"سجده شکر" چند لحظه خلوت با خدا

[fatemeh]

امام زمان سلام الله علیه فرمودند : سجده‌ی شکر، از لازم‌ترین و واجب‌ترین مستحبات

الهی است ... همانا، فضیلت دعا و تسبیح پس از واجبات بر دعای بعد از نوافل، همانند

فضیلت واجبات بر نوافل است. سجده، دعا و تسبیح است.

---

گرچه شکر نعمت‌ها، از توان و طاقت‌بشر بیرون است، ولی انسان باید به هر قدر که می‌تواند، سپاسگزاری احسان و نعمت و نیکی پروردگار باشد. یکی از شکل‌های شکر، سجده بر خاک کردن و پیشانی بر خاک‌نهادن در برابر خداوند و شکر گفتن اوست.

و «سجده شکر» یکی از تعقیبات نماز به حساب آمده است.
(مرحوم علامه مجلسی، جلد 83 بحار الانوار).

سجده کمال انسان و نهایت خضوع در برابر خداوند متعال است، در این هنگام است که انسان خود را نمی‌بیند و تمام عظمت و بزرگی را از آن خداوند می‌داند؛ لذا این حالت، بهترین حالت برای بنده است، خصوصاً هنگامی که توأم با ذکر و شکرگزاری لفظی و قلبی باشد

قال مولانا الامام المهدی- عجل الله تعالی فرجه الشریف- :

(سَجْدَهُ الشُّکْرِ مِنْ أَلْزَمِ السُّنَنِ وَأَوْجَبِها ... فَإِنَّ فَضْلَ الدُّعاءِ وَالتَّسْبیحِ بَعْدَ الْفَرائِضِ عَلَی الدُّعاءِ بِعَقیبِ النَّوافِلِ، کَفَضْلِ الْفَرائِضِ عَلَی النَّوافِلِ، وَالسَّجْدَهُ دُعاءٌ وَتَسْبیحٌ)
[احتجاج، ج 2، ص 308 ; بحارالأنوار، ج 53، ص 161، ح 3 ; و وسائل الشیعه، ج 6، ص 490، ح8514] ؛

سجده‌ی شکر، از لازم‌ترین و واجب‌ترین مستحبات الهی است ... همانا، فضیلت دعا و تسبیح پس از واجبات بر دعای بعد از نوافل، همانند فضیلت واجبات بر نوافل است. سجده، دعا و تسبیح است.

حدیث شریف، قسمتی از پاسخ امام مهدی (علیه السلام) به سؤال‌های محمّد بن عبداللّه حمیری است. حضرت، در این کلام، به اهمیّت یکی از مستحبات، یعنی سجده‌ی شکر اشاره می‌کند و بعد از آن به دعا و تسبیح بعد از فرایض پرداخته، فضیلت آن را مانند فضیلت فریضه بر نوافل می‌داند و نیز اصل سجده و قرار دادن پیشانی بر خاک را در اجر و ثواب به منزله‌ی دعا و تسبیح می‌داند.

از بررسی آیات و احادیث به دست می‌آید که همه‌ی واجبات و یا همه‌ی مستحبات، در یک سطح و اندازه نیستند؛ مثلاً اهمیّت نماز، در میان واجبات، از همه بیش‌تر است؛ زیرا، قبولی اعمال، به قبول شدن نماز بستگی دارد. در میان مستحبات ـ برابر این حدیث ـ اهمیّت سجده‌ی شکر، از همه‌ی مستحبات بیش‌تر است.شاید علّت، این باشد که سجده‌ی شکر، کلید افزایش و تداوم نعمت است؛ یعنی هر گاه انسان با دیدن و یا رسیدن به نعمتی، شکر گزارد، آن نعمت تداوم می‌یابد و نعمت‌های دیگر نیز نازل می‌گردند.
این نکته در قرآن به صراحت آمده است:

(لَئِنْ شَکَرْتُمْ لاََزیدَنَّکُمْ) [سوره‌ی ابراهیم، یه ی 7] ؛
اگر شکر نعمت به جای آورید، بر نعمت شما می‌افزایم.

