکمان مشرق زمین، پیش بینی کرده است:

... حکومتها عوض خواهد گشت ... تمامی شاهان مشرق زمین

تبعید یا شکنجه و قتل عام می شوند...(6)

شورش عربها

در میان ملّتهای شورشگر در آخرالزمان، عربها از جایگاه ویژه ای برخوردارند، و شورش آنان دارای دو مرحله است:

اوّل: شورش ضدّ دولتهای عجمی

شیخ مفید، از اخبار مرتبط با نشانه‏های پیش از قیام قائم(علیه‏السّلام)، چنین دریافته است:

... لجام گسیختگی عربها و چیره شدنشان برسرزمینها

و خارج شدنشان از سلطۀ عجمها...(7).

چنان که می دانید، سران کشورهای عربی در طول سدها سال و تا یک قرن پیش، دست نشاندۀ حاکمان عجمی، از جمله ایرانیان و ترکهای عثمانی بودند، ولی سر انجام با تحریک و نفوذ رومیها (غربیها) شرایطی فراهم آمد تا حکومتهای در ظاهر مستقلی تشکیل دهند، و برخی از آنها با فروش نفت و پشتوانۀ هنگفت درآمدهای نفتی، به رفاه نسبی دست یابند و عدّه ای از سران و مردم این کشورها در سراسر دنیا به گشت و گذار و خوشگذرانی بپردازند.

دوم: شورش ضدّ حاکمان وابسته دولتهای غربی

با توجّه به آنکه بیشتر حاکمان عرب در جهان معاصر دست نشاندۀ قدرتهای غربی اند، بر اساس روایات اسلامی، در سالهای نزدیک به ظهور امام مهدی(علیه السلام) از نفوذ غربیها در سرزمینهای عربی اسلامی کاسته شده و عربها مهار گسیخته گردیده و از زیر سلطۀ دولتهای دست نشاندۀ غرب بیرون می روند.

امام علی(علیه السلام) می فرماید:

... قدرت رومیها (غربیها) ضعیف شده و عربها مسلّط گردند و مردم بر اثر

فتنه ها مانند مورچه ها به این سو و آن سو کشانده شوند...(8).

یعقوب بن سَرّاج می‏گوید: به امام صادق(علیه‏السّلام) گفتم: فرج شیعیان شما چه زمانی خواهد بود؟ فرمود:

هنگامی که ... عربها افسارهای خود را بگسلند

و هر چنگالداری(9)چنگالش را بالا برد...(10).

شورشهای مردمی پیش آمده از ژانویۀ 2011 برابر صفر 1432 به این سو، که از تونس آغاز شده و به مصر و چند کشور دیگر عربی نیز کشیده شده اند، هرچند می توانند مصداق افسارگسیختگی عربها در آخرالزمان و برخاسته از فقر توده های مردم، بیداری ملّتهای عرب ساکن این مناطق و تأثیرپذیری آنان از انقلاب ایران باشند، ممکن است برآیند طرح از پیش تعیین شدۀ امریکا برای تغییر در ساختار حکومتهای فرسوده و خودکامۀ کشورهای عربی برای ایجاد خاورمیانۀ جدید باشند؛ چنان که جیمز ویلسی، رئیس اسبق سازمان سیا، در اواخر نوامبر 2002، حدود چهار ماه قبل از حمله به عراق، اعلام کرد:

امریکا طرح تغییر نظام همۀ کشورهای عربی را پیاده خواهد کرد

و بعد از دگرگونی نظام عراق، نوبت عربستان و مصر خواهد بود.

وی حاکمان کشورهای عربی را شدیداً مورد انتقاد و حمله قرار داد و گفت:

بعد از سرنگونی صدّام، نوبت سرنگونی مبارک است

و بعد از مبارک، نوبت عربستان خواهد رسید(11).


در هر حال، ما معتقدیم، بحرانها و شورشهای مردمی پیش آمده در مشرق زمین، به ویژه کشورهای عربی، چه آنکه برنامه ریزی یهودیان و قدرتهای غربی برای تغییر حکومتها و ایجاد خاورمیانۀ جدید بوده و یا امری خودجوش و برخاسته از بیداری ملّتهای عرب مسلمان باشند، آشوبی برخاسته از فتنۀ مشرقی است که علاوه بر نابودی پادشاهان مشرق زمین، سبب گرفتاری بیش از پیش ملّتهای مسلمانان، به خصوص عربها، می شود و شورش و فتنۀ اهل مغرب و بروز هرج و مرج در خاورمیانه و جهان را در پی خواهد داشت. بنا بر این، در آینده ای نزدیک، شاهد پدیدارشدن شورشهای زمینه ساز ظهور امام مهدی(علیه السلام) در شمال غرب افریقا، یمن، مصر، شام، مناطق غربی چین، خراسان و گیلان خواهیم بود.

