<<ویل للمصلّین>> ---> "ویل" بر چه کسانی است؟

[Hadith]

چند شب پیش توجهّم به تفاسیر مختلفی از سوره مبارکه ماعون جلب شد،
خدا در قرآن می فرماید:

بسم الله الرحمن الرحيم

أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ (1) فَذَلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ (2) وَلَا يَحُضُّ عَلَى طَعَامِ الْمِسْكِينِ (3)فَوَيْلٌ لِّلْمُصَلِّينَ
[b](4) الَّذِينَ هُمْ عَن صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ (5) الَّذِينَ هُمْ يُرَاؤُونَ (6) وَيَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ (7)

ویل" شوخی بردار نیست!!!!!!
خداوند هرجائی نمی فرماید "ویل"


تفسیر آیه مبارکه 4 سوره ماعون را که مربوط به همین کلمه است را از چند منبع تفسیری مختلف و کتاب،مطالعه کردم و به این نتایج رسیدم:

تفسیر نمونه:

" واى بر نمازگزاران" (فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ) " همان نمازگزارانى كه نماز خود را به دست فراموشى مى‏سپرند" (الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ)
نه ارزشى براى آن قائلند، و نه به اوقاتش اهميتى مى‏دهند، و نه اركان و شرائط و آدابش را رعايت مى‏كنند.

" ساهون" از ماده" سهو" در اصل به معنى خطايى كه از روى غفلت سرزند، خواه در فراهم كردن مقدماتش مقصر باشد يا نه، البته در صورت اول معذور نيست، و در صورت دوم معذور است، ولى در اينجا منظور سهو توأم با تقصير است.

بايد توجه داشت كه نمى‏فرمايد" در نمازشان سهو مى‏كنند" چون سهو در نماز به هر حال براى هر كس واقع مى‏شود، بلكه مى‏فرمايد" از اصل نماز سهو مى‏كنند" و كل آن را به دست فراموشى مى‏سپرند.
روشن است اين مطلب اگر يك يا چند بار اتفاق بيفتد ممكن است از قصور باشد، اما كسى كه پيوسته نماز را فراموش مى‏كند و آن را به دست فراموشى مى‏سپارد، پيدا است كه براى آن اهميتى قائل نيست، و يا اصلا به آن ايمان ندارد، و اگر گهگاه نماز مى‏خواند از ترس زبان مردم و مانند آن است.

در اين كه منظور از" ساهون" در اينجا چيست؟ علاوه بر آنچه در بالا گفتيم تفسيرهاى ديگرى نيز كرده‏اند، از جمله اينكه منظور تاخير انداختن نماز از وقت فضيلت است. و يا اينكه منظور اشاره به منافقانى است كه نه براى نماز ثوابى معتقد بودند و نه براى ترك آن عقاب.

يا اينكه منظور كسانى است كه در نمازهاى خود ريا مى‏كنند (در حالى كه اين معنى در آيه بعد مى‏آيد). البته جمع ميان اين معانى ممكن است هر چند تفسير اول مناسبتر به نظر مى‏رسد.
به هر حال وقتى فراموش كنندگان نماز شايسته ويل هستند آنها كه به كلى ترك نماز گفته و تارك الصلاة هستند چه حالى خواهند داشت؟!

-------------------------------------------------

تفسیر هدایت:

«فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ- پس واى بر (آن) نمازگزاران،»
كه آن را وسيله‏اى براى دنيا سازند- در صورتى كه نماز معراج آخرت است- و در آن سهل انگارى كنند.

