ایرانیان چگونه شیعه شدند؟

[mohammad reza]

بسم الله الرحمن الرحیم
سلام
ایرانیان چگونه شیعه شدند؟ سابقه دین اسلام در سرزمین ایران به عصر حیات «پیامبر اکرم(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)» و نامه آن حضرت به «خسرو پرویز» شاه ایران برمی‏گردد؛ و ورود رسمی این دین به این سرزمین، به سال ۱۶ هجری و در زمان حکومت «عمر بن خطاب»

به گزارش سخن آنلاین، اما سؤال اساسی این است که به رغم ورود اسلام به ایران در دوره خلفا و همچنین به رغم آنکه ایرانیان قرون اولیه، اکثراً جزو اهل سنت بودند، چگونه شد که هم اینک شاهد اکثریت ایرانیان شیعی هستیم؟
[b]
در این نوشته، بحث کلامی مطرح نیست. بلکه از دیدگاه "جامعه‏شناسی تاریخی" بررسی می‏کنیم که چه تحولاتی باعث شد که اکثر ایرانیان، شیعه شوند.
در خصوص سؤال فوق دو دسته پاسخ ارائه شده است:[/b]
1. پاسخ های نادرست و افسانه‏ای.
2. پاسخ صحیح و منطقی.
در اینجا ضمن طرح چند پاسخ افسانه‏ای و نقد آنها، در انتها پاسخ صحیح را ارائه خواهیم کرد.
1. پاسخ‏های نادرست و افسانه‏ای:

1 ـ 1. ازدواج امام حسین (علیه السلام) با شهربانو دختر یزدگرد سوم از سلسله ساسانی، باعث علاقه ایرانیان به اهل بیت(علیه السلام) و در نتیجه تشیع ایرانیان شده است.
نقداین پاسخ:
اولاً:اساس چنین داستانی صحیح نیست.

ثانیاً:لازمه‏ی صحت این داستان آن است که ایرانیان می‏بایست به خود سلسله ساسانیان علاقه داشته باشند، تا به دامادشان هم علاقه داشته باشند. در حالی که ایرانیان اجازه داده‏اند تا این سلسله براحتی فرو بپاشد و حتی یزدگرد نیز پا به فرار گذاشت و در شهرهای مختلف ایران آواره بود تا این که سرانجام توسط "آسیابانی ایرانی" در "مرو" کشته شد.

ثالثاً:پاسخ دیگری هم شهید مطهری می‏دهد و آن اینکه تعدادی از امویان هم با ساسانیان پیوند زناشویی بستند. پس چرا ایرانیان نسبت به امویان علاقه‏مند نشدند؟

2 ـ 1. ایرانیان در اصل ضد اعراب، ضد اسلام و ضد مسلمانان بوده‏اند. وقتی ایران توسط مسلمانان فتح شد، ایرانیان مجبور بودند در ظاهر بگویند ما مسلمان شده‏ایم و الا کشته می‏شدند یا باید جریمه می‏پرداختند. لذا در ظاهر اسلام را قبول می‏کردند اما در واقع همان عقاید زرتشتی‏گری و عقاید قبل از اسلام خود را حفظ کردند و ادامه دادند لکن تحت عنوان شیعه. پس تشیع، مذهبی است که در اصل به دست ایرانیان ساخته شده و ربطی به اسلام ندارد، بلکه مذهبی ایرانی است.
نقد این پاسخ:

اولاً:این نظریه زمانی می‏تواند صحیح باشد که رهبران اصلی شیعه ایرانی باشند؛ در حالی که همه رهبران اصلی شیعه که ائمه معصومین علیهم السلام هستند، عرب هستند.

ثانیاً:این نظریه در صورتی صحیح است که شیعیان اولیه همه ایرانی باشند در حالی که جز تعداد کمی از شیعیان اولیه ـ نظیر «جناب سلمان فارسی» ـ غالب شیعیان از عرب‏ها بودند.

ثالثاً: نظریه فوق وقتی می‏تواند صحیح باشد که منابع و متون اصلی شیعه با سایر مسلمانان تفاوت می‏داشت و می‏بایست این تفاوت در منابع ایرانی خود را نشان دهد. در حالی که اینطور نیست. اولین منبع اصلی مسلمان قرآن کریم است که شیعه و غیر شیعه به آن اعتقاد دارند. دومین منبع سنت است. اجماع هم به همان کتاب و سنت برمی‏گردد و عقل به مستقلات عقلیه باز می‏گردد که اختصاص به ایرانیان ندارد بلکه مربوط به همه است.

