ایران در منظر معصومین (علیه السلام)

[peimane]

ایرانیان در منظر قرآن:

طبق استناد به احادیثی كه وارد شده در قرآن آیاتی وجود دارد كه اشاره به قوم ایران و ایرانیان دارد كه به بعضی از آن‌ها اشاره می‌شود. پیامبر اكرم ـ صلی الله علیه و آله ـ به هنگام تلاوت قرآن به این آیه رسیدند كه خداوند می‌فرماید: « ... وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا یَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَیْرَكُمْ ثُمَّ لا یَكُونُوا أَمْثالَكُمْ»[1] یعنی « و اگر روی برگردانید (خداوند) جای شما را به مردمی غیر از شما خواهد داد كه مانند شما نخواهند بود.» از آن حضرت پرسیدند: كسانی كه اگر ما روی برگردانیم خداوند آن‌ها را به جای ما قرار می‌دهد چه كسانی هستند؟ رسول خدا در حالی كه بردوش سلمان فارسی می‌زد فرمود: «این مرد و قوم او هستند.»[2]

در حدیثی دیگر ابوهریره می‌گوید: خدمت پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ نشسته بودیم كه سوره جمعه نازل شد. آن را برای ما تلاوت كرد و وقتی به آیه « و آخرینَ منهم لمّا یلحقوا بِهم»[3] رسید، مردی پرسید یا رسول الله آن گروه چه كسانی‌اند؟ آن حضرت ضمن اشاره به سلمان فرمودند: «قسم به جان كسی كه جانم در دست او است «لو كان الایمان معلقاً بالثریا لتناوله رجل من العجم و اسعدهم به الفارس؛ اگر ایمان به ستاره ثریا بسته باشد و در آسمان قرار گیرد افرادی از عجم آن را به دست می‌آورند و سعادتمند‌ترین آن‌ها مردم فارس (ایران) هستند.»[4]

آیه دیگری در قرآن است كه طبق حدیث نبوی از ایرانیان به عنوان پاسداران و نگهبانان دین یاد شده است. آیه می‌فرماید: «اگر این قوم نسبت به آن (هدایت الهی) كفر ورزند (مهم نیست) زیرا كسانی را نگاهبان آن ساختیم كه نسبت به آن كافر نیستند.»[5] شخصی از رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ پرسید: ای رسول خدا منظور از آن گروه نگهبان دین در این آیه چه كسانی هستند؟ حضرت فرمودند: سوگند به خدا، این گروه نگهبان، سلمان و قوم او هستند.»[6]

قرآن از اسلام آوردن ایرانیان،كوشش‌ها، خدمات و تلاش‌های پر ثمر آنان برای پیشرفت اسلام، در زمینه‌های مختلف پیش‌گویی می‌كند كه نشانگر جایگاه بلند ایرانیان است كه به اسلام ناب محمدی ـ صلی الله علیه و آله ـ ایمان آورده و با عشق و معرفت از قرآن و عترت پاسداری می‌كنند.

.
.
ایران و ایرانیان از زبان پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ و ائمه ـ علیهم السلام :

رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ غیر از احادیثی كه در تفسیر آیات در مورد ایرانیان آوردیم، بارها در مورد ایران و ایرانیان سخن گفته و از آن‌ها به نیكی یاد كرده است كه به چند مورد اشاره می‌شود. پیامبر اسلام ـ صلی الله علیه و آله ـ می‌فرمایند «ایرانیان خویشاوندان ما اهل بیت‌اند ... »[7]

و در جای دیگر می‌فرمایند: «اعظم الناس نصیباً فی الاسلام اهل الفارس؛ در بین مردم، مردم فارس بیشترین سهم را از اسلام دارند.»[8]

و در جایی دیگر از ایرانیان به عنوان خوشبخت‌ترین مردم یاد كرده و می‌فرمایند: «اسعد العجم بالاسلام اهل الفارس؛ خوشبخت‌ترین ملت غیر عرب به واسطه اسلام مردم ایرانند.»[9]

و در مقالی دیگر ایرانیان را اهل بهشت می‌نامد و آن‌ها را جزء شفاعت شدگان در قیامت به حساب می‌آورد و می‌گویند: «اول كسانی كه در روز قیامت برایشان شفاعت می‌كنم از میان امتم، اهل بیتم هستند سپس نزدیك‌ترین نزدیكانم از قریش ... سپس از عجم‌ها»[10]