حضرت (علیه السلام) در این حدیث به چند نکته اشاره می‌فرماید
1. سجده‌ی شکر، زمان و مکان خاصّی ندارد، ولی با توجّه به این حدیث، بهترین زمان برای این کار بعد از نمازهای واجب و نوافل است.

2. سجده کمال انسان و نهایت خضوع در برابر خداوند متعال است، در این هنگام است که انسان خود را نمی‌بیند و تمام عظمت و بزرگی را از ن خداوند می‌داند؛ لذا این حالت، بهترین حالت برای بنده است، خصوصاً هنگامی که توأم با ذکر و شکرگزاری لفظی و قلبی باشد.

3. ثواب دعا و تسبیح بعد از نمازهای واجب، از ثواب دعا و تسبیح پس از نمازهای نافله خیلی بیش‌تر است، همان گونه که فضیلت فرایض از نوافل بیش‌تر است.

4. حضرت (علیه السلام) با بیان این که سجده، دعا و تسبیح است، می‌فهماند که خود سجده هم یک نوع تسبیح و دعاست و همان گونه که ذکرِ پس از نماز، مطلوب است، سجده کردن هم کاری مستحب است؛ زیرا غایت و هدف از دعا و تسبیح، خضوع و خشوع و تذلّل برای خداوند متعال است، و شکّی نیست که این غایت، در سجده، به نحو اتمّ و اکمل است.

امام صادق علیه السلام.

هر گاه بنده نماز بگزارد و سجده شکر کند، پروردگار حجاب میان او و فرشتگان را بر می‌دارد و می‌گوید: ای فرشتگان من! به بنده‌ام بنگرید که واجب مرا انجام داد و پیمانم را به پایان برد، آن گاه به خاطر نعمت‌هایی که به او ارزانی داشته‌ام برای من سجده شکر کرد

«سجدة الشکر واجبه علی کل مسلم نتم بها صلاتک و ترضی بها ربّک، و تعجب الملائکة منک و انّ العبد اذا صلّی ثمّ سجد سجدة الشکر فتح الربّ تبارک و تعالی الحجاب بین العبد و بین الملائکة، فیقول: یا ملائکتی! انظروا إلی عبدی ادّی فرضی و اتمّ عهدی ثمّ سجد لی شکراً علی ما انعمت به علیه، ملائکتی! مادا له عندی؟ قال: فتقول الملائکة: یا ربنا رحمتک، ثمّ یقول الرّب تبارک و تعالی: ثم ماذا له؟ فتقول الملائکة: یا ربنا جنتک، فیقول الرّب تبارک و تعالی: ثمّ ما ذا له؟ فتقول الملائکة: یا ربنا! جنتنک فیقول الرّب تبارک و تعالی: ثمّ ما ذا له؟ فتقول الملائکه : یا ربنا! کفایة مهمه، فیقول الله تبارک و تعالی: ثمّ ماذا له؟ فان: و لا یبقی شیء من الخیر الاّ قالته الملائکة، فیقول الله تعالی: یا ملائکتی! ثمّ ماذا؟ فتقول الملائکة: یا ربنا لا علم لنا، قال: فیقول الله تبارک و تعالی: اشکر له کما شکر لی و اقیل إلیه به فضلی و اریه وجهی» (المجبة البیضاء ج 1 ص348)؛

سجده شکر بر هر مسلمانی واجب است به وسیله سجده شکر است که نماز خود را کامل می‌کنی و پروردگارت را خشنود می‌سازی و فرشتگان از تو تعجب می‌کنند.

هر گاه بنده نماز بگزارد و سجده شکر کند، پروردگار حجاب میان او و فرشتگان را بر می‌دارد و می‌گوید: ای فرشتگان من! به بنده‌ام بنگرید که واجب مرا انجام داد و پیمانم را به پایان برد، آن گاه به خاطر نعمت‌هایی که به او ارزانی داشته‌ام برای من سجده شکر کرد.
ای فرشتگان من! یا او نزد من چه پاداشی خواهد داشت؟ فرشتگان می‌گویند: پروردگارا! رحمت تو پاداش اوست.