پس آنان را مى‏بينى كه در حضور ديگران با نشاط به نماز گزاردن مى‏پردازند، و در خلوت آن را فراموش مى‏كنند، در صورتى كه نماز حقا وسيله‏اى است كه تو را از خلق مى‏برد و به آفريدگارت پيوند مى‏دهد، و از دنيا به آخرت و از تن به روان متوجهت مى‏سازد، و مؤمن در خلوتهاى خود و در زهدان تاريكى، در آن هنگام كه طبيعت به خواب رفته است، و انس گرفتن با بهترين ياد آورنده‏هاى شيرين لذتبخش دارد، به مناجات كردن با پروردگار جهانيان مى‏پردازد، در صورتى كه منافق در اين هنگام آن را از ياد مى‏برد و به غفلت و كسب لذت و وسوسه‏هاى شيطانى مى‏پردازد.

«الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ- كه از نماز خويش غفلت مى‏كنند.»
از ابعاد غفلت كردن و از ياد بردن نماز عقب انداختن آن از وقتش بدون عذر است،
چنان كه از امام جعفر صادق- عليه السلام- روايت شده است كه گفت: «عقب انداختن نماز از اول وقت آن بدون عذر». از امام امير المؤمنين- عليه السلام- چنين روايت شده است: «هيچ عملى در نزد خداى عز و جل محبوبتر از گزاردن نماز نيست، پس مبادا كه كارى از كارهاى دنيا شما را از آن مشغول كند، كه خداى- عز و جل- كسانى را نكوهش كرد و گفت: الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ يعنى كسانى كه نسبت به آن غفلت مى‏ورزند و در گزاردن آن در وقت خود سستى مى‏نمايند».


نماز با فراهم آوردن توشه ايمان كه آدمى در همه امور زندگى به آن نيازمند است، به او مدد مى‏رساند، و هر كس آن را سرسرى بگيرد يا در آن ريا كارى كند، زاد و توشه خود را از دست داده و هلاك شده است.

-------------------------------------------------

تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين:

فَوَيْلٌ پس سختى عذاب لِلْمُصَلِّينَ براى نماز گذارندگان ريائيست يعنى ابن ابى و اصحاب او، يا همه منافقان:

الَّذِينَ هُمْ آنان كه ايشان عَنْ صَلاتِهِمْ از نماز خود ساهُونَ غافلان و بيخبرانند و آن را وقعى نمينهند و حسابي برنميگيرند بجهت عدم اعتقاد ايشان بثواب آن و عدم خوف عقاب بترك آن و اينكه در ظاهر اقدام بر آن مينمايد بجهت دفع ضرر اهل اسلام است از خود و لهذا در خلوت و خفيه ترك آن ميكنند و چون بمجالس جماعت حاضر مى‏شوند در نظر مردمان بشروط و آداب ميگذارند.

{چطور میشود ارزش واقعی نماز را فهمید؟؟؟}


-------------------------------------------------


تفسیر عاملی:

«فَوَيْلٌ» 4 طبرى: ويل يعنى درّه‏اى كه چرك تن دوزخيان در آن روان است.

«عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ» 5 طبرى: در مقصود از اين جمله اختلافست: 1- يعنى از وقت آن مى‏گذرانند و در خارج از وقت مى‏خوانند. 2- يعنى آنها كه منافق هستند و به ريا جلو مسلمانان نماز مى‏خوانند و گر نه به نمازسر و كار ندارند. 3- به نماز تنبل هستند و باك ندارند كه بخوانند يا نه.

نيشابورى: وابستگى اين آيه به جلو اين است كه با محروم كردن يتيم و خوددارى از وادار كردن به نيكى از نماز بى‏خبرند و رياكارند و زكات مال خود نمى‏دهند و معنى چنين است: چون بدكارند پس واى بر ايشان كه از نماز نيز در سهو هستند و به جاى ضمير «هم» كه گفته شود «ويل لهم» صفت آنها گفته شده است «المصلين- الخ». و مقصود از سهو بى‏باكى است در نماز كه نخواند و يا بهر گونه شد ارزشى ندهد. ولى سهو به معنى فراموشى چون اختيارى نيست جاى سخن در آن نيست. و انس مالك گفت: الحمد للّه كه در آيه «عَنْ صَلاتِهِمْ» گفته شده است نه «في صلاتهم» تا فراموشى در نماز مقصود باشد و بر كار غير اختيارى مسئول باشيم.

