بررسی جواز قیام قبل از ظهور حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف)

[عبدالرحمن]

بسم الله الرحمن الرحیم


اشاره

با عنایت به این که نظریه ولایت فقیه در کشور ایران، با راهبری مراجع تقلید و روحانیت و در راس آن ها حضرت امام خمینی - قدس سره - تحقق یافت و به اوج خود رسید، پس از استقرار جمهوری اسلامی، مزدوران استعمار، لیبرال ها، و مغرضان، و گاهی خودی های ناآگاه به اشکال تراشی و القای شبهه پرداختند، و برای کم رنگ نمودن موقعیت ولایت فقیه به انواع ترفندها و القائات گمراه گر متشبث شدند، در این گفتار بر آن هستیم که به یک شبهه در این زمینه پاسخ دهیم .

برخی می گویند: مطابق روایات اسلامی، هرگونه قیام و انقلاب و تشکیل حکومت قبل از قیام حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) ناروا، بلکه حرام و ممنوع است .

توضیح آن که: مطابق بعضی از روایات «قیام کننده » قبل از قیام قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) طاغوت است، و هر پرچمی که قبل از ظهور قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) برافراشته شود، صاحبش طاغوت است و . . . به عنوان نمونه:

1 - امام صادق (علیه السلام) به یکی از شاگردان معروفش به نام مفضل فرمود: «کل بیعة قبل ظهور القائم (علیه السلام) فبیعته کفر و نفاق و خدیعة; (1) هر بیعتی قبل از ظهور قائم (علیه السلام) انجام شود آن بیعت، کفر، نفاق و تزویر است .»

2 - امام باقر (علیه السلام) فرمود: «کل رایة ترفع قبل قیام القائم فهی طاغوت; (2) هر پرچمی که قبل از قیام قائم برافراشته شود، صاحب آن پرچم طاغوت است .»

3 - امام سجاد (علیه السلام) فرمود: «والله لایخرج واحد منا قبل خروج القائم الا کان مثله مثل فرخ طار من وکره قبل ان یستوی جناحاه، فاخذه الصبیان فعبثوا به; (3) سوگند به خدا قبل از قیام قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) هیچ یک از ما قیام نکند، مگر این که مثال او، همچون مثال جوجه ای است که قبل از استوار شدن و محکم گشتن پرهایش از لانه اش بیرون آید و پرواز کند، کودکان آن را می گیرند و با آن بازی می نمایند .»

4 - امام صادق (علیه السلام) به یکی از شاگردانش به نام سدیر فرمود: «الزم بیتک و کن حلسا من احلاسه، واسکن ما سکن اللیل والنهار فاذا بلغک ان السفیانی قد خرج فارحل الینا ولو علی رجلک; (4) ملازم خانه ات باش، و همانند فرشی از فرش های خانه ات در خانه بمان، و مادامی که شب و روز ساکن است (و صیحه مخصوص آسمانی را نشنیده ای) ساکن باش، ولی هنگامی که خبر به تو رسد که سفیانی خروج نموده، به سوی ما بیا هرچند با پای پیاده باشد .»

روایات دیگری نیز به همین مضمون نقل شده است . (5)
پاسخ به این شبهه

این شبهه فریبنده را با توجه به چند مطلب پاسخ می دهیم:

الف) این روایات، خبر واحد محسوب می شوند . خبر واحد وقتی حجیت دارد که در برابر اصول قطعی اسلام، و دستورهای صریح قرآن قرار نگیرد، ما در اسلام دارای یک سلسله اصول قطعی هستیم که نادیده گرفتن آن ها، و رفتار برخلاف آن به طور قطع جایز نیست، مانند: امر به معروف و نهی از منکر، مبارزه با فساد، جهاد، دفاع از حق، جلوگیری قاطع از ظلم و . . . و روشن است که انجام کامل این گونه دستورها نیاز به قیام، اقدام، داشتن نیروهای قوی در سایه حکومت الهی دارد بنابراین آیا روا است که ما آن همه اصول و دستورهای قطعی را به خاطر چند روایت که قطعی الصدور و قطعی الدلاله نیستند رها کنیم؟ قطعا جواب منفی است .