آن گاه پروردگار می‌گوید: سپس چه پاداشی خواهد داشت؟ فرشتگان می‌گویند: پروردگارا! بهشت تو پاداش اوست. پس پروردگار می‌گوید: آن گاه چه پاداشی خواهد داشت؟ فرشتگان می‌گویند: پروردگارا! کفایت مهمّات او پاداش اوست. باز خداوند می‌گوید: بعد از این‌ها چه پاداشی خواهد داشت؟

امام صادق علیه السلام فرمود: هیچ یک از خوبی‌ها باقی نمی‌ماند مگر این که فرشتگان آن را در پاسخ می‌گویند. پس خداوند می‌گوید: ای فرشتگان من! دیگر چه پاداشی خواهد داشت؟ فرشتگان می‌گویند: پروردگارا! ما نمی‌دانیم.

امام علیه السلام فرمود: پس خداوند می‌گوید: همان گونه که او شکر مرا کرد من نیز از او تشکر می‌کنم و فضل و بخشش خود را به او متوجه می‌سازم و خشنودی خویش را به او نشان می‌دهم.

در انجام این سجده شرط خاصّى وجود ندارد و به هر صورت که آورده شود، صحیح است. ولى بهتر است مانند سجده نماز، بر هفت عضو سجده کند و پیشانى را بر چیزى گذارد که در نماز بر آن مى گذارد. و افضل آن است که بر خلاف سجده نماز، آرنج را نیز بر زمین بگذارد

امام کاظم علیه السلام

«کان ابوالحسن موسی بن جعفر علیه السلام یسجد بعد ما یصلّی فلا یرفع راسه حتّی یتعالی النّهار » (روضة المتقین ج 2ص 38)؛

حضرت ابوالحسن موسی بن جعفر علیه السلام پس از نماز خویش سر به سجده می‌گذاشت و سر بر نمی‌داشت تا آن که روز بالا می‌آمد.

التماس دعا...

[fatemeh]

دعاهاى سجده شكر
امّا دعاهاى اين سجده بسيار است و آسانتر آنها اين چند امر است :

اوّل به سند معتبر از حضرت امام رضا عليه السلام منقولست كه اگر خواهى صد مرتبه شُكْراً

شُكْراً بگو و اگر خواهى صد مرتبه عَفْواً عَفْواً و در عيون اخبارالرضا از رجاء بن ابى الضّحاك

روايت كرده است كه حضرت امام رضا عليه السلام در راه خراسان هرگاه از تعقيب نماز ظهر

فارغ مى شد به سجده شكر مى رفت و صد مرتبه مى گفت شُكْراً لِلّهِ و چون از تعقيب عصر

فارغ مى شد صد مرتبه در سجده مى گفت حَمْداً لِلّهِ .


دويّم شيخ كلينى به سند معتبر از حضرت صادق عليه السلام روايت كرده است كه

نزديكترين احوال بنده بسوى خداى تعالى وقتى است كه بنده در سجود باشد و

خدای خود را بخواند

چون به سجده روى بگو:

يا رَبَّ الاَْرْبابِ وَيا مَلِكَ الْمُلُوكِ وَيا سَيِّدَ السّاداتِ وَيا جَبّارَ الْجَبابِرَةِ وَيا

اى پرورنده همه پرورندگان و اى پادشاه پادشاهان و اى آقاى همه آقايان و اى قاهر بر جباران و اى

اِلهَ الاْلِهَةِ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ

عبود معبودان (مجازى ) درود فرست بر محمد و آل محمد

پس حاجت خود را بطلب پس بگو:

فَاِنّى عَبْدُكَ ناصِيَتى فى قَبْضَتِكَ

پس من بنده توام كه سر رشته كارم در قبضه قدرت تو است

پس هر دعا كه خواهى بكن كه خدا بخشنده است و برآوردن هيچ حاجت بر او دشوار نيست .

سوّم ايضاً كلينى به سند موثّق از حضرت صادق عليه السلام روايت كرده است كه شنيدم شبى پدرم در مسجد به سجود رفته مى گريست و اين دعا مى خواند:

سُبْحانَكَ اَللّهُمَّ اَنْتَ رِبّى حَقّا حَقّا سَجَدْتُ لَكَ يا رَبِّ تَعَبُّدا وَرِقّا اَللّهُمَّ اِنَّ

منزهى تو خدايا تو پروردگار منى براستى و درستى سجده كنم برايت پروردگارا از روى پرستش و بندگى خدايا

عَمَلى ضَعيفٌ فَضاعِفْهُ لى اَللّهُمَّ قِنى عَذابَكَ يَوْمَ تَبْعَثُ عِبادَكَ وَتُبْ عَلَىَّ

عمل من ضعيف (و اندك ) است پس آن را براى من دو چندان كن و نگاهم دار از روزى كه بندگانت را برانگيزى

و توبه ام

اِنَّكَ اَنْتَ التَّوّابُ الرَّحيمُ

بپذير كه همانا توئى توبه پذير مهربان

[Hadith]

این تاپیک را دوباره بخوانیم...