علی ـ علیه السلام ـ هم كه حكومتش حكومت عدل و داد بود و ملاك برتری انسان‌ها را به یكدیگر تقوا و ایمان آن‌ها می‌دانست احترام خاصی به ایران و ایرانیان داشت و هیچ تبعیضی میان اعراب و آن‌ها قائل نمی‌شد و همیشه از آن‌ها به نیكی یاد می‌كرد روزی اشعث نزد امیر مؤمنان ـ علیه السلام ـ آمد و از میان صفوف جماعت گذشت تا خود را به نزدیكی حضرت رساند و گفت: «ای امیر مؤمنان این سرخ رویان (ایرانیان) كه اطراف شما را گرفته و نزد شما نشسته‌اند بر ما چیره شده‌‌اند.» حضرت از این سخن اشعث ناراحت شد و سرش را به زیر افكند، بعد فرمودند: « آیا امر می‌كنید كه آنان (ایرانیان) را طرد كنم؟ هرگز طرد نخواهم كرد چون در این صورت از زمره جاهلان خواهم بود. اما سوگند به خدایی كه دانه را شكافت و بندگانش را آفرید، حتماً شما را برای برگشت مجدد به آیین‌تان سركوب می‌كنند، همان‌گونه كه شما آنان (ایرانیان) را در آغاز برای پذیرش این آیین سركوب نمودید.»[11]

علی ـ علیه السلام ـ همیشه در بزرگداشت ایرانیان می‌كوشید و به آن‌ تأكید می‌كردند، هنگامی كه عمر از راه ایران به طرف مدینه می‌رفت، قصد كرد زنان ایرانی را بفروشد و مردان آن‌ها را عبد عرب قرار دهد تا افراد ضعیف را حمل كنند و پیران را بر پشت خود طواف دهند. امام علی ـ علیه السلام ـ به او فرمود: پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ می‌فرمایند: «بزرگان قوم را احترام كنید، هرچند مخالفت شما كردند و این ایرانیان حكیم و با احترام‌اند آن‌ها به ما سلام می‌كنند و رغبت به اسلام دارند ... » عمر گفت علی بن ابیطالب از من پیشی گرفت و عزم مرا درباره عجم‌ها نقض كرد.»[12]

وقتی ایرانیان از تبعیض اعراب نسبت به خود شكایت كردند علی ـ علیه السلام ـ به پیش اعراب رفت و در این زمینه با آن‌ها صحبت كرد و مفید واقع نشد آن ‌حضرت میان موالی آمد و گفت: «با كمال تأسف اینان حاضر نیستند با شما روش مساوات در پیش گیرند و مانند یك مسلمان متساوی الحقوق رفتار كنند. من به شما توصیه می‌كنم كه بازرگانی پیشه كنید، خداوند به شما بركت خواهد داد.»[13]

ائمه دیگر هم در مناسبتی‌ و رویداد‌های مختلف از ایران و ایرانیان و آداب و رسوم آن‌ها تعریف و تمجید كردند همواره سعی داشتند ذهنیت برتری اعراب بر ایرانیان را از بین ببرند مخصوصاً همان‌طور كه از روایات و شواهد بر می‌آید امام زمان ـ عج الله تعالی فرجه الشریف ـ به ایران عنایت خاصی دارند آن حضرت خطاب به میرزای قمی می‌فرمایند: «این جا (ایران) خانه شیعیان ما است. می‌شكند، خم می‌شود، خطر هست ولی ما نمی‌گذاریم سقوط كند، ما نگه‌اش می‌داریم.»[14]

روایات و احادیث در مورد شهرهای ایران مخصوصاً قم و خراسان هم بسیار چشم‌گیر می‌باشد و در این روایات از شهر قم بسیار تعریف و تمجید شده است كه به طور اختصار به بعضی اشاره می‌شود.

در فضیلت شهر قم و اهل آن روایات بی‌شماری وجود دارد كه در آن‌ها از قم با عناوین و القاب مختلف و ستایش‌های گوناگونی یاد شده مثل سرزمین نجیبان، حجت بلاد، معدن علم و فضل، استراحت‌گاه مؤمنان، مأوای فاطمیان، محل باز شدن در بهشت، سرزمین مقدس، حرم اهل بیت، شهر پر بركت، كوفه كوچك و ... كه به بعضی اشاره می‌شود. امام صادق ـ علیه السلام ـ می‌فرماید: «اهل خراسان اعلامنا و اهل قم انصارنا و اهل كوفه اوتادنا[15]؛ مردم خراسان بزرگان ما و مردم قم یاران ما و مردم كوفه حامیان استوار ما هستند.»