-------------------------------------------------


تفسیر شریف لاهیجی:

فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ پس واى بر نماز گذارندگان را آن چنان نماز گذارندگانى را كه از نماز خود سهو كنندگانند
على بن ابراهيم از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه مراد از ساهون آن جماعتند كه تأخير نماز كنند از اول وقت بدون عذرى .
محمد بن مسعود عياشى از يونس بن عمار روايت كرده كه من از حضرت صادق عليه السّلام پرسيدم كه مراد از ساهون آن جماعتند كه شيطان آنها را در نماز وسوسه كند؟
حضرت فرمود مراد از ساهون اين معنى نيست زيرا كه هيچ احدى نيست كه شيطان او را وسوسه نكند و گرفتار وسوسه آن ملعون نباشد بلكه مراد از ساهون آن جماعتند كه از نماز غافل شوند و آن را واگذارند تا آخر وقت
و در كتاب خصال از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام روايت كرده كه «ليس عمل احب الى اللَّه عز و جل من الصلاة فلا يشعلنكم عن اوقاتها شى‏ء من امور الدنيا فان اللَّه عز و جل ذم أقواما فقال الذينهم عن صلوتهم ساهون يعنى انهم غافلون استهانوا باوقاتها» استهان به اى اذل به. يعنى مراد از ساهون آن جماعتند كه غافل باشند از نماز و خوار و حقير شمارند اوقات نماز را و نماز را در وقت مقرر بجا نيارند و در كافى از عبد صالح عليه السّلام روايت كرده كه مراد از ساهون آن جماعتند كه نماز را ضايع كنند و اتيان بر شروط و اركان آن ننمايندو از بعضى مستفاد شد كه مراد از ساهون آن جماعتى‏اند كه نماز را ضايع كنند و باركان و شروط بجا نيارند پس از مجموع احاديث معلوم شد كه هر كدام ازين امور ما صدق اين آيه كريمه ‏اند

---------------------------------------------------
تفسیر روان جاوید:

پس واى بحال كسانيكه سهل انگار و بى‏باك و غافل از نمازشانند اگر چه نماز هم ميخوانند چون كار آنها بيشتر كاشف از بى‏اعتقادى است و مسلّما مراد سهو در نماز نيست و الّا بايد بفرمايد في صلاتهم و آن براى هر كس روى ميدهد بلكه مراد از ياد بردن نماز است چنانچه قمى ره نقل نموده كه مراد ترك كنندگان نمازند

چون هر كس در نماز سهو ميكند و در روايات ائمه اطهار بغفلت از نماز و تأخير آن از اوّل وقت بدون عذر و ترك نماز و كوتاهى نمودن و تضييع آن تفسير شده و آنكه مراد وسوسه شيطان كه هر كس مبتلا بآن ميشود نيست و محتمل است قويّا كه مراد كسانى باشند كه از نماز غافلند براى بى‏اعتقادى و با مسلمانان نماز ميخوانند براى ريا كارى مانند اهل نفاق در صدر اسلام و لذا خداوند بيان فرموده كه آنها كسانى هستند كه ريا مينمايند و نمايش ميدهند نماز خودشان را و اگر كسى نباشد نميخوانند و اين معنى را در مجمع از امير المؤمنين عليه السّلام نقل نموده

-------------------------------------------------



تفسیر آسان:

يعنى واى بر نمازگذاران. يا دوزخ و هلاكت براى نمازگذاران است.

