اول هر بیداری یقظه هست

[علوم استراتژیک]

به نام خدا

«وَاذْکُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَیْکُمْ وَمَآ أَنزَلَ عَلَیْکُم مِّنَ الْکِتَـبِ وَالْحِکْمَةِ»؛

«و نعمت خدا را بر خود و آنچه را که از کتاب و حکمت بر شما نازل کرده [و به وسیله آن به شما اندرز می دهد]، به یاد آورید.»

«اَما مِنْ ذلِکَ بُلُولٌ اَمْ لَیْسَ مِنْ نَوْمَتِکَ یَقْظَةٌ؛

آیا درد تو را درمان و خواب تو را بیداری نیست؟»


«فَاسْتَصْبَحُوا بِنُورِ یَقْظَةٍ فِی الاَْبْصارِ وَالاَْسْماعِ وَالاَْفْئِدَةِ؛

با نور یقظه و بیداری، چشمها و گوشها و قلبها را روشن ساختند.»


حضرت علی علیه السلام

عرفا و اهل سلوك اولين منزلگاه طي طريق به سوي كمال مطلق كه همان توحيد است را «يقظه» مي دانند، چنانچه خواجه عبدالله انصاري در «منازل السائرين» خود اين گونه بيان كرده است و حضرت امام نيز بارها در فرمايشات خود به اين نكته اشاره داشته است.

در قديمي ترين سند مبارزاتي حضرت امام كه در سال 1323 از ايشان صادر شده است مردم دعوت به قيام شده اند و اولين شرط قيام براي خدا از منظر امام، بيداري و هشياري است.

در اين ايام كه مفهوم بيداري اسلامي به عنوان «يك واقعيت خارجي مشهود و محسوس، فضا را انباشته و قيام ها و انقلاب هاي بزرگي را پديد آورده» است نيكوست مفهوم بيداري در انديشه عارف، فقيه و حكيم معاصر حضرت امام خميني را بازخواني كنيم تا چراغ راهي براي حركت به منازل و مراحل بعدي سلوك ملت ها به سمت كمال باشد.

...مسئله اين طور شده است كه ديگر مستضعفان در مقابل مستكبران قيام كرده اند، بيدار شده اند. بيداري اول قدم است، اول قدم يقظه است. در سير عرفاني هم يقظه اول قدم است. در اين سير، اين هم سير الهي و عرفاني است، بيداري اول قدم است و كشورهاي اسلامي، ملت هاي مسلم، ملت هاي مستضعف در سرتاسر جهان، اينها بيدار شده اند، ...، و ان شاء الله پيروز خواهند شد. (صحيفه امام 12 : 383)

... از براي اين منزل، چنانچه شيخ عظيم الشأن «شاه آبادي»... بيان فرمودند، ده بيت است كه اكنون در مقام تعداد آن نيستيم، ولي آنچه اكنون لازم است بيان شود اين است كه انسان تا تنبه پيدا نكند كه مسافر است و لازم است از براي او سير و داراي مقصد است و بايد به طرف آن مقصد ناچار حركت كند و حصول مقصد ممكن است، «عزم» براي او حاصل نشود و داراي اراده نگردد. (شرح چهل حديث: 175)

«قُلْ إِنَّمَا أَعِظُكُم بِوَاحِدَةٍ أَن تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَى وَفُرَادَى»

(سبا:46) خداوند تعالي مي فرمايد: به مردم ابلاغ كن كه من شما را به يك چيز دعوت مي كنم، موعظه به يك چيز. ...

اين يك موعظه بايد سرآمد تمام موعظه هايي باشد كه خداي تبارك و تعالي فرموده است و انبيا و اوليا و همين طور هم هست، اين يك موعظه اين است كه «أن تقوموا لله» قيام كنيد و نهضت كنيد براي خدا.

اهل معرفت مي گويند: اول منزل سلوك، «يقظه» است؛ ... و به همين آيه تمسك مي كند خواجه عبدالله انصاري از منازل السائرين... اول منزل را ... منزل بيداري ذكر مي كند و اين آيه شريفه را هم شاهد مي آورد.... ايشان تعبيرش اين است كه يعني بيدار بشويد، بيدار شدن هم يك قسم از «قيام» است و تمام نهضت هايي كه در عالم واقع مي شود آن هم قيام است؛ قيام از خواب و قيام بعد از بيداري.