ب) این روایات با روایات بسیاری که دعوت به آمادگی و قیام می کنند، معارض است، مانند روایات دفاع، جهاد، شهادت طلبی، انتظار فرج و روایاتی که در آن امامان معصوم (علیه السلام) بسیاری از قیام های مردان خدا را تایید کرده اند .

به عنوان نمونه، در روایات «انتظار فرج » می خوانیم: امام صادق (علیه السلام) فرمود: «لیعدن لخروج المهدی ولو سهما; (6) هر یک از شما برای قیام قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) هر چند با تهیه کردن یک تیر باید آماده گردد .»

نیز فرمود: «المنتظر للثانی عشر کالشاهر سیفه بین یدی رسول الله یذب عنه; (7) کسی که در انتظار امام دوازدهم حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است، مانند کسی است که شمشیرش را کشیده و در پیشاپیش رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) با دشمن می جنگد، و از آن حضرت دفاع می نماید .»

این گونه تعبیرها که در فرهنگ روایی ما وجود دارد، بیان گر آن است که باید برای آماده سازی ظهور قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) قیام کرد و تا آخرین توان، اقدام جدی نمود .

ج) برخی از سخنان امامان (علیه السلام) در شرایط ویژه و برای اشخاص مخصوص ایراد شده است و به احتمال زیاد سخنان آن ها در برخی موارد - به خصوص در مواردی که با اصول قطعی اسلام سازگار نیست - در جو تقیه اظهار شده و آنان برای حفظ تشیع و شیعیان در شرایط خاص، این گونه سخن گفته اند .

د) مطابق پاره ای از روایات، امامان (علیه السلام) قیام رادمردانی; مانند قیام زید بن امام سجاد (علیه السلام)، قیام مختار، قیام آل حسن (علیه السلام) و آنان که برای کسب رضای آل محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) پرچم مخالفت با طاغوت های زمان خود را برافراشته اند، تایید نموده اند . البته در بعضی از موارد - چنان که از روایات مذکور در توضیح القای شبهه ذکر شد، نظر به این که بعضی از قیام ها، جز با به هدر دادن نیروها به نتیجه نمی رسید، منجر به شکست می شد، امام صادق (علیه السلام) به عنوان دلسوزی، نه به عنوان ناروا بودن قیام، آن را نهی می کرد . برای تایید این مطلب نظر شما را به یک نمونه جلب می کنم:

محمد بن عبدالله محض - نوه امام حسن مجتبی (علیه السلام) - در عصر امام صادق (علیه السلام) بر ضد خلیفه وقت اموی قیام کرد . در این هنگام پدرش عبدالله، از امام صادق (علیه السلام) خواست تا با محمد بیعت و قیام او را بر ضد خلیفه وقت تایید فرماید . امام صادق (علیه السلام) به او فرمود: اگر می خواهی به محمد (پسرت) دستور خروج دهی، به خاطر قاطعیت در کار خدا و اجرای امر به معروف و نهی از منکر، سوگند به خدا ما تو را که بزرگ خاندان ما هستی وانگذاریم، و با پسرت برای قیام بیعت می کنیم .» (8)

حال این پرسش پیش می آید که چرا امام صادق (علیه السلام)، خود قیام مسلحانه نکرد . همین سؤال را یکی از شاگردانش به نام سدیر از آن حضرت پرسیده است . در این هنگام آن حضرت با «سدیر» در کنار چند گوسفند توقف کرده بودند . امام به او فرمود: «والله لو کان لی شیعة بعدد هذه الجداء ما وسعنی القعود; سوگند به خدا اگر شیعیان من به اندازه تعداد این بزغاله ها بودند، خانه نشینی برایم روا نبود و قیام می کردم .»