ولى نه هر نمازگزارى. بلكه آن نماز گزارانى كه مشخصات آنان در آيه (6 و 7) خواهد آمد-

5- الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ- يعنى نه هر نمازگزارى، بلكه آن دسته از نمازگزارانى كه بعلت اهميت ندادن به نماز از آن غفلت ميكنند.
در تفسير: نور الثقلين اخبارى وارد شده كه معناى كلمه (ساهُونَ) اين است كه نماز را اول وقت نخوانند.-

6- الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ- يعنى نه هر نمازگزارى، بلكه آن نمازگزارانى كه در حال نماز به رياكارى و خودنمائى مى‏پردازند- به عبارت ديگر: نماز را براى خدا نميخوانند. بلكه براى رياكارى و مردم فريبى ميخوانند. ترديدى نيست كه اين وصف و مشخصات به منافقين اختصاص دارد. زيرا منافقين در عين حال كه بخدا و آنچه خدا گفته ايمان ندارند ميخواهند خويشتن را به وسيله نماز و ديگر عبادات مصنوعى در انظار مردم افرادى مؤمن جلوه دهند- ولى موحدين واقعى اينطور نيستند-

7- وَ يَمْنَعُونَ الْماعُونَ- معناى كلمه (ماعون) را در مبحث لغت معنى نوشتيم. يعنى يكى ديگر از اوصاف و مشخصات منافقين نمازگزار اين است كه از رسيد خير و منفعتى به مسلمانان ممانعت و جلوگيرى مينمايند


------------------------------------------------


تفسیر مجمع البيان في تفسير القرآن:

(فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ) پس واى بر نماز خوانهايى كه از نمازشان غفلت ميكنند،
ابن عبّاس و مسروق گويند: ايشان آنهايى هستند كه نمازشان را از اوقات خودش به تأخير مياندازند، و اين تفسير هم مرفوعا روايت شده است.
على عليه السلام و ابن عبّاس گويند: مراد از اين آيه منافقين هستند- آنهايى كه اميد ثواب ندارند اگر نماز خواندند و اگر هم نخواندند ترس عقاب ندارند، پس ايشانند كه از نماز غافلند تا وقت آن بگذرد، آنها هر گاه با مؤمنين باشند از روى رياء و تظاهر ميخوانند، و اگر تنها و يا با غير مؤمنين باشند نميخوانند، و اين قول خداست،

الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ (الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ) انس گويد، الحمد للَّه كه فرمود از نمازشان، و نفرمود در نمازشان اراده فرموده باين مطلب سهوى كه براى انسانى در نمازش بدون عمد روى ميدهد عقابى براى آن نيست. قتاده گويد: غافل از آن ميشوند پروا ندارند خوانده باشند و يا نخوانده باشند، از نظرشان بى‏تفاوت است.

ضحاك گويد: ايشان افراد تارك الصلاتند كه (مانند ماركسيستها، و كمونيستها نماز نميخوانند).

حسن گويد: آنها افرادى هستند كه اگر بخوانند از روى رياء و تظاهر ميخوانند و اگر هم از آنها فوت شود ابدا پشيمان نميشوند. ابى العاليه گويد: ايشان آنهايى هستند كه نماز را در وقتش نميخوانند و ركوع و سجود آن را كامل انجام نميدهند. و نيز از اوست كه گويد: او آنست كه هر گاه سجده كند سرش را حركت داده و باين طرف و آن طرف توجّه نمايد.

عيّاشى باسنادش از يونس بن عمّار از حضرت ابى عبد اللَّه (علیه السلام) روايت نموده گويد، از آن حضرت پرسيدم از قول خدا الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ آيا آن وسوسه شيطانست فرمود نه هر كس اين حالت را پيدا ميكند و ليكن ساهون افرادى هستند كه غفلت از آن ميكنند و آن را در اوّل وقت انجام نميدهند، و

از ابى اسامه زيد شحام روايت كرده كه گفت از حضرت ابى عبد اللَّه عليه السلام از قول خدا الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ پرسيدم

فرمود، آن ترك نماز و سستى و تكاهل در نماز است. و از محمد بن فضيل از حضرت ابى الحسن عليه السلام روايت نموده كه فرمودند آن ضايع كردن نماز است.
و بعضى گفته‏اند: ايشان كسانى هستند (يراءون) ريا ميكنند مردم را در تمام اعمالشان و بقصد خلوص و اخلاص براى خداى تعالى انجام نميدهند