قيام از خواب براي ماها كه خواب هستيم و باز بيدار نشديم. ماها كه براي سكر طبيعت بيهوش هستيم؛ در خواب غفلت هستيم و چشم و گوش مان همه اش متوجه به عالم طبيعت است. ... خوابي است كه طبيعت غلبه كرده است بر ما... اول قدم اين است كه بيدار بشوند؛ غفلت را كنار بگذارند؛ توجه به معنويات بكنند؛ به ماوراء طبيعت بكنند. ...اگر در حال غفلت ما را سير دادند و ما بيدار نشديم تا وقتي كه از عالم طبيعت بيرون رفتيم، ما سعادتمند نيستيم.

چنانچه بيدار [شديم ] و راه را يافتيم و آن راهي كه خداي تبارك و تعالي فرموده است راه مستقيم است، راه «الي الله» است، ما آن راه را طي كرديم، از انحرافات كناره گرفتيم، توجه به خدا، توجه به احكام خدا كرديم، ... وقتي كه از اينجا منتقل شديم به عالم ديگر، همه آن سعادت، همه آن نور [است ] ... اگر ما تكليف خودمان را دانستيم و بيدار شديم و فهميديم كه بايد سير كنيم «الي الله»، بايد مجاهده كنيم براي خدا، قيام كنيم براي خدا و در همه ابعادي كه هستيم و داريم به تكليف خودمان، به تكليف هايي كه خداي تبارك و تعالي به وسيله انبيا براي ما بيان فرموده است عمل بكنيم، راه مستقيم را طي بكنيم، منتهي مي شويم به سعادت... (صحيفه امام 10: 243 و 244)

تا كي مي خواهيد در خواب غفلت به سر بريد و در فساد و تباهي غوطه ور باشيد؟ از خدا بترسيد؛ از عواقب امور بپرهيزيد؛ از خواب غفلت بيدار شويد. شما هنوز بيدار نشده ايد؛ هنوز قدم اول را برنداشته ايد. ... چشم ها باز و دل ها در خواب فرو رفته است. اگر دل ها خواب آلود و قلب ها بر اثر گناه سياه و زنگ زده نمي بود، اين طور آسوده خاطر و بي تفاوت به اعمال و اقوال نادرست ادامه نمي داديد. اگر قدري در امور اخروي و عقبات هولناك آن فكر مي كرديد، به تكاليف و مسئوليت هاي سنگيني كه بر دوش شماست بيشتر اهميت مي داديد. (جهاداكبر: 52) .

.. عمده به فكر تصفيه و اصلاح افتادن است و از خواب بيدار شدن است. منزل اول انسانيت «يقظه» است و آن بيدار شدن از خواب غفلت و هشيار شدن از سكر طبيعت است و فهميدن اينكه انسان مسافر است و هر مسافر زاد و راحله مي خواهد. ... مركوب اين سفر پر خوف و خطر و اين راه تاريك و باريك و صراط احد از سيف و ادق از شعر (تيزتر از تيغ و باريكتر از مو)، همت مردانه است. ... اگر سستي كند و فتور كند، از اين صراط نتواند گذشت، به رو در آتش افتد و با خاك مذلت يكسان شده به پرتگاه هلاكت افتد و كسي كه از اين صراط نتواند گذشت، از صراط آخرت نيز نتواند گذشت. (شرح چهل حديث : 99)

تا حالا يك قدم از نفس، از مدارج نفساني ما بيرون نرفتيم؛ يعني، آن قدم اولي هم كه اهل سير مي گويند كه يقظه است، ما باز بيدار نشده ايم، خ در طبيعت در ما الآن هم هست و تا آخر هم شايد باشد، مگر خدا يك عنايتي بفرمايد. (صحيفه امام 20: 23)

توجه به اين نكته و تذكر لازم است. ملتي كه بخواهد سر پاي خود بايستد و اداره كشور خودش را خودش بكند، لازم است كه اول بيدار بشود. ... در طول تاريخ، در اين سده هاي آخر، كوشش شده است كه ملت هاي جهان سوم خواب باشند، غافل باشند و توجه شان به شخصيت خودشان نباشد و شخصيت خودشان را اصلاً وابسته به غير بدانند. اين قضيه از سال هاي بسيار طولاني بوده است و هي دائماً رشد كرده است تا اين اواخر به رشد تمام رسيده بود. (همان : 532)

ما اميدواريم كه همه ملت هاي اسلام با بيداري و با توجه به پاخيزند و اين دست هاي فاسدي كه مي خواهد همه ملت هاي اسلام را در تحت سلطه ابرقدرت ها قرار بدهد، آنها را سر جاي خودشان بنشانند. ... (همان: 447)

