•°• راه های فرار از غیبت •°•

[میثاق]

بسم الله الرحمن الرحیم
سلام

به احتمال زیاد شما هم مثل ما درگیر موقعیتی بوده اید که یک بزرگتر یا کسی که با او رودربایستی دارید، غیبت می کند و رویتان نمی شود به او بگویید: «بنده ی خدا! بس است، غیبت نکن!»
. یا اینکه احتمالا در محافلی بوده اید که دسته جمعی غیبت می شود و احساس می کنید که اگر تذکر دهید غیبت نکنند، صورت خوشی نخواهد داشت. شاید هم اصلا جزو کسانی هستید که وقتی داغ می کنید، چشمانتان را می بندید و دهانتان را به غیبت باز می کنید و آخر کار می بینید ای دل غافل! چه گناهی کردم و چه حق الناسی به جان خریدم.


اگر خدای نکرده درگیر این گناه کبیره و حق الناس هستید، یا اگر در میان اقوام و دوستان، دارید کسانی که غیبت می کنند و رویتان هم نمی شود امر به معروف و نهی از منکر کنید، با ما همراه شوید تا شاید راه و چاه دوری از غیبت، دستتان بیاید.


گام اول: ساده است، غیبت نکنیم؛ اما سخت است! پدیده ی غیبت که صد افسوس رواج زیادی هم دارد، از آن دسته گناهانی است که شوخی سرش نمی شود؛ دستمان را می گیرد و یک راست می برد وسط جهنم! تبصره و ماده واحده هم ندارد که بگویی حالا توبه می کنم، خدا می بخشد، آخر پای بنده ی خدا وسط است و تا رضایت ندهد، کلاهمان گیر است.


پیامبر اکرم (صل الله علیه و آله) فرموده اند: «از غيبت دورى كنيد! زيرا غيبت بدتر از زناست. مردى زنا مى كند، و بعد توبه مى كند، خداوند توبه ی او را قبول مى كند، امّا غيبت كننده را خداوند نمى آمرزد تا اين كه طرفى كه غيبتش را كرده است، او را ببخشد.» (1) پس اولین راه این است که خودمان آغازگر غیبت نباشیم.


چند راهکار:
1. انصافا می دانیم که نفس اماره ای داریم و شیطانی هست که قسم خورده است گمراهمان کند، اما باور کنید می شود. اگر نمی شد که خداوند آن را ممنوع نمی کرد. اصلا به بزرگی این گناه که فکر کنیم و به وحشتناکی جزای آن، کم کم از آن دور می شویم. کافی است که همیشه عاقبت کار را در نظر بگیریم. رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) می فرمایند: «كسى كه غيبت مسلمانى را بكند، روزه اش باطل مى شود، وضويش مى شكند، و روز قيامت درحالى مى آيد كه از دهانش بويى متعفن تر از مردار بيرون مى آيد كه اهل قيامت از آن بو رنج مى برند.» (2)


2. معمولا همه ی ما به زبان می گوییم که خداوند برایمان از همه کس و همه چیز بالاتر و مهمتر است، اما در عمل، حرف و نگاه مردم برایمان مهم می شود. اگر واقعا رضایت خداوند را همیشه و همه جا ملاک قرار دهیم، خیلی از گناهان را مرتکب نمی شویم. همانطور که امام صادق (علیه السلام) می فرمایند: «اگر می خواهی سالم بمانی، خدا را یاد کن نه خلق خدا را. آن وقت به جای آنکه غیبت کنی، عبرت می گیری و به جای گناه، ثواب می کنی.» (3)


3. انتخاب هم نشین درست، خیلی مهم است. تأثیر هم نشین و هم صحبت در کج رفتن یا نرفتن انسان، نیاز به اثبات ندارد. اگر می خواهیم واقعا از غیبت دور شویم و یک توبه ی واقعی کنیم، بهتر است در هم نشینان و هم صحبتهایمان هم تجدیدنظر کنیم.


4. بدیهای دیگران را از یاد ببریم. هرچقدر بدی کسی را در ذهنمان نگه داریم و به ایرادها و بدیهایش بیشتر فکر کنیم، کینه ای را در خود پرورش می دهیم که هر لحظه ممکن است بیرون بریزد و سبب غیبت ما از او شود. «کینه داشتن»، غیر از اینکه خود گناهی بزرگ است، عاملی برای گناهان دیگری مثل غیبت هم می شود.


5. حسادت را در درونم بکشیم. حسد هم مانند کینه، نه تنها گناهی بزرگ است، بلکه عاملی است برای گناهان دیگری مثل غیبت.


