عباداتي به سادگی نگاه!

[N.Mahdavian]

[/font]

بــــه نــــام خــــالـــق یـــکــــتـــــا

گاهی نگاه انسان آنقدر ارزش پیدا می کند که خودش عبادت خداست و از سطح دنیا بالاتر رفته و ارزش آخرتی پیدا می کند و با عبادتی به سادگی نگاه، می توان رشد و ترقی پیدا کرد.

در معارف خانه وحی، مواردی از این نگاههای قیمتی را به ما گفته اند: نگاه به چهره امیر المؤمنین، اهل بیت علیهم السلام، امام علیه السلام، سادات و فرزندان پیامبر، عالم ربانی، مصحف (قرآن)، نگاه با محبت به والدین، نگاه با محبت به والدین به فرزند، نگاه به پیشوای عادل، برادر دینی، دریا و...

جالب اینجاست که اینها غالبا نگاههایی همراه با لذت هستند و می توان همراه لذت بردن از زندگی عبادت نمود.

چهره نورانى امیرمؤمنان

از فضائل بى‌نظیر امیرمؤمنان علیه السلام در میان اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله، این است که روایات متعددى در منابع اهل سنت در این زمینه وجود دارد كه ثابت مى‌كند نگاه كردن به چهره نورانى امیرمؤمنان علیه السلام عبادت است.

این فضیلت، از فضائل بى‌نظیر امیرمؤمنان علیه السلام به شمار مى‌رود و چنین روایتى در باره هیچ یك از اصحاب و به ویژه خلفاى سه گانه در كتاب‌هاى اهل سنت یافت نمى‌شود. درباره اثبات تواتر این روایت در منابع اهل تسنن، تحقیقات جالبی صورت گرفته است. (1)

1. حجر مذرى مى‏گوید: به مكه وارد شدم و ابوذر رحمه الله (جندب بن جناده) در آن جا بود. در آن سال عمر بن خطاب نیز با طائفه‏اى از مهاجرین و انصار، از جمله على بن ابى طالب صلوات الله علیه، جهت زیارت خانه خدا آمده بودند.

با جناب ابوذر در مسجد الحرام نشسته بودم كه على بن ابى طالب (علیه صلوات اللَّه) از كنار ما گذشت و در کنارمان به نماز ایستاد؛ ابوذر چشم به او دوخت؛

پس گفتم: اى أباذر! خدا بر تو رحمت كند، به راستی تو به على (علیه السلام) نگاه مى‏كنى و چشم از وى برنمى‏دارى؟

[b] ابوذر جواب داد: این كار را مى‏كنم، زیرا از حضرت رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله شنیدم که مى‏فرمود: نگاه به على بن ابى طالب علیه السّلام عبادت است و نگاه به مادر و پدر از روى محبت و مهربانى عبادت است و نگاه كردن به قرآن كریم عبادت است و نگاه كردن به كعبه عبادت است‏. (2)

2.حدیث است که رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود

مَثَلُ عَلِیٍّ فِیكُمْ أَوْ قَالَ فِی هَذِهِ الْأُمَّةِ كَمَثَلِ الْكَعْبَةِ الْمَسْتُورَةِ أَوِ الْمَشْهُورَةِ النَّظَرُ إِلَیْهَا عِبَادَةٌ وَ الْحَجُّ إِلَیْهَا فَرِیضَة (3)

رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود: مثل على علیه السّلام در بین شما مانند كعبه مستور یا مشهور است كه نگاه كردن به آن عبادت و حج و زیارت آن فریضه واجب است‏. (4)

3.در حدیثى از امام صادق علیه السلام نقل شده كه پیامبر صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود:

النّظر إلى علیّ بن أبى طالب عبادة و ذكره عبادة و لا یقبل إیمان عبد إلّا بولایته و البراءة من أعدائه. (5)

نگاه كردن به على بن ابى طالب و یاد كردن از او عبادت است، و ایمان هیچ بنده‏اى پذیرفته‏ نمى‏شود، مگر آنكه ولایت او را بپذیرد و از دشمنانش بیزارى جوید. (6)

چهره سادات و ذریه پیامبر

4. حسین بن خالد روایت می کند که آقا امام رضا علیه السلام فرمود: نگاه كردن به فرزندان ما عبادت است.