نقطه روشني كه در اين آخر عمر براي من اميدبخش است، همين آگاهي و بيداري نسل جوان و نهضت روشنفكران است كه با سرعت در حال رشد است؛ و با خواست خداوند تعالي به نتيجه قطعي كه قطع ايادي اجانب و بسط عدالت اسلامي است، خواهد رسيد. (همان 3: 115)

من به اين جنبش و بيداري عمومي كه در كشورهاي اسلامي عموماً و در ايران خصوصاً پديد آمده و به اين تنفر و انزجار عمومي از دستگاه هاي ظلم و وحشي گري و استعمار و استعمارگران، اميدها دارم. اين بيداري و تنفر عمومي، موقت و زودگذر نيست و تا پايان دادن به دستگاه جباران و خاتمه دادن به ظلم ستمكاران ادامه دارد و به دنبال ظلم بي حد دستگاه هاي جبار و محروميت هاي روزافزون ملت هاي ستمديده انفجاري است كه قدرت هاي دست نشانده اي را كه براي دربند كشيدن ملت ها و چاپيدن مخازن آنها گماشته شده اند در كام خود فرو مي برد و انتقام الهي از ستمكاران گرفته مي شود. (همان 267)

اما حالا باز اول كار است. شما خيال نكنيد ما رسيديم به مطلب و برويم بخوابيم سر جاي مان. خير قيام لله، الآن اول كار است. به حسب آن چيزي كه اهل معرفت مي گويند، منزل اول است يقظه؛ ما خيلي راه داريم الآن. (همان 5: 513)

منبع هفته نامه صبح صادق

[حسن عزتي]

به نام خدا

مبحثي بسيار زيبا و به جا...چرا كه چنين تلنگري بر ما لازم است.
بايد كه بيدار شويم!!!
و اين براي ما ضرورت دارد.رسالت معصومين و علي الخصوص پيامبر مكرم نيز همين بوده است.
دقت بفرماييد:

ضرورت یقظه، در سخنان پیشوایان معصوم (علیه السلام) نیز مطرح شده است.

علی (علیه السلام) می فرماید:‌

«أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ أَرْسَلَهُ بِالْحَقِّ وَ دِينِ الْهُدَى لِيُزِيحَ بِهِ عِلَّتَكُمْ وَ لِيُوقِظَ بِهِ غَفْلَتَكُمْ» (بحارالأنوار، ج70، ص117، باب 122».


محمد، بنده و رسول خداست که او را به حق و دین هدایت فرستاد تا به وسیله او بیماری شما را درمان کند و شما را از خواب غفلت بیدار نماید و غفلت شما را به یقظه مبدل سازد.

در این بیان، فلسفه رسالت پیامبر اسلام (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) در دو چیز معرفی شده است:

الف. درمان اساسی و ریشه‌ای بیماری روحی مردمان (لِيُزِيحَ بِهِ عِلَّتَكُمْ)؛
ب. تغییر وضعیت غفلت مردم به یقظه (لِيُوقِظَ بِهِ غَفْلَتَكُمْ).

امام حسن مجتبی علیه السلام فرمود:

«أَيُّهَا النَّاسُ تَيَقَّظُوا مِنْ رَقْدَةِ الْغَفْلَة» (بحارالأنوار، ج44، ص66، باب 19).

«ای مردم! از خواب غفلت بیدار شوید».

در دعا آمده است که:

«وَ اجْعَلْ ... سَهْوِي تَيَقُّظاً وَ غَفْلَتِي تَذَكُّراً» (بحارالأنوار، ج83، ص14، باب 38).

«سهوم را بیداری، و غفلتم را تذکر قرار بده».

يا علي (علیه السلام) مدد است.

[فرمیسک]

استاد مصباح یزدی: نخستین موضوعی که در بخش اخلاق فردی (اخلاقی که به تنظیم رابطه انسان با خودش می پردازد) مطرح می شود، موضوع توجه،‌ التفات، هوشیاری و بیداری است در مقابل حالت غفلت و بی توجهی؛‌ از این رو علمای اخلاق و کسانی که مراتب سیر انسانی را بررسی کرده اند مانند ارباب سیر و سلوک و عرفا، منزل اول از منازل سیر و سلوک انسان به سوی تعالی و تکامل را "یقظه" قرار داده اندکه به معنی بیداری و هوشیاری در مقابل غفلت به کار می رود.

[ناخدا]

پست اول را با اینکه طولانی بود خواندم متاسفانه اصلا مفهوم نیست چون جمله بندی آن کاملا مشکل دار

است و اصلا خوب ویرایش نشده است , چرا نمی توانید یک متن روان و سلیس فارسی بنویسید ؟