در جای دیگر امام صادق ـ علیه السلام ـ می‎فرمایند: «بر مردم قم فرشته‌ای بالهایش را گشوده است كه هیچ جباری نمی‌تواند اراده بد كند مگر این كه خداوند او را ذوب می‌كند، مانند نمك در آب. سپس به عیسی بن عبدالله اشاره كرد و فرمود: سلام خدا بر اهل قم كه شهرهای آنان را از آب باران سیراب می‌كند و بركاتش را بر آن‌ها نازل می‌كند و بدی‌هایشان را به خوبی بدل می‌كند. آن‌ها اهل ركوع،‌ سجود، قیام و قعود هستند. آن‌ها فقها و علما و فهمیده ها هستند. آن‌ها اهل درایت و روایت و حسن عبادت هستند.»[16]

و یا در مورد شهر طالقان امام صادق ـ علیه السلام ـ می‌فرماید: «خدای متعال را گنج‌هایی است در طالقان كه نه طلاست و نه نقره و درفشی كه از آغاز تا كنون باز نشده و به اهتزاز در نیامده است. این خطه دارای مردانی است كه نسبت به ذات مقدس خداوند تردیدی در آن قلب‌ها ایجاد نمی‌شود ... آنان زاهدان شب و شیران روزند. در اطاعت از امام و رهبرشان مطیع‌تر از كنیزكان نسبت به مولای خویش‌اند ... شعار آنان خون‌خواهی سالار شهیدان امام حسین ـ علیه السلام ـ است ... به واسطه این رادمردان خداوند امام بر حق مهدی ـ علیه السلام ـ را پیروز می‌گرداند.»[17]

[1] . سوره محمد ـ صلی الله علیه و آله ـ ، آیه 38.

[2] . میزان الحكمه، ری‌شهری، ج 10، ص 70.

[3] . جمعه، آیه 3.

[4] . الدرالمنثور، ص 152.

[5] . انعام، 89.

[6] . نفس الرحمن، ص 48.

[7] . كنزالاعمال،‌ج 2، ص 303.

[8] . همان.

[9] . همان.

[10] . همان، ص 94.

[11] . ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ج 20، ص 284.

[12] . بحارالانوار، ج54 ،‌ ص330.

[13] . بحارالانوار، ج 9،‌ ص124.

[14] . عنایات ولی عصر به علماء و مراجع، ص 109.

[15] . بحارالانوار، ج 57،‌ ص217.

[16] . همان، ج 60، ص 216.

[17] . همان، ج 53، ص 307.

[.Ali.]

بسم الله الرحمان الرحیم

نقل قول:رسول خدا در حالی كه بردوش سلمان فارسی می‌زد فرمود: «این مرد و قوم او هستند.»[2]

ایا تمام مردم ایران مد نظر بوده ؟؟ یا ذریه او و فقط قومش ؟؟؟

یادمان نرود به خاطر این همه تمجید متکبر شویم و همیشه یادمان باشد انسان ها برابر اند و نژاد برتر بی معنی هست .

[peimane]

(۲۱/فروردین/۹۱ ۲۰:۲۷).Ali. نوشته است:  بسم الله الرحمان الرحیم

نقل قول:رسول خدا در حالی كه بردوش سلمان فارسی می‌زد فرمود: «این مرد و قوم او هستند.»[2]

ایا تمام مردم ایران مد نظر بوده ؟؟ یا ذریه او و فقط قومش ؟؟؟

یادمان نرود به خاطر این همه تمجید متکبر شویم و همیشه یادمان باشد انسان ها برابر اند و نژاد برتر بی معنی هست .

بله منظور قوم عجم بوده چون فرد عرب این سئوال رو در مورد جایگزین قوم عرب پرسیده بود . اگر منظور خانواده سلمان بود از همان كلمه ذريه يا خاندان استفاده مي شد.

[peimane]

مناظره سلمان فارسي

سلمان فارسی نمونه یک مسلمان واقعی است. او از جهت ایمان کامل بود و از جهت ساده زیستی در میان اصحاب ممتاز به شمار می آمد. حضرت محمد صلی الله علیه وآله مراد و مقتدای او بود و در تمامی کارها از او الگو می گرفت.