راوى گوید، پس از این کلام حضرت، سؤال شد: یا ابن رسول اللَّه! آیا نگاه كردن به امامان از شما عبادت است یا همه ذریه و اولاد پیغمبر (صلوات الله علیه و آله)؟

حضرت فرمود: نگاه كردن به همه فرزندان پیغمبر (صلی الله علیه و آله) تا جایى كه از روش رسول اللَّه جدا نشده و خویشتن را به گناهان آلوده نكرده‏اند عبادت است. (7)

بنا بر این، از نسل پیامبر بودن شرافتی است که هم دیگران باید احترامش کنند و هم خود سادات، با رعایت تقوای الهی در حفظ حرمت آن بکوشند، چنانکه خود معصومین علیهم السلام در این زمینه از دیگران پیش بودند و بیش از هر کسی در طاعت پرورگار به خود سخت می گرفتند.

[b]اولاد منحصر به نسلی که از ناحیه پسر است، نیست؛ بلکه از ناحیه دختر هم ولد است. لذا تمام کسانی که از جهت پدر فاطمی هستند در در جه اولی، تمام کسانی که از ناحیه مادر فاطمی هستند در در جه دوم باید ...وظیفه خودشان را نسبت به مادرشان ادا کنند.

از امام هشتم سوال شد منظور از این که نظر به ذریه عبادت است، نظر به ائمه از ذریه است؟

بیان امام این است که این نظر به همه ذریه فاطمه است. یعنی آن سیدی که چهارده قرن بعد هم بیاید نظر به قیافه او عبادت است...

فقط یک شرط دارد:

[b]در هر سیدی که این دو خصوصیت پیدا شود:

اول: از منهاج [و روش] رسول خدا خارج نشود.

دوم: لوث معصیت به دامنش ننشیند؛ این سید در دنیا نظر به صورتش عبادت می شود و در قیامت هم چراغ فروزان عرصه محشر می شود.

..............................................................

پی نوشت ها:

1. رک: سایت مؤسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عجل الله فرجه)

(2) بحار الأنوار (ط - بیروت)، ج‏71، ص73؛ درر الأخبار با ترجمه ‏فارسى، ص259

(3) كشف الیقین فی فضائل أمیر المؤمنین علیه السلام، ص298، المبحث 15 فی تشبیهه بسورة الإخلاص و الكعبة و رأس النبی (علیه السلام) و تشبیه حقه بحق الوالد

(4) آینه یقین، ص316، مبحث پانزدهم در تشبیه على(علیه السلام) به سوره اخلاص و كعبه معظمه و سر مبارك پیامبر اكرم(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) و تشبیه حق آن حضرت به حق پدر نسبت به فرزند

(5) امالی الصدوق 1/ 119 الإثنا عشریة/ 62 حلیة الأبرار 1/ 285

(6) الحكم الزاهرة با ترجمه انصارى، ص159-160

(7) عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج‏2، ص51، باب31؛ وسائل الشیعة، ج‏12، ص311؛ آداب معاشرت از دیدگاه معصومان علیهم السلام، ص219، باب 165 استحباب نگاه كردن به اولاد صالح پیغمبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)

[b]انشاالله ادامه دارد...[font=Tahoma]

[N.Mahdavian]

نگاه با محبّت به پدر و مادر
رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرماید:
نگاه كردن فرزند از روى مهر و محبّت به پدر و مادر، عبادت محسوب مى‏شود. (1)

نگاه با محبّت به فرزند
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلوات الله علیه و آله: نگاه از روی محبت والد به فرزندش، عبادت است.(2)


نگاه به مصحف (قرآن)
اسحاق بن عمار گوید:[/b] به امام صادق گفتم: فدایت شوم، من قرآن را از بردارم، آیا خواندن از حفظ نیكوتر است یا با نظر كردن در مصحف؟

در پاسخ به من فرمود:
نه بلکه قرآن را در حالى بخوان كه در مصحف مى‏نگرى، كه آن بهتر است. آیا نمى‏دانى كه نگاه كردن در مصحف عبادت است؟ (3)


