تنبیه صحیح و مناسب چگونه است؟

[mitra.ramesh]

اولین چیزی که در کنترل بدرفتاری کودکان به ذهن اکثر والدین می رسد، تنبیه است. وقتی کودک دروغ می گوید، او را کتک می زنند یا در حمام زندانی می کنند. وقتی با دوستش دعوا می کند، با او قهر می کنند. وقتی گریه می کند تا با مادر بیرون برود، مادر می گوید: اگه گریه کنی و بخوای وقتی می خوام سرکار برم، ناراحتم کنی، دیگه مامانت نمی شم، دیگه دوستت ندارم و می رم مامان ماهان می شم. وقتی اسباب بازی جدید و گرانش را می شکند او را تهدید می کنند که دیگه تا آخر عمر برایش اسباب بازی نمی خرند و...
همان طور که قبلاً توضیح داده شد، تنبیه عملی است که باید باعث کاهش بدرفتاری کودک شود. اگر شما با کودک خود قهر می کنید و او را تهدید می کنید که دیگر مادرش نخواهید بود، با این عمل می خواهید که او گریه کردنش را قطع کند و با آرامش در منزل بماند و دنبال شما ندود، اما آن چه در عمل رخ خواهد داد، افزایش گریه، اضطراب و بی قراری کودک است.[/b]
شما کودک خود را کتک می زنید تا دیگر با دوستش کتک کاری نکند، ولی این عمل منجر به افزایش خشم و پرخاشگری کودک می شود و دقیقاً بدرفتاری او با بچه های دیگر افزایش می یابد. شما سر کودک خود فریاد می کشید که: دیگه نبینم با من بلند صحبت کنی، باید آرام صحبت کنی و...
[b]برای تنبیه صحیح باید چه مسائلی را رعایت کرد؟اصل اول:به ازای هر تنبیه، باید حداقل دو تا سه بار کودک را تشویق کنید.
تنبیه به تنهایی نمی تواند بدرفتاری کودک را کنترل کند.اصل دوم:تشویق مقدم بر تنبیه است. حداقل چند هفته ی اول برنامه ی رفتاری را باید صرفاً به تشویق اختصاص دهید و سپس در مرحله ی بعدی، تنبیه را نیز در برنامه ی رفتاری کودک بگنجانید.[/b]
به عقیده ی شما، چرا این دو اصل این قدر مهم هستند؟ اینک با ذکر مثال واضح تر و روشن تر بیان می کنم.
در مورد اصل اول در نظر بگیرید که برای کودکی پول، تشویق بسیار مهمی است. او علاوه بر پول توجیبی و مقرری هفتگی در قبال هر کار مثبت صد تومان پاداش می گیرد، که جمعاً در طول هفته با انجام دادن کارهای مثبت، پانصد تومان اضافه تر گرفته است. ولی با اجرای برنامه ی تنبیهی، هر بار که کار منفی انجام دهد، از او صد تومان کم می کنید و یا صد تومان پس می گیرید.[b] حال به قدری او را تنبیه کرده اید که تنبیه شما بیش تر از تشویق شده است، به طوری که او هزار تومان هم به شما بدهکار شده است؛ یعنی، نه فقط پولی برای او باقی نمانده است،‌ بلکه باید پانصد تومان هم به شما بدهد. پس این کودک چیزی برای از دست دادن ندارد و دیگر برایش مهم نیست چه رفتاری انجام دهد. او که همه ی پول هایش را از دست داده است و تازه مقروض هم هست، حالا دیگر هر بدرفتاری که دلش بخواهد انجام می دهد. بهترین کار این بود که اگر شما پانصد تومان به او داده اید، در مجموع، دویست تومان به عنوان تنبیه از او پس می گرفتید. مشاوره خانواده