روزی سلمان با آن حضرت نشسته بودند، رسول خدا صلی الله علیه وآله پرسیدند:
«کدامیک از شما در تمام روزگار روزه است؟»
سلمان گفت: من یا رسول الله.
پیامبر صلی الله علیه وآله پرسش کردند: «کیست از شما که هر شب تا صبح احیاء بدارد؟»
سلمان پاسخ داد: یا رسول الله من.
پس سؤال کردند: «کدامین از شما هر شب قرآن را ختم می کند؟»
باز سلمان گفت: من یا رسول الله.
عمر غضبناک شد و گفت: یا رسول الله! این شخص می خواهد بر ما قریش افتخار کند، که این ادعاها را می کند.
پیامبر صلی الله علیه وآله فرمودند: «فلانی! تو چه می دانی که سلمان در میان امت من مثل لقمان حکیم است، از او بپرس تا برایت بیان کند.»


عمر غضبناک شد و گفت: یا رسول الله! این شخص می خواهد بر ما قریش افتخار کند، که این ادعاها را می کند.
پیامبر صلی الله علیه وآله فرمودند: «فلانی! تو چه می دانی که سلمان در میان امت من مثل لقمان حکیم است، از او بپرس تا برایت بیان کند.»

پس او از سلمان پرسید: ای بنده خدا! آیا گمان می کنی همیشه روزه داری با آنکه من دیده ام بیشتر روزها طعام می خوری؟
سلمان فرمود: آن طور که تو گمان کردی نیست، من در هر ماه سه روز را روزه می گیرم و خدای عز و جل فرموده است: « هرکس حسنه ای بیاورد پس برای او ده برابر آن می باشد.»( سوره انعام، آیه 6) و من علاوه بر این، ماه شعبان را هم به رمضان وصل می کنم.
او گفت: و این گونه پنداشتی که هر شب را تا صبح به احیاء می گذرانی؟
سلمان فرمود: بله.
وی گفت: چگونه و حال آنکه من دیده ام بیشتر شب را می خوابی؟
سلمان فرمود: این طور که تو می پنداری نیست، من از حبیب خود، رسول خدا صلی الله علیه وآله شنیدم؛ که می فرمود:
«کسی که در بسترش شب را تا به صبح با وضو سپری کند، گوئی آن شب را احیاء کرده است»؛
و من همیشه با طهارت به بستر می روم.
در پایان پرسید: با اینکه من دیده ام تو بیشتر ایام ساکتی پس چگونه مدعی هستی که ختم قرآن می کنی؟ سلمان پاسخ داد: من شنیدم از حبیبم رسول الله که به امیرالمؤمنین علی علیه السلام فرمود:
«یا اباالحسن! مَثَل تو در میان امت مَثَل سوره توحید است، هرکس یک بار این سوره را بخواند یک سوم قرآن را خوانده و کسی که دو مرتبه آن را بخواند دو ثلث قرآن را خوانده و هرکس سه مرتبه قل هو الله احد را بخواند حتماً ختم قرآن را کرده است.» (1) پس پیامبر صلی الله علیه وآله خطاب به علی علیه السلام فرمودند:

«هرکس تو را با زبان دوست بدارد یک سوم ایمانش کامل است و هرکس تو را با زبان و قلبش دوست بدارد دو سوم ایمانش کامل شده و کسی که با زبان و قلب تو را دوست بدارد و با دستش تو را یاری کند ایمانش کامل است»
.(2)
پی‌نوشت:
1) لئالی الاخبار، ص 214.
2) أمالی صدوق، ص 33.

