چگونه پدر و مادری باشیم؟!

[paradise]

بسم الله الرحمن الرحیم

عرض سلام و ادب و احترام خدمت شما عزیزان.

این سخن مرا همه به عنوان یک پدر و مادر گوش بدهید، چه آنهایی که فرزنددار هستند برای جبران اشتباهات گذشته، چه آنهایی که در آینده فرزنددار می شوند.
شما پدر و مادر عزیز در قبال فرزندتان دو کار عمده انجام بدهید:
1. محبت، پذیرش و توجه
2. نظارت
(نظارت یعنی مراقبت بر صحت انجام کارهایی که به فرزندتان، در مسیر درست امر می کنید که این امر بسیار ضروری است ولی اصلا نباید در آن خشونت باشد.)

این دو مورد دو شأن است برای والدین که باید آن را نسبت به فرزندانشان رعایت کنند.
والدین در این موضوع چهار دسته اند:


دسته اول ـ والدین طرد کننده ؛

نظارت کم، محبت کم. این والدین طرد کننده هستند، بچه انگار که پدر و مادری ندارد، دارای محرومیت هیجانی است، احساس طرد شدگی دارد، آدم محترمی نیست، تقوا داشتن برایش کار سختی است؛ بدرفتاری در وجودش نهادینه شده است. این انسان تجربه محبت دیدن را ندارد، در نتیجه محبت کردن هم بلد نیست، بی تفاوت است، همیشه پذیرشش مشروط بوده است.
احتمال اینکه جذب افراد ناسالم شود زیاد است، شاید سر از بزهکاری در بیاورد، بیشتر جذب افرادی می شود که از کارهای نادرستش تعریف می کنند.
این بچه ها آدم حساب نشده اند و پدر و مادر خودشان را آدم حساب نمی کنند. در ایجاد تقوا، ورع، عفت و اجتهاد در خودشان ضعیف می شوند.
اگر کسی در چنین فضایی وارد شده «کن واعظا لنفسک [1]» خودت واعظ خودت باش . «اجعل علی نفسک، نفسک رقیب» یک رقیب و مراقبی در درون خودت قرار بده.


دسته دوم ـ والدین مستبد ؛

محبت کم، نظارت زیاد. مدام سؤال و نظارت، رفتارهای تند و پرخاشگرانه نسبت به فرزندان. بچه ها همیشه باید بیست بگیرند، باید به این والدین گفت که ۱۸ هم نمره ی خوبی است، در عوض فرزندت سالم بار می آید. باید از بچه در حد استعدادش توقع داشت نه بیشتر از آن.
چنین بچه هایی با اعتماد به نفس پایین بار می آیند، همیشه به دنبال تأیید دیگران اند. در زندگیشان همیشه منتظر دستورات دیگران می مانند، حتی هنگامی که ازدواج می کنند ـ بدون اینکه استقلال شخصیت داشته باشند ـ این یک نقص فکری و شخصیتی است.
این افراد روحیه ای اضطرابی دارند، مدام منتظر شکست هستند، به فکر نیازهای خودشان نیستند که این اصلا ایثار نیست؛ از دو جهت؛ اول اینکه از سر عزت نیست و ناشی از حقارت است و دوم اینکه ارادی نیست و از سر حقارت و تملق رفتاری است.
چرا باید فرزندمان را اینگونه بار بیاوریم؟ این افراد باید به خود ارزشی برسند، باید احساس ارزشمندی درونی پیدا کنند.
این مواردی که بیان کردیم و در ادامه نیز بیان می شود همه از مفاهیم 17 الی 18 روایت می باشد ؛ « رَحِمَ اللَّهُ مَنْ أَعَانَ وَلَدَهُ عَلَى بِرِّهِ »: خدا رحمت کند پدر و مادری که فرزندش را در نیکو شدن یاری می کند. [2]


دسته سوم - والدین سهل گیر ؛

این دسته والدین در زمانه ما بیشتر هستند، محبت زیاد و نظارت کم. والدینی که بدون محدودیت خواسته های فرزندشان را اجابت می کنند. در اینجا این والدین تحقیر می شوند. این والدین در ابتدا سعی بر هم سطح شدن با فرزند خود را دارند، اما تا یک سطحی از سن بچه می توانند این کار را بکنند، از یک جایی به بعد دیگر نمی توانند این کار را کنند و این جاست که توسط فرزندشان تحقیر می شوند. بچه ای که والدین خود را تحقیر می کند، عاقبت به خیر نمی شود، چون پدر و مادر خوب یا بد، اگر به آنها بدی کنید در زندگی خیر نخواهید دید. حتی اگر پدر و مادر عاق نکنند، خدا او را عاق خواهد کرد. امام هادی علیه السلام به فرزند متوکل گفتند: پدرت به ما اهل بیت توهین می کند اما تو حق نداری که دست روی پدرت بلند کنی. او گوش نداد و در کشتن پدرش شرکت کرد، به چند روز نکشید که خود او هم کشته شد و جوانمرگ شد. این قانون خداست. [3]
در این رابطه سوم هم بچه بدبخت می شود و هم پدر و مادر تحقیر می شوند. این پدر و مادر امکان کنترل فرزند خود را از دست می دهند، این بچه توان مدیریت خود را ندارد، اعمال محدودیت را تحمل نمی کند و گاهی رفتارهای ضد اجتماعی از خود نشان می دهند، امکان تقوا داشتن را دارند، اما برایشان سخت است، صبر بر حوائج و خواسته هایشان ندارند، عجول هستند و بابت این موضوع به گناه می افتند، افرادی خود شیفته هستند، قدر شناس نیستند و بر این باورند که همه باید به آنها سرویس دهی کنند.