سدیر می گوید همان دم از مرکب پیاده شدم . کنار آن بزغاله ها رفتم و آنها را شمردم، هفده عدد بودند . (9)


بقیه مطلب و منابع در ارسال بعد ان شاء الله

[عبدالرحمن]

امام صادق (علیه السلام) در برابر طاغوت ها آن چنان موضع گیری شدید نموده بود که اعلام کرد: «من مدح سلطانا جائرا و تخفف و تضعضع له طمعا فیه کان قرینه فی النار; (10) کسی که سلطان ستم گری را تمجید کند و در برابر او فروتنی نماید تا در کنار او به نوایی برسد، چنین کسی همنشین آن سلطان در آتش دوزخ خواهد بود .»

ه) روایات نکوهش قیام پیش از قیام حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) به رهبرانی مربوط است که به طور مستقل دم از زمام داری و رهبریت می زنند، ولی در ولایت فقیه، استقلال مطلق نیست، بلکه نیابت عام از حضرت مهدی در عصر غیبت مطرح است، چنان که دلایل مشروعیت ولایت فقیه که قبلا ذکر شد، بر این مطلب دلالت دارد . در حقیقت این قیام و پرچم با اجازه امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) بلکه فرمان وجوبی او به عنوان زمینه سازی ظهور جهانی آن حضرت است .

از این رو، از روایاتی که بیان گر انقلاب های عصر امامان معصوم (علیه السلام) است، فهمیده می شود که اگر آن قیام ها بر اساس کسب رضای آل محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) بود مورد تایید امامان (علیه السلام) قرار می گرفت; مثلا: امام صادق (علیه السلام) در مورد تایید قیام زید بن امام سجاد (علیه السلام) فرمود: «مضی والله عمی شهیدا کشهداء استشهدوا مع رسول الله و علی والحسین، مضی والله شهیدا; (11) سوگند به خدا عمویم (زید) همانند کسانی که در رکاب پیامبر (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) و علی (علیه السلام) و حسین (علیه السلام) نبرد کردند و به شهادت رسیدند، شهید شد، سوگند به خدا او به شهادت رسید .»

حضرت رضا (علیه السلام) فرمود: زید بن امام سجاد (علیه السلام) ادعای چیزی (یعنی امامت و استقلال در رهبری) نکرد، بلکه او به مردم می گفت: شما را به مسیر جلب رضایت آل محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) دعوت می کنم، سوگند به خدا زید از آن افرادی است که مشمول این آیه قرآن است: «و جاهدوا حق جهاده; (12) آن گونه که شایسته و سزاوار جهاد است، جهاد کنید .» (13)

بنابراین از قیام هایی که «مستقل » باشد و جلب رضایت آل محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) و وظیفه ای را که آن ها تعیین کرده اند در برنگیرد; قبل از قیام حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) نهی شده است .

و) در روایات متعددی، قیام های قبل از انقلاب جهانی حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) تایید و تمجید شده است، به عنوان نمونه، امام کاظم (علیه السلام) در سخنی فرمود:

«رجل من اهل قم یدعو الناس الی الحق یجتمع معه قوم کزبر الحدید، لاتزلهم الریاح العواصف، و لایملون من الحرب، و لایجبنون و علی الله یتوکلون; (14) مردی از اهل قم قیام می کند، مردم را به سوی حق دعوت می نماید، جمعیتی نیرومند که مانند پاره های آهن (سخت و استوار) هستند، به گرد او جمع می شوند که طوفان های حوادث آن ها را نمی لرزاند، و از جنگ با دشمن خسته نمی شوند، و ترس به آن ها راه ندارد، و توکلشان به خداست .»

ز) آخرین سخن آن که: چگونه می توان با ذکر چند روایت، آیات بسیاری از قرآن را که پیرامون قیام و انقلاب است نادیده گرفت، که به طور مکرر با تاکید، ما را به نهضت در برابر ستم گران دعوت می نمایند . خداوند می فرماید:

«و ما لکم لاتقاتلون فی سبیل الله والمستضعفین من الرجال والنساء والولدان الذین یقولون ربنا اخرجنا من هذه القریة الظالم اهلها، واجعل لنا من لدنک ولیا، واجعل لنا من لدنک نصیرا; (15) چرا در راه خدا (و در راه) مردان و زنان و کودکانی که (به ست ستم گران) تضعیف شده اند پیکار نمی کنید؟ ! همان افراد (ستم دیده ای) که می گویند: پروردگارا ما را از این شهر که اهلش ستم گرند بیرون ببر! و از طرف خود برای ما سرپرستی قرار ده، و از جانب خود یار و یاوری برای ما تعیین فرما .»