---

تفسیر جوامع الجامع

فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ


گويى فرموده است: هر گاه كار چنان باشد پس واى بر نمازگزاران كه از نماز غفلت مى‏كنند و غفلتشان براى اين است كه به نماز اهميّت نمى‏دهند تا نمازشان فوت شده يا وقتش مى‏گذرد يا افعال نماز را سبك مى‏شمارند و آن گونه كه امر شده‏اند نماز نمى‏گزارند يعنى اركان آن را ادا نكرده و به حدود و حقوق نماز اقدام نمى‏كنند و همچون كلاغ كه نوك بر زمين مى‏زند بدون خشوع نماز مى‏گزارند و از مكروهات مانند بازى كردن با مو (ى سر و صورت) و لباس و بسيار خميازه كشيدن و كشيدن سينه و شانه و توجه (به اين سو و آن سو) نمى‏پرهيزند

نمازگزارانى كه عادت كرده‏اند در اعمالشان سمعه و ريا كنند و تنها قصدشان اخلاص و نزديكى به خدا نيست و حقوقى را كه خدا در اموالشان دارد نمى‏پردازند

---------------------------------

تفسیر المیزان:

" [/b]فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ" يعنى آنهايى كه از نمازشان غافلند اهتمامى به امر نماز ندارند، و از فوت شدنش باكى ندارند چه اينكه به كلى فوت شود و چه اينكه بعضى از اوقات فوت گردد، و چه اينكه وقت فضيلتش از دست برود و چه اينكه اركان و شرايطش و احكام و مسائلش را ندانسته نمازى باطل بخوانند

در آيه شريفه تكذيب‏گر روز جزا به چنين نمازگزارانى تطبيق شده،

چون حرف" فاء" كه بر سر جمله آمده مى‏فهماند جمله مزبور نتيجه تكذيب روز جزا است و مى‏رساند چنين نمازگزارانى خالى از نفاق نيستند، چون تكذيب روز جزا تنها به اين نيست كه به كلى آن را منكر شود، كسى هم كه تظاهر به ايمان مى‏كند و نماز مسلمانان را مى‏خواند،

اما طورى مى‏خواند كه عملا نشان مى‏دهد باكى از روز جزا ندارد، او نيز روز جزا را تكذيب كرده. فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ واى بر آنان و لذا عطف با فا كرد، ولى اسم ظاهر به جاى ضمير آورد تا اشعار به اين باشد كه اگر نماز هم بخوانند نمازشان نماز نيست بلكه نماز آنها وبال و گناهى بر آنانست و معصيت مى‏باشد


-------------------------------------------------------------[/font][font=B Nazanin]


ترجمه مجمع البیان:

الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ

نماز را به آنان اضافه كرد تا اشعار به اين باشد كه
هر انسانى داراى نماز مخصوصى است كه نماز قالبى تذكره و يادآور آن است و كسى كه نماز قالبى را مى‏خواند بايد متذكّر نماز مخصوص خودش باشد و گر نه با نمازى كه مى‏خواند مستحقّ ويل مى‏شود كه جز براى كفّار نيست
پس نماز مخصوص هر انسان محقّق نمى‏شود مگر با ولايت تكوينى يا تكليفى يا ذكرى كه از ولىّ امرش گرفته يا از صورت ولىّ امرش اخذ شده و در قلب او داخل گشته در او مخفى يا ظاهر است، يا مقصود توجّه به خداست

و ممكن است معناى آيه چنين باشد: واى بر نمازگزارى كه در نماز قالبى خود سستى مى‏كنند، يعنى حدود و مواقيت آن را حفظ نمى‏كنند. يا از اوّل وقتش به تأخير مى‏اندازند و لكن خداى تعالى: الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ معناى اوّل را تأييد مى‏كند، زيرا كسى كه به جهت ريا و مردم نماز مى‏خواند، نماز را كامل مى‏خواند و حدودش را تامّ و صحيح مراعات مى‏كند و در اوّل وقت انجام مى‏دهد و گر نه نمى‏تواند ريا كند و خود را به مردم نشان دهد و اين معنا از رذيلت‏هاى قوّه‏ى علّامه و شهويّه است

ان شاءالله که هیچ کدام از ما مشمول این آیه شریفه نشویم...الهی امین..