دسته چهارم ـ والدین حکیم ؛

صحیح ترین روش که مورد تأیید اسلام است تربیت حکیمانه است. محبت و نظارت زیاد. فرزندان خود را زیاد ببوسید و نوازش کنید. رسول خدا صلی الله علیه و آله هر روز صبح دست بر سر بچه ها می کشیدند. سخنان محبت آمیز به فرزندانتان زیاد بگوئید. [4]
توجه، عشق و محبت بدون شرط و بعد از آن نظارت. اینجاست که فرزندتان اطاعت امر شما را خواهد کرد.



پی نوشت ها:
[1] مجموعة ورام، ج 1، ص235 (باب محاسبة النفس)
قال رسول الله (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) بعضهم إذا جلست تعظ الناس فکن واعظا لنفسک و قلبک و لا یغرنک اجتماعهم علیک فإنهم یراقبون ظاهرک و الله رقیب على باطنک.
موعظه فرمود: پس باش برای نفس و قلبت واعظ و پند دهنده و پیرامونت تو را فریفته ننمایند، چرا که آنها مراقب ظاهر تو هستند و خداوند مراقب باطن تو.

[2] اصول کافی، ج 6 ، ص 50
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) رَحِمَ اللَّهُ مَنْ أَعَانَ وَلَدَهُ عَلَى بِرِّهِ : خدا رحمت کند پدری را که فرزندش را بر نیکی کردن به خود کمک کند.

[3] بحار الأنوار، ص385 (بخش جُور خلفاء بر قبر امام حسین علیه السلام) - جلاء العیون، المجلسی، ص815
روایت است که منتصر پسر متوکّل روزى از پدر لعینش شنید که حضرت فاطمه علیها السّلام را دشنام مى‏داد، این قصّه را به یکى از علما نقل کرد و از او فتوى طلبید براى قتل او، آن عالم گفت: کشتن بر او واجب شده است به سبب این گفتار، و لیکن کسى که پدر خود را بکشد عمرش دراز نمى‏باشد، منتصر گفت: هرگاه که من اطاعت خدا کنم در کشتن او، پروا ندارم از آنکه عمر من دراز نباشد، پس آن ملعون را کشت، و بعد از او، هفت ماه زندگانى کرد.

[4] میزان الحکمه، ج14 ص7083 ،حدیث 22624
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله: هر که فرزند خود را ببوسد، خداوند برای او یک ثواب می نویسد و هر که فرزندش را شاد سازد، خداوند او را در قیامت شاد می سازد.
در حدیث 22625 از همین کتاب، در مورد مردی که گفته بود من هرگز فرزند خود را نبوسیده ام، پیامبر صلی الله علیه و آله در مورد آن مرد فرمود این مردی است که در نظر من از دوزخیان است.



مطلب تقدیمی، حاصل سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین شهاب مرادی در محرم امسال می باشد. واضح است که مفاهیم ارائه شده، خلاصه و نکته وار است و قابلیت بسط و تشریح دارد. تحقیق و تفکر بیشتر پیرامون این موضوع با شما خواننده ی گرامی ...

سلامت و موفق باشید.

[السا]

• ای پدر ، ای مادر
• من به رفتار شما می نگرم .
• دیده ام ناظر اعمال شماست .
• بهر من خوب و بد از کار شما مفهوم است .
• عمل و کار شما الگوی رفتار من است .
• نه چنان می شوم آخر که شما می خواهید .
• وضع من بسته به رفتار شماست .
• ای پدر ، ای مادر ، من در آئینه ی شما
• آنچه اندر دلتان می گذرد ، می خوانم .
• بهتر آن است که با من همه صادق باشید .
• تا نگیرد دل من رنگ ریا . . . ای پدر ، ای مادر
• اشتباهی اگر از من سر زد ، کاه را کوه مکنید .
• نخ مو را ننمایید طناب .
• من هم انسانم و لغزش دارم .
• با زبان خوش خود ، ذهن من آگاه کنید .
• تا که دیگر نکنم کار خطا را تکرار .
• ای پدر ، ای مادر . . . بینتان همدلی ار باشد مهر ،
• من چو گل در برتان شادابم . . . مگذارید که الفت ز میان برخیزد .
• من پریشان شوم و آشفته . . . نقض پیمان نکنید .
• که خدا بین شما عهد مودت بسته است . . . ای پدر ، ای مادر
• با کسی هیچ قیاسم مکنید . . . هر گلی رنگی و بویی دارد .
• نقش من با دگران یکسان نیست . . .
• در جهان . . . من تک و بی همتایم . . . ای پدر ، ای مادر
• احتیاجم همه پوشاک و غذا تنها نیست .
• من به امنیت خاطر چو غذا محتاجم .
• من محبت ز شما می خواهم