آیا این گونه آیات مخصوص عصر نزول قرآن است یا شامل همه اعصار و عصر غیبت نیز خواهد شد؟ !

نتیجه این که تنها آن قیام هایی قبل از قیام حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) مردود و ناروا است که بدون اجازه امامان معصوم (علیه السلام) یا بدون اذن نواب خاص و عام آن ها باشد، و به عنوان دعوت به خویشتن، صرف نظر از اجازه امامان (علیه السلام) مطرح گردد، نه آن که قیامی که در شرایط آماده ای برای جلوگیری از ظلم و جور، و برقراری عدالت و حاکمیت دین باشد .

بنابراین، قطعا قیام و تشکیل حکومت اسلامی در زیر پرچم ولایت فقیه جامع الشرایط، از آن قیام های ناروا، جدا است، و چنین قیامی از وظایف قطعی اسلام است، نه تنها ناروا نیست، بلکه لازم و واجب است، چنان که روایات انتظار و روایاتی که بیان گر قیام در آستانه ظهور حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) نقل شده، این مطلب را تایید می نماید، در این جا نظر شما را به یکی از آن روایات جلب می کنیم:

گروهی از جوانان بنی هاشم به محضر رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) آمدند، پیامبر (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) با دیدن آن ها دگرگون شد و چشمش پر از اشک گردید و آثار ناراحتی از چهره اش آشکار شد، آن ها علت پرسیدند، فرمود: «ما خاندانی هستیم که خداوند برای ما آخرت را بر دنیا برگزید، و خاندان من بعد از من گرفتار رنج های شدید و تبعید و کنارزدن از مقام هایشان می گردند: «حتی یاتی قوم من قبل المشرق معهم رایات سود فیسالون الخیر فلایعطون ما سالوا فلایقبلونه فیقاتلون و ینصرون فیعطون ما سالوا فلایقبلونه حتی یدفعوها الی رجل من اهل بیتی، فیملاها قسطا کما ملئوها جورا، فمن ادرک ذلک منکم فلیاتهم ولو حبوا علی الثلج; (16) تا این که گروهی از مشرق می آیند که با آن ها پرچم های سیاه است، خواهان نیکی و عدالت می شوند، ولی به خواسته آن ها اعتنا نمی شود، آن گاه آن ها مبارزه و نبرد می کنند و سرانجام یاری شده و پیروز می گردند، و آن چه را می خواهند به آن ها می دهند، ولی آن ها پذیرا نمی شوند تا آن را به شخصی از خاندانم بسپارند، آن گاه آن شخص سراسر زمین را آن گونه که از ظلم پر شده پر از عدالت می کند، هر کدام از شما آن زمان را درک کند باید به قیام کنندگان بپیوندد، هرچند روی برف ها سینه خیز برود .»

از ذیل این روایت فهمیده می شود که این قیام قبل از قیام حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) به عنوان آماده سازی قیام جهانی آن حضرت رخ می دهد، پیامبر (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) نه تنها این قیام را مردود نشمرده، بلکه فرمان داده که مردم به این قیام بپیوندند و از آن حمایت کنند .

پی نوشت ها:

1) علامه مجلسی، بحار، ج 53، ص 8 .

2) شیخ حر عاملی، اثباة الهداة، ج 7، ص 65; وسائل الشیعه، ج 11، ص 37 .

3) علامه مجلسی، بحار، ج 52، ص 303; محدث کلینی، روضة الکافی، ص 264 .

4) همان .

5) شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج 11، ص 35 تا 41 .

6) نعمانی، غیبة النعمانی، ص 172، بحار، ج 52، ص 366 .

7) علامه مجلسی، بحار، ج 52، ص 146 .