به نظر می رسد، روزهای خوش حاکمان جهان معاصر، به ویژه خاورمیانه، در حال پایان رسیدن بوده، و زمان فرار، تبعید و مرگ حاکمان ستمگر فرا رسیده است. بی تردید، عربها و دیگر مردم مشرق زمین نیز روزهای بسیار سختی را پیش رو خواهند داشت.

.........................................................

1. الفتن، ص 233، جزء 5، ح 920.

2. الفتن، ص 179، جزء 4، ح 727.

3. یعنی همان گونه که روز گذشتۀ شما واقع شده، وقوع این فتنه ها نیز قطعی است.

4. الفتن، ص 33، جزء 1، ح 95.

5. الفتن، ص 133، جزء 3، ح 547.

6. پیشگویی های نستراداموس، ص 144 و 148، رساله به هانری دوم پادشاه فرانسه.

7. الإرشاد، ج 2، ص 369.

8. الزام الناصب، ج 2، ص 158، خطبۀ بیان 1.

9. گفتنی است، واژۀ «صیصیّة» ـ به کار رفته در متن عربی حدیث ـ معانی مختلفی دارد؛ از جمله: چنگال و ناخن پشت پای خروس، شاخ آهو و گاو، قلّاب بافندگی و برج و بارو. در اینجا کنایه از هر چیزی است که نشانۀ زورمندی و آلت دفاعی باشد.

10. الغیبة، ص 278، ب 14، ح 42.

11. جوان، ش 1067، 3/9/1381هـ.ش، ص 3.
ارسال ایمیل به این کاربر یافتن تمامی ارسال های این کاربر
نقل قول این ارسال در صفحه جدید
 تقدیر و تشکر از مطلب توسط: yektasepas
ارسال پاسخ  به روز آوری


[-]
کاربرانی که این موضوع را مشاهده می کنند:
1 میهمان

پیام در این موضوع
تحلیل وضع منطقه - K-1 - ۸/بهمن/۸۹, ۳:۴۹
RE: تحلیل وضع منطقه - K-1 - ۸/بهمن/۸۹, ۱۰:۳۴
RE: تحلیل وضع منطقه - فرهاد - ۹/بهمن/۸۹, ۲:۱۵
RE: تحلیل وضع منطقه - رفیعا - ۱۲/بهمن/۸۹, ۳:۴۳
RE: تحلیل وضع منطقه - فرهاد - ۱۲/بهمن/۸۹, ۴:۲۰
RE: تحلیل وضع منطقه - علی 110 - ۱۲/بهمن/۸۹, ۱۲:۱۳
RE: تحلیل وضع منطقه - oO DaViD Oo - ۱۲/بهمن/۸۹, ۱۴:۵۰
دولت اردن استعفا داد - The Arrival - ۱۴/بهمن/۸۹, ۱۹:۲۱
روز خشم شيعيان بحرين - The Arrival - ۱۴/بهمن/۸۹, ۱۹:۳۰
RE: روز خشم شيعيان بحرين - فرهاد - ۱۴/بهمن/۸۹, ۱۹:۵۲
RE: تحلیل وضع منطقه - oO DaViD Oo - ۱۴/بهمن/۸۹, ۲۲:۲۱
دگرگوني‌هاي خاورميانه موازنه قوا را به‌نفع ايران تغيير داده است - idea - ۲۵/اسفند/۸۹ ۰:۵۶

[-]
موضوعات مشابه ...
موضوع: نویسنده پاسخ: مشاهده: آخرین ارسال
  اخبار وضعیت و تحولات مصر oO DaViD Oo 105 45,561 ۲۸/مهر/۹۵ ۲۱:۴۳
آخرین ارسال: میثم2
  اخبار وضعیت و تحولات ترکیه وحید110 20 9,556 ۹/مهر/۹۵ ۱۲:۴۴
آخرین ارسال: میثم2
  اخبار وضعیت و تحولات بحرین علائم ظهور 118 48,175 ۱۷/خرداد/۹۱ ۱۶:۱۸
آخرین ارسال: عدالت
  اخبار وضعیت لیبی علائم ظهور 199 67,411 ۲۸/دی/۹۰ ۱۲:۲۱
آخرین ارسال: only_y2d
  اخبار و وضعیت تحولات جمهوری آذربایجان K-1 13 8,868 ۲۴/آذر/۹۰ ۱۸:۰۴
آخرین ارسال: خاک

پرش در بین بخشها:


بالا