خدای حقیقی و خدای ساخته ذهن

[سعدی]

(۲/فروردین/۹۷ ۱۴:۵۷)آ‌تئیسمو نوشته است:  در وجود فضا هم همین استدلال رو میشه کرد. اگه داشتن مختصات فضایی در ذات ذره باشه پس بدون وجود فضا ذره هم وجود نخواهد داشت پس فضا علت ذره هست. نکته ظریفی که اینجا جا میمونه اینه که تقسیمبندی ذاتی و عرضی (فارغ از این که در جهان جوهر و ذاتی داشته باشیم یا نه) تقسیمبندی ذهنیه (اصالت نداره). پس این که بگیم مختصات داشتن ذره ذاتیه یا عرضی کاملا سلیقه ایه.

اگر "جهان" وجود نداشت، نه ماده می تونست وجود داشته باشه، نه انرژی، نه قوانین فیزیک، نه فضا ..

آیا در اون صورت ذره می تونست وجود داشته باشه؟

میشه در قدم بعدی سوال کرد که آیا این جهان بدون علته یا اینکه علتی داره؟
در هر صورت یک زنجیره علت و معلول داریم. صرف نظر از اینکه بتونیم با علم فعلی این زنجیره رو ترسیم کنیم یا خیر.

(۲/فروردین/۹۷ ۱۴:۵۷)آ‌تئیسمو نوشته است:  پس سوالت رو میشه اینطور جواب داد: آیا اگه جهان وجود نداشت پدیده های فیزیکی میتونستن وجود داشته باشن؟ بستگی داره به تقسیمبندیهای ذهنی ما. اما در نهایت جواب این سوال چیزی درباره حقیقت جهان به ما نمیگه. علیتی که اینجا بهش میرسیم کارراه‌اندازه نه واقع‌نما.

این که آیا ذره می تونست وجود داشته باشه یا خیر، ربطی به ذهن ما نداره. حتی اگر این تقسیم بندی های ذهنی نبودند، باز هم جهان کار خودشو می کرد.