آداب محاوره

[عبدالرحمن]

بسم الله الرحمن الرحیم

متنی از کتاب خزائن بدون تغییر…

[b]

* فائده:آداب محاوره از جمله لوازم است مر کسانى را که با مردم معاشرت مى‏نمایند و آن بسیار است از آن جمله:

چون به مجلس بزرگى حاضر شود به دو زانوى ادب نشیند و از زانو به زانو نگردد چه آن دلالت بر عدم ثبات و قلت مبالات مى‏کند، و اگر بزرگى با او سخن گوید به غیر او ملتف نشود، و اگر بزرگى او را به فضلیتى تحسین کند و بر فقدان بر خود تأسف نماید به آن نازش و افتخار نکند بلکه به وجهى عذر آن خواهد که بر خاطرش فوت آن آسان شود، و در محاورات به ألفاظى که سامع بر آنها تطیر نماید احتراز کند، و از نقل چیزى که صدق او معلوم نباشد در نزد بزرگان و همچنین از اراجیف احتراز نماید، و از کذب و لاف و گزاف خصوص نزد بزرگان و از راستى که دروغ نماید و از کثرت مزاح و هزل دورى کند، و از خبث و معایب کسان احتراز نماید، و پیوسته نیکوگو باشد تا پیش همه کس محبوب باشد، و اگر کسى حکایتى یا سخنى بگوید بگذارد تا او حدیث را تمام کند و اگر او مطلع باشد و وقوف آن از آن سخن بیشتر باشد آنها را ظهار نکند، تا گوینده منفعل نشود و با جهّال و سفله مجادله و مناظره نکند، و تا سامع راغب در استماع حدیث و سخن نبیند شروع در سخن نکند، و از کثرت مکالمه مجانبت لازم شمرد، و آنچه از غیر او پرسند او جواب نگوید، و اگر کسى به جواب مشغول شود و او بهتر قادر باشد صبر کند تا سخن او تمام شود پس خود بر وجهى که جواب اول مطعون نشود تقریر کند، و اگر سخن از او پوشیده دارند استراق سمع نکند، و در مجالس اکابر با کسى سر نگوید، و در نوشته کسان نظر نکند مگر به اذن ایشان، و به اطراف خانه و سقف و دیوار مکرر نظر نیندازد، و از چیزى که شأن او نیست سئوال نکند، و اگر دو نفر با هم سخنى گویند بى‏جهت از آن استفسار نکند، و در نزد بزرگان در دعا و تملّق مبالغه و افراط نکند که آن علامت ضعف نفس است، و آنچه خواهد بگوید اول در خاطر مقرر گرداند و به اطراف آن برخورد و در اثناء سخن به دست و چشم و ابرو اشارت نکند، و حرکات و افعال و اقوال کسى را محاکات یعنى تقلید نکند، و تا تواند سخن چنان گوید که از میزان شرع و عقل خارج نیفتد، و اندیشه نکند که اگر من به خلاف خواهش مستمع سخن گویم او را خوش نیاید چه مستمع اگر دانا و خردمند بود از سخن پسندیده نرنجد، و در حضرت سلاطین و حکام بسیار دعواى فضل و دانش نکند، و در الزام ایشان نکوشد و از کثرت مجالست و محاورت با ایشان گستاخ نگردد، و بر معاشرت مبادرت ننماید چه مؤاخذه ایشان سخت و تمهید معذرت دشوار باشد، و تا ممکن باشد سخنى که بر خاطر بعضى از مستمعان گران باشد نگوید.

مأخذ: خزائن، ص: ۳۴۳

منبع
[/b]

[عبدالرحمن]

بسم الله الرحمن الرحیم

اصلاح صحبت هایمان

به جای خسته نباشید؛ بگوییم : خدا قوت

به جای خدا بد نده؛ بگوییم : خدا سلامتی بده

به جای بد نیستم؛ بگوییم :‌ خوب هستم

به جای فراموش نکنی؛ بگوییم : یادت باشه

به جای پدرم درآمد؛ بگوییم : خیلی راحت نبود

به جای دستت درد نکنه؛ بگوییم : ممنون از محبتت، سلامت باشی

به جای ببخشید که مزاحمتان شدم؛ بگوییم : از اینکه وقت خود را در اختیار من گذاشتید متشکرم

به جای گرفتارم؛ بگوییم : ‌در فرصت مناسب کنار شما خواهم بود

به جای دروغ نگو؛ بگوییم : راست می گی؟ راستی؟

به جای قابل نداره؛ بگوییم : هدیه برای شما

به جای شکست خورده؛ بگوییم : با تجربه

به جای فقیر هستم؛‌ بگوییم : ثروت کمی دارم

به جای بدرد من نمی خورد؛ بگوییم : مناسب من نیست

به جای مشکل دارم؛ بگوییم : مسئله دارم

به جای جانم به لبم رسید؛ بگوییم : چندان هم راحت نبود

به جای مسئله ربطی به تو ندارد؛ بگوییم : مسئله را خودم حل می‌کنم

به جای من مریض و غمگین نیستم؛‌ بگوییم :‌ من سالم و با نشاط هستم

به جای زشت است؛ بگوییم :‌ قشنگ نیست

به جای چرا اذیت می‌کنی؛ بگوییم :‌ با این کار چه لذتی می‌بری

به جای غم آخرت باشد؛ بگوییم : شما را در شادی ها ببینم

به جای متنفرم؛ بگوییم : دوست ندارم

به جای دشوار است؛ بگوییم : آسان نیست

به جای جملاتی از جمله چقدر چاق شدی؟، چقدر لاغر شدی؟، چقدر خسته به نظر می‌آیی؟، چرا موهات را این قدر کوتاه کردی؟، چرا ریشت را بلند کردی؟، چراتوهمی؟، چرا رنگت پریده؟، چرا تلفن نکردی؟، چرا حال مرا نپرسیدی؟

بگوییم: سلام به روی ماهت، چقدر خوشحال شدم تو را دیدم،

لطفا به فهرست بالا اضافه کنید

[sagheb]

در زمینه ی بحث های اخلاق معاشرت و آداب برخورد با دیگران منابع فراوانی وجود دارد ,برخی از این منابع:

1) اصول کافی, کلینی,ج 2.

2) ملارم الاخلاق,طبرسی.

3) مصادقة الاخوان,شیخ صدوق.

4) وسائل الشیعه,شیخ حر عاملی,ج 11.

5)جامع السعادات,نراقی.

6)بحارالانوار,علامه مجلسی,(چاپ بیروت)جلدهای 71تا76.

7) کنز العمال,متقی هندی,ج9.

8) محجة البیضاء,فیض کاشانی,ج 3و4.

9)قاموس الاخلاق والحقوق ,عباس مخبر دزفولی.

10)دروس فی الاخلاق,علی مشکینی.

11)آداب معاشرت از دیدگاه معصومین,شیخ حر عاملی,ترجمه محمد علی فارابی.

12) اینگونه معاشرت کنیم,سید ابراهیم سید علوی.