[Hadith]

با توجه به این تفاسیر ،اینطور جمع بندی کردم که:

1-همان نمازگزارانى كه نماز خود را به دست فراموشى مىیسپرند

2- نه ارزشى براى آن قائلند، و نه به اوقاتش اهميتى مى‏دهند، و نه اركان و شرائط و آدابش را رعايت مى‏كنند.

3-نماز از اول وقت آنرا بدون عذر عقب می اندازند.

4-از نماز خود غافلان و بيخبرانند و آن را وقعى نمينهند و حسابي برنميگيرند بجهت عدم اعتقاد ايشان بثواب آن و عدم خوف عقاب بترك آن.

5-ارزش واقعی نماز را نمی فهمند.

6-- يعنى از وقت آن مى‏گذرانند و در خارج از وقت مى‏خوانند.

7- يعنى آنها كه منافق هستند و به ريا جلو مسلمانان نماز مى‏خوانند و گر نه به نمازسر و كار ندارند.

8- به نماز تنبل هستند و باك ندارند كه بخوانند يا نه.

9-از "اصل نماز سهو مى‏كنند" و كل آن را به دست فراموشى مى‏سپرند.

10-نه براى نماز ثوابى معتقد بودند و نه براى ترك آن عقاب.

11-در نمازهاى خود ريا مى‏كنندكه آن را وسيله‏اى براى دنيا سازند- در صورتى كه نماز معراج آخرت است- و در آن سهل انگارى كنند.

12-با محروم كردن يتيم و خوددارى از وادار كردن به نيكى از نماز بى‏خبرند و رياكارند و زكات مال خود نمى‏دهند

13-از نماز غافل شوند و آن را واگذارند تا آخر وقت

14-نماز را ضايع كنند و باركان و شروط بجا نيارند

15-ترك كنندگان نمازند

16-در حال نماز به رياكارى و خودنمائى مى‏پردازند

17-نماز را براى خدا نميخوانند

18-براى رياكارى و مردم فريبى ميخوانند

19-از ویژگی های منافقين نمازگزار اين است كه از رسيدن خير و منفعتى به مسلمانان ممانعت و جلوگيرى مينمايند

20-اگر بخوانند از روى رياء و تظاهر ميخوانند و اگر هم از آنها فوت شود ابدا پشيمان نميشوند.

21-ايشان آنهايى هستند كه نماز را در وقتش نميخوانند و ركوع و سجود آن را كامل انجام نميدهند.

22-آنست كه هر گاه سجده كند سرش را حركت داده و باين طرف و آن طرف توجّه نمايد.

23-تارك نماز و سست و كاهل در نماز است

[b]24-همچون كلاغ كه نوك بر زمين مى‏زند بدون خشوع نماز مى‏گزارند و از مكروهات مانند بازى كردن با مو (ى سر و صورت) و لباس و بسيار خميازه كشيدن و كشيدن سينه و شانه و توجه (به اين سو و آن سو) نمى‏پرهيزند


25-نمازگزارانى كه عادت كرده‏اند در اعمالشان سمعه و ريا كنند و تنها قصدشان اخلاص و نزديكى به خدا نيست و حقوقى را كه خدا در اموالشان دارد نمى‏پردازند

26-در نماز قالبى خود سستى مى‏كنند، يعنى حدود و مواقيت آن را حفظ نمى‏كنند.

[yashar1374]

سلام
خيلي ممنون
واقعا از اين مطالب بسيار استفاده كردم . با كمك شما تونستم مشكل يكي از اقوام 9 ساله رو حل كنم

اجرتون با خدا