عبرت از تاریخ

[عمار رهبری]

عبرت از تاریخ.... اندیشمندان بهره مندی و عبرت گیری از سرگذشت اقوام پیشین را، عصاره گیری از انبوه تجربيات گذشتگان می دانند.

لَقَدْ كانَ في‏ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِأُولِي الْأَلْبابِ ما كانَ حَديثاً يُفْتَرى‏ وَ لكِنْ تَصْديقَ الَّذي بَيْنَ يَدَيْهِ وَ تَفْصيلَ كُلِّ شَيْ‏ءٍ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ (سوره یوسف آیه 111)

در سرگذشت آنان براى صاحبان خرد عبرتى هست، اين سخنى نيست كه ساخته باشند بلكه تصديق كتابيست كه پيش از آن بوده و توضيح همه چيز است، با هدايت و رحمتى براى گروهى كه ايمان دارند.

آخرين آيه سوره یوسف، محتواى بسيار جامعى دارد، كه تمام بحثهايى كه در اين سوره مطرح شده، بطور فشرده در آن جمع است
و آن اينكه در سرگذشت يوسف و برادرانش و انبياء و رسولان گذشته و اقوام مؤمن و بى‏ايمان، درسهاى بزرگ عبرت براى همه انديشمندان است.

(لَقَدْ كانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِأُولِي الْأَلْبابِ) آئينه‏اى است كه مى‏توانند در آن، عوامل پيروزى و شكست، كاميابى و ناكامى، خوشبختى و بدبختى، سربلندى و ذلت و خلاصه آنچه در زندگى انسان ارزش دارد، و آنچه بى‏ارزش است، در آن ببيند،

آئينه‏اى كه عصاره تمام تجربيات اقوام پيشين و رهبران بزرگ در آن بچشم مى‏خورد، و آئينه‏اى كه مشاهده آن عمر كوتاه مدت هر انسان را به اندازه عمر تمام بشريت طولانى مى‏كند!.
ولى تنها الوا الالباب و صاحبان مغز و انديشه هستند كه توانايى مشاهده اين نقوش عبرت را بر صفحه اين آئينه عجيب دارند.

و بدنبال آن اضافه مى‏كند:" آنچه گفته شد يك افسانه ساختگى و داستان خيالى و دروغين نبود"
ما كانَ حَدِيثاً يُفْتَرى‏).

اين آيات كه بر تو نازل شده، پرده از روى تاريخ صحيح گذشتگان برداشته است.

به علاوه" هر آنچه انسان به آن نياز دارد، و در سعادت و تكامل او دخيل است، در اين آيات آمده است"
(وَ تَفْصِيلَ كُلِّ شَيْ‏ءٍ).

و به همين دليل" مايه هدايت جستجوگران و مايه رحمت براى همه كسانى است كه ايمان مى‏آورند"
(وَ هُدىً وَ رَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ).

منبع: تفسير نمونه، ج‏10، ص: 101