رابعاً:نظریه فوق وقتی می‏توانست قرین واقع باشد که ایرانیان از همان قرون اولیه تماماً شیعه باشند. در حالی که ایرانیان در این دوره‏ها غالباً غیر شیعه بوده و به اسلام اهل سنت گرایش داشتند و اکثر رهبران اهل سنت هم از ایرانیان بودند. همچنین مؤلفان متون دینی اهل سنت اکثراً ایرانی هستند و این نکته‏ای است که شهید مطهری در کتاب خدمات متقابل اسلام و ایران می‏آورد.

خامساً:رهبران و دانشمندان شعیه تا قرن دهم اکثراً غیرایرانی بودند و خارج از ایران زندگی می‏کردند. «شیخ مفید»، «سید مرتضی»، «محقق حلی»، «شهید اول وثانی» و علمای جبل عامل که بعدها به دعوت صفویه به ایران آمدند و همچنین «محقق کرکی» که حوزه‏های علمیه شیعه را در ایران و عراق و مناطق دیگر گسترش داد، همه غیرایرانی بودند. این نکته صحیح است که فرهنگ، زبان و زمان و مکان و رسم و عادات در آموزه‏های مذهبی تأثیرگذار است. اما اینگونه نیست که این عوامل سبب شوند یک مذهب تشیع خاص ایرانیان تأسیس شده باشد. اتفاقاً فقه شیعی بر عنصر زمان و مکان، تاریخ و غیره تأکید فراوان دارد. بنابراین، تأثیر و تاثر قابل انکار نیست ولی مسأله نمی‏تواند تعیین کننده باشد.

برخی آموزه‏های فلسفی قبل از اسلام به بعد از اسلام هم منتقل شده است. بعضی از عادات و داستان‏ها هم منتقل شده است. در واقع ایرانیان برخی از میراث‏های خود را حفظ کرده‏اند، اما آن را هرگز جزیی از تشیع ندانسته‏اند. بلکه یکسری از این مسائل مربوط به آداب و رسوم ملی ماست که ربطی به تشیع ندارد. مثل زبان فارسی، عید نوروز و... ایرانیان هیچ گاه زبان فارسی را رها نکردند. زیرا بین اسلام و ایران تضادی نبوده است. بلکه در مواردی که تعارضی وجود داشته، ایرانیان خود به نفع اسلام از آن دست کشیده‏اند و اسلام را مقدم دانسته‏اند.

3 ـ 1. ایرانیان تا قرن دهم سنی بودند. از آن پس با زور صفویان به شیعه گرایش یافتند. زیرا شاه اسماعیل صفوی وقتی در تبریز تاج گذاری کرد، بسیاری از سنی‏ها را قتل عام نمود.
نقدپاسخ فوق:

اولاً:شاه اسماعیل یک جوان 14 ساله بود و نمی‏توان پذیرفت که وی بدون حمایت شیعیان به قدرت رسیده باشد. زیرا منطقی نیست که حامیان وی از سنی‏ها باشند و علیه مذهب خود، شاه اسماعیل را به نفع مذهب تشیع حمایت کنند. بنابراین، در ایران آن زمان شیعیان زیادی وجود داشته‏اند که صفویه به اتکای آنان توانسته‏اند قدرتی تشکیل دهند و در برابر عثمانی که یک امپراتوری پر قدرت مدعی سنی بود، بایستند و مقابله کنند و در نهایت حکومت تشکیل دهند.

ثانیاً:در تاریخ ثابت نشده است که صفویه با زور شمشیر شیعه را در ایران به وجود آورده باشند. البته به صورت جزیی و موردی، اهل سنت مورد آزار صفویان واقع می‏شدند، چنانکه شیعیان مورد آزار عثمانی‏ها قرار می‏گرفتند. روشن است که عمل هر دو حکومت نادرست و غیراسلامی بوده است.
2. پاسخ صحیح و منطقی:

نخست باید بپذیریم که استقرار و نفوذ یک مذهب در میان یک قوم، امری نه دفعی بلکه به صورت تدریجی است. ما نباید به دنبال تاریخ خاص و معینی باشیم. به نظر می‏رسد از زمانی که اولین ایرانی به تشیع گرایش یافته تا زمانی که تشیع در ایران فراگیر شد و اکثریت ایرانیان را شیعیان تشکیل دادند، حدود 10 قرن به طول انجامیده باشد.