6. توجه به عیبهای خودمان. یک راه ساده این است که هر وقت خواستیم عیب دیگران را بازگو کنیم، به عیبها و نقصهای خودمان فکر کنیم، آن وقت است که دیگر به خودمان اجازه نخواهیم داد از دیگران بدگویی کنیم. پیامبر اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) در این باره می فرمایند: « خوشا به حال كسى كه عيب خودش او را از عيبهاى ديگران بازداشته، به خود مشغول سازد.» (4)


7. دعا! خیلی ساده است. کافی است که همیشه در دعاهایمان از خدا بخواهیم ما را از همه ی گناهان به خصوص حق الناس دور نگه دارد. نه اینکه فقط با زبان دعا کنیم و اعمالمان را بی خیال شویم! نه! از ته دل دعا کنیم و مراقب رفتارها و گفتارهایمان هم باشیم. آن وقت است که معنی «از تو حرکت، از من برکت» را خواهیم فهمید. اگر هم در موقعیتی قرار گرفتیم که احساس خطر کردیم، همان لحظه باز هم دعا کنیم، یاد خدا و نورانیت دعا، ما را از گناه حفظ خواهد کرد. «... و اعذنی فیه من الغیبة (خداوندا مرا از غیبت پناه ده)...» (5)


یک نکته: اصلا اگر هیچ کدام از حرفهای بالا را قبول نداشتید، یک اصل را یادتان باشد: هیچ انسان با شخصیت و عاقلی، دوست ندارد دیگران پشت سر او غیبت کنند. اگر شما دوست ندارید کسی راجع به شما غیبت کند، پس اخلاق و انصاف می گوید که شما هم غیبت نکنید؛ زیرا:


«خود را ميزان بين خود و ديگران قرار بده، بنا بر اين آنچه براى خود دوست دارى براى ديگران هم دوست بدار، و هر چه براى خود نمى خواهى براى ديگران هم مخواه، به كسى ستم مكن چنانكه دوست دارى به تو ستم نشود، و نيكى كن چنانكه علاقه دارى به تو نيكى شود، آنچه را از غير خود زشت مى دانى از خود نيز زشت بدان، از مردم براى خود آن را راضى باش‏كه از خود براى آنان راضى هستى، هر آنچه را نمى دانى مگو اگر چه دانسته هايت اندك است، و آنچه را دوست ندارى درباره تو بگويند تو هم درباره ديگران مگوى.» (6)


این موارد و نیز راهکارهای دیگری که می تواند ما را از غیبت دور نگه دارد، نیاز به تمرین و استمرار دارد تا ما را همیشه از این گناه زشت و بزرگ دور نگه دارد. اما گام دوم دور ماندن از غیبت که «نشنیدن غیبت» است و راهکارهای آن را در مطلب بعد خواهیم خواند. ان شا الله.

پی نوشت:
1. مجموعه ورام، آداب و اخلاق در اسلام / ترجمه تنبيه الخواطر، ص: 225. با استفاده از نرم افزار جامع الاحادیث 5/3.
2. وسائل الشيعه 8: 599 ح 13.
3. مستدرک الوسایل، ج 9، ص 118، ح 10407.
4. مجموعه ورام، آداب و اخلاق در اسلام / ترجمه تنبيه الخواطر، ص: 233.
5. بحار الانوار، ج 94، ص 343، ح 2.
6. نهج البلاغه / ترجمه انصاريان، ص: 630

[محمدهادی]

روزي يکي از اوليا به حضرت الياس و حضرت خضر (عليهم السلام) شکايت کرد که مردم زياد غيبت مي کنند و غيبت هم از گناهان کبيره است و هر چه آنها را نصحيت مي کنم و آنها را منع از غيبت مي کنم ، به حرفم اعتنايي نمي کنند و آن عمل قبيح را ترک نمي کنند . چه کنم ؟ حضرت الياس (عليه السلام) فرمود : چاره اين کار اين است که وقتي وارد چنين مجلسي و ديدي غيبت مي کنند ، بگو

بسم الله الرحمن الرحيم و صلي الله علي محمد و آل محمد

پروردگار ، ملکي را بر اهل مجلس موکل مي کند که هر وقت کسي خواست غيبت کند آن ملک جلوي اين عمل زشت را مي گيرد و نمي گذارد غيبت شود . سپس حضرت خضر (عليه السلام) فرمود : وقتي کسي در وقت بيرون رفتن از مجلس بگويد

بسم الله الرحمن الرحيم و صلي الله علي محمد و آل محمد

حضرت حق ملکي را مي فرستد تا نگذارد که اهل آن مجلس غيبت او را کنند

منبع : داستان هاي صلوات 57



حاج اسماعیل دولابی (قدس سره) هم فرمود:

از حضرت امیر علیه السلام نقل شده است که هر جا بسم الله بگویند و صلوات بفرستند- یعنی بگویند بسم الله الرحمن الرحیم و صلی الله علی محمد و آل محمد-خداوند ملکی می فرستد که درآن مجلس غیبت نمی شود.

من به این حدیث احتیاج داشتم که خدا آن را رساند،‌ زیرا در اکثر مجالس،‌ روضه ها و مساجد وقتی نگاه می کنید می بینید غیبت وجود دارد .

غیبت چند جور است:

یک وقت غیبت از برادر ایمانی است.

یک وقت هم هست که گوینده از امامش غائب است و حرف میزند. این هم غیبت است. تو که امامت را ندیده ای چرا حرف میزنی؟ غیبت خواص این است.

غیبت عوام این است که پشت سر مردم حرفی بزنند که خوششان نیاید.

... کسی هست که اورا ملاقات کرده است. برای اودیگر غیبت نیست،‌ هرچه بگوید،‌ هرجا برود ،‌هرچه بکند و هرحرفی بزند.