آیت الله بهجت(رحمة الله علیه):
اگر ما شاکر باشیم،خدا می داند چه اندازه بر علوم حقیقی ما افزوده می شود:« لَئِن شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ=اگر سپاسگزاری کنید،[نعمت] شما را افزون خواهم کرد».

نفس مطمئنّه/ص27

[aboutorab]

سلام


اولين سجده شكر در اسلام "
[/b]

بسم الله الرحمن الرحیم

کودک با داشتن پدر در خدمت عموزاده در می آید تا برای آینده ی اسلام یک انسان نمونه و ایده آل ساخته شود و در مدرسه ای پرورش یابد که در آن محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) آموزگار است و کتاب درسیش قرآن که از آغاز با نخستین پیام آسمانی آشنا گردد و بر لوح ساده کودک خطی از جاهلیت رسم نگردد و صورتی نقش نبندد و شجره روحش با آیات رحمت الهی آبیاری شود و در خانه ی وحی روحش و عواطفش با اسلام عجین شود .اما دیگران مورد نظر دوران رشد را در کفر و بت پرستی بسر برده اند و ...

حضرت علی (علیه السلام) را در لیله المبیت بنگرید عظمت روحش با کسی قابل مقایسه نیست پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) آن شب که میخواست از وطن مألوف مکه برای همیشه به مدینه هجرت کند علی (علیه السلام) در بستر او می خوابد بستر پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) یعنی جایگاهی که در انتظار آماج شمیرهاست آنهم نه در میدان کارزار که انسان می تواند با سپر و زره و شمشیر از خود دفاع کند و دشمن را دور کند . او باید در بستر پیامبر (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) بخوابد و عبای او را به سر کشد تا شمشیرها به جای تن پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) بر او فرود آیند تسلیم مرگ باشد تا پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) زنده بماند هنگامی که پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) چنین کار خطرناکی را به حضرت علی (علیه السلام) پیشنهاد می کند او فقط می پرسد یا رسو الله (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) آیا شما زنده می مانید ؟

می فرماید:آری زنده می مانم

او به خاک می افتد و سجده شکر می گزارد که این اولین سجده شکر است که در اسلام انجام گرفت .

در آن شب خداوند تبارک و تعالی به جبرئیل و میکائیل وحی فرمود : که من مرگ را برای یکی از شما دو نفر مقدر کرده ام کدامیک از شما مؤاسات می کند و خود را پیش مرگ دیگری می کند که هر دو حیات را انتخاب کردند . وحی آمد که چرا همچون علی بن ابی طالب (علیه السلام) نیستید که او را با پیامبر (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) برادر قرار دادم و عمر یکی را بیش از دیگری مقدر کردم و علی (علیه السلام) مرگ را انتخاب کرد تا پیامبر زنده باشد بروید و از دشمنان حفظش کنید و هر دو فرود آمدند و یکی بالای سر و دیگری پائین پایش نشستند تا او را حفظ کنند

و جبرئیل می گفت : آفرین بر تو ای پسر ابیطالب : خداوند بر ملائکه هفت آسمان به تو مباهات و افتخار می کند .

و علی (علیه السلام) نه تنها در آنشب نترسید بلکه در طول 23 سال دوران رسالت پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) همواره فدایی پیامبر (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) بود و خود را به خاطر پیامبر و مرام او در کام اژدهای مرگ می افکند و عجیب تر اینکه حتی یک بار نلغزیده است و کمترین ضعفی از خود نشان نداده است.

[b]يا علي عليه السلام

[fatemeh]

عشق يعني سر سجود و دل سجود

ذکر يارب يارب از عمق وجود

التماس دعا