اتفاقاتی که طی 10 قرن اولیه اسلام در ایران به وقوع پیوست باعث فراگیری تشیع در ایران شد که به اجمال می‏توان آنها را اینگونه مرور کرد:

1 ـ 2.نخست آنکه «جناب سلمان» صحابه با وفای پیامبر و اهل بیت، فردی ایرانی و شیعی بود. در یمن نیز ایرانیانی وجود داشتند که متمایل به سمت اهل بیت بودند. یمن توسط حضرت علی (علیه السلام) و در زمان حیات رسول اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) به اسلام ایمان آورد و اهل یمن از همان زمان با حضرت علی (علیه السلام) آشنا شدند؛ در حالی که ساحل خلیج فارس تا یمن تحت نفوذ ایران بود.

2 ـ 2.در دوره خلیفه دوم، وی تبعیض‏هایی بین عرب و عجم قائل شد که موجب آزردگی خاطر ایرانیان گردید. پس از کشته شدن خلیفه دوم به دست یک ایرانی، فرزند وی چند تن از ایرانیان موجود در مدینه را به قتل رساند. اما وقتی حضرت علی(علیه السلام) به حکومت رسید اعلام کرد که بین عرب و عجم تفاوتی نیست و عرب هیچ گونه فضلی بر عجم ندارد و این باعث شد تا ایرانیانبه حضرت علی(علیه السلام) گرایش پیدا کنند. همچنانکه «امام زین العابدین(علیه السلام)» با خریدن و آزاد کردن تعداد زیادی از بردگان و بندگان غیر عرب، جمعیت زیادی از موالیان در مدینه ایجاد کرد که محب اهل بیت(علیه السلام) بودند.

3 ـ 2.پس از شهادت حسین بن علی(علیه السلام) ایرانیان متوجه شدند از اسلام دو قرائت وجود دارد: اسلام یزیدی و اسلام حسینی. بنی امیه با آن سابقه ظلم‏ها و اعمال تبعیض‏ها نمی‏توانست در قلوب ایرانیان جایی داشته باشد و به صورت طبیعی ایرانیان به سوی امام حسین(علیه السلام) و اهل بیت(علیه السلام) گرایش پیدا کردند و بعدها در سقوط بنی امیه بیشترین کمک‏ها را نمودند. زیرا بنی عباس با شعار حمایت از آل محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) قیام کردند. اما بعد معلوم شد که این جریان نیز با جریان اهل بیت فاصله دارد.

4 ـ 2.در طول تاریخ، برخی از شاگردان امام جعفر صادق و سایر ائمه ـ علیهم السلام ـ در ایران حضور یافتند و به طور گسترده مکتب اهل بیت(علیه السلام) را تبلیغ کرده و ایرانیان را به مذهب آنان دعوت می‏کردند.

5 ـ 2.حضور حضرت امام رضا(علیه السلام) در خراسان عامل دیگری است. یکی از دلایلی که «مأمون» می‏خواست امام رضا(علیه السلام) را ولیعهد کند، مقابله با عرب‏هایی بود که از برادرش «امین» حمایت می‏کردند. تحلیل وی این بود که با ولایت عهدی امام رضا(علیه السلام) هم ایرانیان شیعی را به سوی خود جذب خواهد کرد و هم شیعیان عرب؛ و این باعث تقویت قدرت وی و ضعف امین خواهد شد.

6 ـ 2.بسیاری از امام زادگان از ظلم «منصور دوانیقی» و دیگر خلفای ستمگر به ایران آمدند و پراکندگی آنان در سراسر ایران عامل دیگری در گسترش تشیع در ایران بود. همانطور که حضور «حضرت معصومه(سلام الله علیها)» در قم، «حضرت شاه چراغ(علیه السلام)» در شیراز و «حضرت عبدالعظیم(علیه السلام)» در ری، از دلایل مهم روی آوری مردم ایران به سمت تشیع است.

7 ـ 2.در عصر سلاطین شیعه‏ی آل‏بویه موجبات تبلیغ مکتب اهل بیت(علیه السلام) بیش از پیش فراهم شد و کتب مهم شیعی مثل تهذیب، استبصار، کافی و من لایحضره الفقیه در این زمان تألیف شد. بزرگانی چون شیخ صدوق،شیخ مفید،شیخ طوسی، سید مرتضی وسید رضیتوانستند در این عصر اسلام شیعی را به مردم معرفی نمایند.

8 ـ 2.در دوره ایلخانان، حضور علامه حلی به مدت 10 سال در ایران و آزادی وی در بیان احکام و مهارت او در فقه و کلام و نیز تلاش‏های «خواجه نصیر الدین طوسی» عامل دیگری در این زمینه است.