---

سلمان، در دوران رجعت

‌در روایات متعددی از حضرت سلمان (رحمة الله علیه) به عنوان یکی از رجعت کنندگان؛ یعنی کسانی که در عصر ظهور دوباره به جهان بازمی‌گردند تا امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را یاری کنند و آن دوران خوش را دریابند، یاد شده است.
‌در یکی از این روایات که از امام صادق علیه السلام نقل شده است، در این باره چنین می‌خوانیم: « ‌به همراه قائم ـ درود خدا بر او باد ـ بیست و هفت نفر مرد از پشت کوفه خارج می‌شوند؛ پانزده نفر از قوم موسی ـ درود خدا بر او باد ـ همان کسانی که به حق راهنمایی و به آن داوری می‌کردند؛ هفت نفر از اصحاب کهف، یوشع بن نون [وصی حضرت موسی]، سلمان، ابودجانه انصاری، مقداد و مالک اشتر. آنها در پیشگاه او یاران و حاکمان خواهند بود».(1)
‌در روایت مفصلی که سلمان (رحمة الله علیه) از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه وآله نقل کرده است، آن حضرت، پس از معرفی همة جانشینان خود از امام علی علیه السلام تا امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) خطاب به سلمان می‌فرماید:
«ای سلمان! به درستی که تو او را در خواهی یافت و همچنین همة کسانی که مانند تو هستند و کسانی که ولایت او را پذیرفته و به معرفت او دست یافته‌اند».
[در اینجا سلمان می‌گوید:] شکر خدا را به جای آوردم و گفتم: آیا من تا زمان او عمر خواهم کرد؟ پس، آن حضرت این سخن خدای تعالی را خواند:
«پس آنگاه که وعدة [تحقّق] نخستین آن دو فرا رسد، بندگانی از خود را که سخت نیرومندند بر شما می‌گماریم تا میان خانه‌ها [یتان برای قتل و غارت شما] به جستجو درآیند و این تهدید تحقّق یافتنی است. پس [از چندی] دوباره شما را بر آنان چیره می‌کنیم و شما را با اموال و پسران یاری می‌دهیم و [تعداد] نفرات شما را بیشتر می‌گردانیم»(2)
سلمان می‌گوید: [در این هنگام] گریه و شوق من فزونی گرفت و گفتم: ای پیامبر خدا! آیا این [موضوع] عهدی از سوی شماست؟

‌در روایت مفصلی که سلمان (رحمة الله علیه) از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه وآله نقل کرده است، آن حضرت، پس از معرفی همه جانشینان خود از امام علی علیه السلام تا امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) خطاب به سلمان می‌فرماید: «ای سلمان! به درستی که تو او را در خواهی یافت و همچنین همه کسانی که مانند تو هستند و کسانی که ولایت او را پذیرفته و به معرفت او دست یافته‌اند
پس فرمود: « آری، به خدایی که مرا به حق فرستاد، این بر عهدی است از سوی من، علی، فاطمه، حسن، حسین، نُه [امام جانشین]، همه کسانی که از ما و با ما هستند و در راه ما ستمی دیده‌اند. سوگند به خدا، بی‌تردید در آن زمان ابلیس و سپاهیان او و [همچنین] همة کسانی که ایمان خالص یا کفر خالص داشته‌اند، برای او (امام مهدی) حاضر می‌شوند تا [ستمگران] قصاص شوند و به مجازات خود برسند. پروردگارت به هیچ‌ کس ستم نمی‌کند. آنچه گفتم تأویل این آیه است که: «و خواستیم بر کسانی که در آن سرزمین فرودست شده بودند، منّت نهیم و آنان را پیشوایان [مردم] گردانیم، و ایشان را وارث [زمین] کنیم، و در زمین قدرتشان دهیم [و از طرفی] به فرعون و هامان و لشکریانشان آنچه را که از جانب آنان بیمناک بودند، بنمایانیم».(3)
سلمان می‌گوید: «از پیشگاه آن حضرت برخاستم در حالی که هیچ نگران نبودم که من مرگ را دیدار کنم، یا مرگ مرا».(4)

در مورد آیاتی که پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله در ابتدای این روایت شریف به آنها استناد می‌کنند، باید گفت که این آیات در ابتدای سوره اسرا و پس از اشاره به ماجرای بنی اسرائیل وارد شده است. در آیة قبل از این دو آیه چنین می‌خوانیم: «و در کتاب [آسمانی‌شان] به فرزندان اسرائیل خبر دادیم که: «قطعاً دوبار در زمین فساد خواهید کرد و قطعاً به سرکشی بسیار بزرگی بر خواهید خاست»
.(5)
‌آیات یاد شده از جمله آیاتی هستند که در روایات اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام به هنگام گفت‌وگو از موضوع رجعت به آنها استشهاد شده است.(6)
پی‌نوشت‌:
1. شیخ مفید الارشاد، ص365، بحارالانوار، ج 52، ص 346، ح92.
2. سورة اسرا، (17) آیات 5 و6.
3. سورة قصص (28) آیة 5.
4. محمّدبن جریر طبری، دلائل الامامـة، ص447-450، ح424؛ سید هاشم بحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، ج4، ص533؛ بحارالانوار، ج25، ص7 و 8، ح9.
5. سورة اسراء (7)، آیة 4.
6. ر. ک: دلائل الامامـة، ص539، ح522، البرهان، ج4،‌ص531-537.