و از حضرت صادق- علیه السّلام- است كه:
هر کس كه از روى قرآن بخواند، عمر چشمش زیاد مى‏گردد و براى پدر و مادرش تخفیف داده مى‏شود اگر چه كافر باشند. (4)


راز عبادت بودن نگریستن به قرآن

از محضر «آیت الله العظمی بهجت» سؤال شد که:[/b]
در روایت آمده که نگاه کردن به قرآن عبادت است. رازش در چیست؟
پاسخ معظم له:
آیا هیچ می دانیم قرآن مانند سایر مکتوبات نیست؟ گویی قرآن موجودی ربوبی از عالم نور و روحانی است که در عالم اجسام و اعراض ظهور کرده است. به دلیل این که چیز هایی از آن بر می آید و یا دیده می شود که از اجسام و اعراض دیده نمی شود. (5)


[b]
نگاه به عالم و دانشمند

[b]در حدیثی از پیامبر صلی الله علیه و آله می خوانیم:
نگاه كردن به روى دانشمند [به منزلت و پایه] عبادت و بندگى (خداى تعالى) است. (9)


حضرت صادق علیه السلام از طریق پدران بزرگوارش از پیامبر صلوات الله علیهم روایت فرموده:
نگاه با محبت به چهره عالم، عبادت است.

از امام صادق علیه السلام، راجع به این سخن پیامبر (صلوات الله علیه و آله) که «نگاه كردن به چهره علما عبادت است». پرسیدند، فرمود:
مقصود، آن عالمى است كه هر گاه به او نگاه كنى، تو را به یاد آخرت بیاندازد، و هر كس جز این باشد، نگاه كردن به او، فساد است. یا عالم باش، یا متعلّم، یا مستمع، و یا دوستدار عالمان؛ پنجمى نباش كه هلاك مى‏شوى. (10)


منظور چه عالمی است؟

از محضر مرحوم «آیت الله العظمی بهجت» قدّس سرّه سؤال شد که:
آیا روایتى كه مى فرماید: «أَلنَّظَرُ إِلى وَجْهِ الْعالِمِ عِبادَةٌ» از باب این است كه انسان را به یاد خدا مى اندازد؟
جواب معظّم له:
بله، در روایت است كه از حضرت عیسى (علیه السّلام) سؤال كردند: اى روح خدا، با چه كسى مُجالست و هم نشینى كنیم؟
فرمود:
با كسى كه دیدن او شما را به یاد خدا مى آورد، و سخن او بر دانش شما مى افزاید، و عمل او شما را به آخرت علاقمند مى كند. (11)


نگاه با محبت به برادر ایمانی

امام زین العابدین علیه السلام فرمود:
نگاه كردن مؤمن به چهره برادر مؤمن خود، بواسطه دوست داشتن و محبت به او، عبادت است. (12‏)

مشابه این حدیث، از حضرت رسول صلی الله علیه و آله نقل شده است. (13)

...................................................................

پی نوشت ها:
(1) تحف العقول، ص 44؛ کشف الغُمّه، ص 243؛ بحارالأنوار، ج 72، ص 80؛ النوادر للراوندی، ص5، النظر إلى الوالدین
(2) مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج‏15، ص170، باب64 استحباب بر الإنسان ولده و حبه له و رحمته إیاه و الوفاء بوعده
(3) الحیاة با ترجمه احمد آرام، ج2، ص239
(4) آیین بندگى و نیایش، ص495، فصل دوم: داشتن قرآن در خانه و از روى آن خواندن
(5) فریادگر توحید، ص153
(9) بحار الأنوار، ج1، ص195
(10)مجموعة ورام(تنبیه الخواطر)، ج1، ص84
(11)اصول كافى، ج 1، ص 49؛ بحارالانوار، ج 1، ص 203؛ ج 14، ص 331 و...
(12)مواعظ امامان علیهم السلام-ترجمه جلد هفدهم بحار، ص127، بخش بیست و یكم: سفارشات حضرت زین العابدین(علیه السلام) و پند و اندرزهاى آن جناب
(13)مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج‏9، ص152؛ الجعفریات (الأشعثیات)، ص194