9 ـ 2.حلقه آخر این جریان تاسیس دولت صفویه و اعلام تشیع به عنوان مذهب رسمی و حضور و دعوت از علمای شیعه از سراسر جهان اسلام است. این همه سبب شد تا بالاخره در عصر صفویه پس از طی 10 قرن، اسلام شیعی در ایران گسترش یابد و به صورت یک مکتب و مذهب فراگیر در این کشور معرفی شود.
صلوات
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم
یا الله
التماس دعا

[Mohammad Trust]

دوستان عزیز برای این پست نه تشکر میخوام نه هیچی دیگه ، فقط خواهش میکنم ، به عنوان برادر کوچیکترتون خواهش میکنم این سخنرانی پایین رو گوش کنید. زیاد واستون مهم نباشه سخنران کیه ، اگه دوباره در این مسئله ی چگونگی مسلمان شدن ایرانیان ، سوالی واستون پیش اومد ، من اسمم رو عوض میکنم!
بذارید یک بار برای همیشه این سوال از ذهنتون برطرف بشه.

حجم فایل 13 مگابایت
زمان فایل 10 دقیقه

دوستان به تایم زمانی 8:30 به بعد به شدت دقت کنید.

انگار کلیپ برای بعضی دوستان نمایش داده نمیشه. اینم لینک دانلود و دیدن شنیدن مستقیم:

لینک مستقیم

[mahdy30na]

سلام
لینک نداره
لطفا رسیدگی کنید

[محب الزهرا]

(۲۸/دی/۹۲ ۱۵:۴۶)mahdy30na نوشته است:  سلام
لینک نداره
لطفا رسیدگی کنید

سلام

کد قالب بندی شده:

http://host15.aparat.com//public/user_data/flv_video_new/89/eb5f86e68729b7ae5b2c651ca6c133ab266135.mp4

[mohammad reza]

بسم الله الرحمن الرحیم
سلام
با تشکر از برادر عزیز
Mohammad Trust
گرامی
من هم در طی مطالعات تاریخی که داشتم پی به این موضوع برده بودم که آقای شریعتی فرمودند
ولی موضوع تاپیک چگونگی گرایش به تشیع هست
زمان دانشجویی بودند کسانی که دم از اهل تسنن بودن ایران تا زمان صفوی میزدند
یا سعدی و حافظ را اهل تسنن میدونستن
اما اونچیزی که روشن بود
این بود که ایرانیان قبل از صفویه شیعه بودند
اللخصوص زمانی که امام رضا (علیه السلام) به ایران تشریف آوردند
که موج شیعه بسرعت ایران را در نوردید
قبل از ورود حضرت هم باز این ایرانیان شیعه بودند که به سپاه مختار پیوستن
بحث صفویه بیشتر رسمی کردن حکومت شیعه بود که کاری به موفقیت یا عدم موفقیتش ندارم چون مطالعه زیادی در این باب ندارم
ولی امروزه شیعه در ایران رو به صفویه نسبت میدن که کلا از اساس غلطه
چون ریشه شیعه خیلی قدیمیتر از صفویه هست
وگرنه اسلام آوردن ایرانیان که کاملا پزیرفته شده هست که با اون شرایط حکومت اونروزهای ایران ساسانی
وقتی ندای برادری و برابری از دین نوظهور اسلام به گوش ایرانیان در نظام طبقاتی ساسانی رسید ناخداگاه جنب و جوشی بین ایرانیان پدیدار شد
نکته اینجاست که فتح ایران بدست حکومت عمر با برخورد نژادپرستی این حکومت روبرو شد
ایرانیان رو موالی میخوندن یعنی برده
قطعا داستان به حجاز بردن خانواده یزدگرد سوم رو شنیدید
که مولا علی (علیه السلام) خطاب به عمر میفرمایند که مگر از نبی نشنیده ای که خاندانهای بزرگ را باید بزرگوارانه برخورد کرد (چون خانواده یزدگرد رو به سان ایرانیان دیگر به حجاز برده بودن) که بعد دختر یزدگرد رو مختار میکنند بین حسنین(علیه السلام) که امام حسین (علیه السلام) انتخاب میشه و بعد از تولد امام علی ابن حسین (علیه السلام) این بانو از دنیا میروند
خوب این برخوردها قطعا ایرانیان رو محب این خاندان میکرده
شیعه در ایران بسیار ریشه دار تر از صفویه هست
صلوات
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم
یا الله
التماس دعا