" نــــی نوا! آوای کربــــلا "

[مجتبی110]

بســــم الله الـرحمــــــن الرحـــــیم

.

چگونه یک اثر فاخر هنری

روح کـــربلا،

حماســه کـــربلا،

مظلومیت کـــربلا

را در خود جای می دهد.

.

.

.

.

..

نی نوا اثری فاخر از استاد حسین علیزاده است. اثری که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان عرصه موسیقی یکی از ماندگارترین موسیقی ها وطنیست.

.

.

.

.

خالق قطعه مشهور «نینوا» می‌گوید كه زاده روز عاشوراست و همیشه نامش را كه مادرش به همین مناسبت بر او نهاده دوست می‌دارد و خلق این قطعه به سالهای كودكی‌اش باز می‌گردد.

[align=-WEBKIT-CENTER].

محبوبیت قطعه «نینوا» در زمان انتشارش فروش بالایی را برای آن رقم زد، كه برای یك آلبوم موسیقی در ایران بعد از انقلاب تا آن زمان بی سابقه بود. برخی كارشناسان میزان محبوبیت این قطعه را با قطعه «ای ایران» روح الله خالقی برابر دانسته‌اند.

حسین علیزاده، آهنگساز و نوازنده چیره دست تار در یادآوری چگونگی ساخت قطعه مشهور «نینوا» گفت:

من بچه خیابان خیام هستم و یكی از سرگرمی ما بچه‌ها در آن موقع راه‌اندازی دسته بود. من نمی‌خواهم تبلیغ وابستگی مذهبی كنم ولی همیشه اسمم را دوست داشتم و از آنجایی كه من در روز عاشورا متولد شده‌ام، مادرم اسمم را حسین گذاشته و «علی‌زاده» هم هستم!.

وی ادامه داد: من از موضع یك متخصص موسیقی می‌گویم كه با نینوا بیشتر بعد از انقلاب و اول انقلاب آشنا شدم و برایم اسم بسیار زیبایی بود.خیلی‌ها تفاسیر مختلف راجع به نینوا كردند و این قطعه را برای خودشان دانستند. وی افزود: نینوا آن واژه‌ای است كه ما همه حس‌ها را می‌توانیم درباره آن داشته باشیم. اگر می‌خواهند موضوع و حس مبارزه امام حسین(علیه السلام) را به آن اطلاق كنند، من افتخار می‌كنم.

.

«نینوا» اسم زیبایی است که یک معنای چند بعدی می‌توان به آن داد. هم«نینوا» است هم «نوای نی» است و هم قطعه‌ای که این نی می‌نوازد در دستگاه نواست. به همین جهت نینوا یک قطعه ملی شد و هر کس با هر عقیده‌ای با این قطعه ارتباط برقرار کرد.

.

نی‌نوا در زمانی پخش شد که پیش از آن، هنرمندان مختلف عمدتاً از آواز به عنوان عنصر اصلی در موسیقی خود استفاده می‌کردند و از این رو که یک آلبوم ایرانی تنها با تکیه بر سازهای گوناگون بتواند به محبوبیت فراگیر در جامعه برسد، در نوع خود بااهمیت جلوه می‌کرد. استفاده از ریتم، سازآرایی گوناگون و فرم چندصدایی که مورد آخر در آن زمان در بین آثار ایرانی تازگی داشت، از عواملی هستند که منتقدان در موفقیت اثر از آن نام می‌برند.

.

در این اثر، نقش عنصر اصلی را آواز ایفا نمی کند، چراکه اثر، بی کلام است.

"نــی" به عنوان "راوی" نقشی کلیدی را در این اثر داشته است.

.

.

.

این البوم پس از درآمد،شامل قطعات نغمه، جامه دران، نهفته، عمق فاجعه، عــروج، سواران دشت امید و... می باشد.

.

لینک

[مجتبی110]

.

گزارش اشک

موسیقی بدون کلام عاشورایی

.