8) شیخ مفید، ارشاد مفید، (ترجمه شده) ج 2، ص 186 .

9) شیخ کلینی، اصول کافی، ج 2، ص 242 .

10) شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج 12، ص 133 .

11) علامه امینی، الغدیر، ج 3، ص 70 .

12) حج (22) آیه 77 .

13) علامه مامقانی، تنقیح المقال، ج 1، ص 468 .

14) محدث قمی، سفینة البحار، ج 2، ص 446، (واژه قم) .

15) نساء (4) آیه 75 .

16) سنن ابن ماجه، ج 2، ص 1366، مطابق نقل تفسیر پیام قرآن، ج 10، ص 83

[mhvvhm]

سلام دوستان
در جواب به شما اول خواستم مطالبتون رو خودم نقد کنم بعد دیدم تو سایت دیگه ای بر حسب تصادف تا حدودی جواب تاپیک شما رو داده!
در ضمن آمادگی و انتظار در عمل و حرف می تونه غیر راه قیام هم تحقق بیابه گرچه پدران ما بر راه تشکیل و آمادگی حکومتی برای ایجاد و مهیا کردن انتظار عملی قدم گذاشتن و ما هم بر ادامه این مسیر ثابت قدم خواهیم بود ولی ابتدای حرکت و تصمیم پدران ما جوری دیگه هم قابل تحقق بوده!امیدوارم مفهوم رو رسونده باشم!
یا علی

كافى از فضل كاتب آورده است كه خدمت ابوعبدالله(عليه السلام) بوديم كه نامه ابو مسلم (خراسانى) به ايشان رسيد و (به پيك) فرمود : پاسخى براى نامه ات نيست . از پيش ما بُرو ! شروع به پچ پچ كردن با همديگر كرديم ، فرمود : به هم چه مى گوييد ؟! اى فضل ! خدا به سبب شتاب بندگان ، شتاب نمى كند . جابجا كردن كوه از جايش ، آسان تر از نابود كردن حكومتى است كه هنوز مهلتش به سر نيامده است . سپس افزود : آمدن فلانى پسر فلانى ، تا هفتمين فرزند فلانى (از نشانه هاست ) . عرض كردم : قربانت شوم ! نشانه ميان ما و شما چيست ؟ فرمود : اى فضل ! دست به كارى نزن تا سفيانى خروج كند. هنگامى كه سفيانى خروج كرد ، دعوت ما را لبيك گوييد ! ( سه بار فرمود : ) آمدن سفيانى حتمى است . به نقل از كافى ، وسائل الشيعة 11/37 و بحار 47/297 .


از ابو بصير آورده شده است كه شنيدم ابو جعفر(عليه السلام) فرمود : آنچه بدان اميد داريد ، رخ نمى دهد ، مگر پس از سخنرانى سفيانى روى چوب هاى منبر . وقتى چنين شد ، قائم آل محمد(عليه السلام) از طرف حجاز ، به سويتان روانه مى شود . به نقل از اثبات الوصية ، اثبات الهداة 3/580 .

