تنها موجودی كه در سه ميدان بايد بجنگد انسان است

[مصطفي مازح7610]

بسم الله الرحمن الرحیم

برخي از موجودات نه جهاد اصغر دارند، نه جهاد اوسط و نه جهاد اكبر؛ چون دشمن ندارند.

برخي دیگر از موجودات دشمن دارند ولي دشمنِ بيروني نه دشمن دروني؛ لذا اينها داراي جهاد اصغرند اما جهاد اوسط و اكبر براي آنها نيست که جمادات و حيوانات اين‌طورند همه اينها يك مزاحم بيروني كه باعث اُفت و آفت اينهاست دارند اما اینکه در درون اينها دشمني باشد به نام هوا و هوس تا آنها را به سقوط بكشاند اين‌طور نيست؛

فرشتگان هم كه نه دشمن دروني دارند نه دشمن بيروني، اينها از احكام سه‌گانه جهاد مصون‌اند يعني نه جهاد اصغر دارند نه جهاد اوسط و نه جهاد اكبر،

اما تنها موجودي كه در سه ميدان بايد بجنگد انسان است هم در ميدان جهاد اصغر بايد بجنگد و بيگانه را به حريم خود راه ندهد و امنيت و استقلال خود و كشورش را حفظ كند، هم در ميدان جهاد اوسط بايد بكوشد كه هوا و هوس و شهوت و غضب او، وهم و خيال او، بر عقل نظر و عملِ او، پيروز نشوند لذا اگر اين ميدان را گذراند و جزء اوحدی اهل ايمان شد او وارد ميدان جهاد اكبر مي‌شود كه آن براي هر كس نيست.

بر گرفته از جلسۀ درس اخلاق حضرت آیت الله جوادی آملی،21.09.92