كافى از عيص بن قاسم آورده است كه شنيدم ابوعبدالله(عليه السلام) فرمود : از خداى يگانه بى شريك ، پروا كنيد و در حال خويش بنگريد . به خدا سوگند ! اگر انسانى گَلّه اش را به چوپانى بسپرد و كسى را داناتر از چوپان كنونى ، بيابد ، وى را به جاى او بر سر كار مى گمارد . به خدا سوگند ! اگر كسى دو جان (و فرصت دوباره زندگى كردن) داشته باشد و با يكى بجنگد و تجربه بياندوزد ; در جان ديگرش كه باقى مانده ، طبق آنچه كه (در جان اول) تجربه كرده ، عمل مى كند اما آدمى فقط يك جان دارد (و يك بار عمر مى كند )كه وقتى از دست برود ، به خدا كه فرصت توبه را هم از دست داده است ! پس خودتان سزاوارتريد كه راهى براى خود برگزينيد . اگر كسى از طرف ما به سويتان آمد ، بنگريد براى چه هدفى خروج مى كنيد ! نگوييد زيد (بن حسن) خروج كرد (پس ما هم بايد قيام كنيم) ! زيد عالِم و درستكار بود و شما را به سوى خود نخواند ، بلكه براى رضايت آل محمد(صلى الله عليه وآله) فرا خواند . اگر پيروز مى شد ، شما را به آنچه كه فرا خوانده بود ، عمل و وفا مى كرد . او بر ضد سلطان جامعه خروج كرد ، تا وى را شكست دهد ، اما امروز كسى كه به نام ما خروج كند ، به چه هدفى شما را مى خواند ؟ به رضايت آل محمد ؟! شما را شاهد مى گيرم كه ما به اين عمل راضى نيستيم و قيام كننده ، امروز نافرمانى ما كرده ، احدى همراهى اش نخواهد كرد ! اگر پرچم هايى را اطرافش ببيند و فرماندهى را به عهده بگيرد ، حتماً از ما نافرمانى خواهد كرد ، مگر قيام كننده اى كه بنى فاطمه(عليها السلام) پيرامونش گرد آيند . به خدا سوگند ! رهبر شما كسى جز او نيست كه اطرافش جمع شده اند . اگر ماه رجب بود، با ياد و نام خدا قيام كنيد واگر خواستيد قيام را تا ماه شعبان به تأخير بياندازيد، مشكلى نيست ، يا اگر دوست داشتيد ، ميان اهل و عيالتان روزه بگيريد ، شايد اين كار برايتان بهتر باشد و نشانه سفيانى ، برايتان كافى است .

علل الشرائع از عيص بن قاسم آورده است كه شنيدم ابوعبدالله فرمود : از خدا پروا كنيد و مراقب خويش باشيد . سزاوارترين افراد براى مراقبت از خويش ، خودتان هستيد. اگر كسى دو جان داشت و با يكى تجربه مى كرد و با جان ديگر توبه مى نمود ، خوب بود اما انسان فقط يك جان دارد ، وقتى از دست برود ، به خدا كه فرصت توبه هم از دست رفته است .

اگر كسى به نام ما قيام كرد و شما را به رضايت ما (آل محمد) فرا خواند ، شما را سوگند مى دهيم كه ما راضى نيستيم ! امروز كه تنهاست ، از ما اطاعت و پيروى نمى كند ، چه رسد به وقتى كه پرچم ها در اطرافش برافراشته شود ! ( به نقل از منبع ، بحار 46/178 و 52/301 از كافى ) .

كافى از سدير آورده است كه ابوعبدالله فرمود : اى سدير ! در خانه ات باش ، مانند اثاث خانه ، بى حركت بمان و تا زمانى كه شب و روز مى چرخد ، يك جا بنشين ، اما وقتى به تو خبر رسيد كه سفيانى خروج كرده ، به سوى ما كوچ كن، گرچه مجبور شدى كه پياده بيايى ! . در روايت ديگرى چنين آمده است: (راوى : ) گفتم كه فدايت شوم ! آيا پيش از آن رخدادى هست ؟ فرمود : آرى ، سه انگشت دستش را بالا آورد و فرمود : در شام سه پرچم خواهد بود : پرچم حسنى ، پرچم امويان و پرچم قيسى . سفيانى خروج مى كند و مانند محصول درو شده ، همه را از بين مى بَرَد كه هرگز چنين كشتارى نديده اى !

[عبدالرحمن]

بسم الله الرحمن الرحیم

بله من این مطلب را دیروز در سایت موسسه موعود دیدم و در جهت تنویر افکار عمومی این تاپیک را زدم.

متاسفانه موسسه موعود مطلب را نیمه کاره زده و امکان چنین برداشت هایی وجود دارند.

احتمالا زیاد شما یا مطالب این تاپیک را نخوانده اید یا دقیق نخوانده اید وگرنه مطالب با هم تناقضی ندارند.

-----

سقف تعداد ارسال تمام شد
لطفا این مقاله را با دقت بخوانید
بعید می دانم جای شبهه ای باقی بگذارد.