مستندی در رابطه با این اثر

لینک

[Havbb 110]

بسم الله الرحمن الرحیم


قسمتی از صحبتهای استاد علیزاده ، با دقت بخونید:
« من اصلا قصدی نداشتم و ندارم که قطعه ی مذهبی بسازم ! نیست همچین چیزی!
ولی همه ی هنرمندان میتونن از اون چیزایی که در آیین یا مذهبی وجود داره ایده های هنری بگیرن و این در تاریخ هنر دنیا وجود داشته.
سایه (1*) اون موقع داشت مثنوی میساخت. به این فکر کردم که چطور الان که سایه داره مثنوی مینویسه منم باهاش همراه بشم.
گفتم مثنوی چجوریه؟ بشنو از نی چون حکایت میکنید... پس حتما نی باید یه نقشی داشته باشه. چه نقشی؟ مثلا بیاد سولو بزنه؟ بعد فکر کردم یه کاری بکنم که نکرده باشن و نشده باشه. به این نتیجه رسیدم که ارکستر و نی باشه و بالاخره « نی ، نوا» که من همیشه عاشق دستگاه نوا بودم و هستم. و اصلا این ایده نی ، نوا ، از مفهوم موسیقاییش میاد و بعد نی نوا یعنی کربلا. ولی جالب بود وقتی که ضبط کردم و بردم پیش سایه تا گوش کنه سایه گفت حیف این موسیقیه که بیاد زیر کلام من و این خودش مستقلا میتونه موسیقی باشه و من خودمم قبول داشتم.

البته این ایده ها کمک کرد ولی نی نوا برای من مثل یادداشت روزانه بود. سال 62 همه چیز در ایران شکل خاصی داشت و به خصوص جنگ هم در جریان بود و اینها حسی ایجاد میکرد که باعث میشد این قطعات با این حال و هوا خیلی روان و راحت پیش بره. و روزهای خیلی خاصی بود که تلخی هاش برای من بیشتر از شیرینی هاش بود ، ولی نینوا برای من مانند نوشتن خاطره بود.
و من هر وقت بهم میگن انگیزت چی بود یا منظورت چی بود؟ هیچ منظوری جز اینکه خاطراتم رو به زبان موسیقی بنویسم تو اون سال 62 نداشتم. (با خنده) »


فایل صوتی و تصویری این مصاحبه موجوده که من همین الان از روی اون این متن رو نوشتم مو به مو.

درباره ی سایه توضیح بدم. هـ.الف.سایه یا امیر هوشنگ ابتهاج شاعری که سال 1386 در مصاحبه ای رسما اعلام کرد که هنوز هم کمونیست هست و کاملا قبولش داره.

=-=-=
و اما حرف خودم:
متاسفم که حتی یک نفر رو هم نمیشناسم که هنرمند ارزشی باشه در موسیقی. کسایی که اسمشون به عنوان آدم ارزشی مشهوره مثل حامد زمانی یا حسین علیزاده که آقای علیزاده اون وقت که اکثر اساتید در کاباره ها یا ارکستر دربار شاهنشاهی یا جاهای دیگه هنر رو به ابتذال کشونده بودن وقتی فهمید یکی از اعضای خانواده شاه قراره بیاد روی صحنه و مجبورش میکنن که تعظیم کنه به نشانه ی اعتراض اصلا شرکت نکرد در اون مراسم و سایر کارهایی که مشهوره به کارهای انقلابی مثل سواران دشت امید و سایر قطعاتی که با گروه چاووش ساختند و.......

اینها رو همه میبینیم بعد در مصاحبه ها و کارهاشون معلوم میشه که اینها آدم کاملا سکولار هستن که فقط از مذهب یا انقلاب برای کارای هنریشون ایده میگرفتن.
کاری که یه هنرمند مسیحی یا کافر هم میتونه انجام بده و انجام داده اند...

[مجتبی110]

سلام!

اول در مورد سایه! ایشون تا اونجایی که من اطلاع دارم گفته بود من توده ای نیستم اما همیشه توده ای ها رو قبول داشتم (قریب به مطمون) در مورد کمونیست بودنش چیزی من نشنیدم! اگه منبع بدی ممنون می شم چون خیلی عجیبه برام!
مثلا این شعر رو از سایه نگاه کنید:
" نامدگان و رفتگان از دو کرانه ی زمان
سوی تو می روند، هان ای تو همیشه در میان
...
"
عجیبه!


اما در مورد استاد علیزاده:
قضیه یکم دو پهلوئه! ببین یک ژست روشنفکرانه تو هنرمندها هست که نمی خوان حرف دلشون رو بزنن! یعنی یک جوری حرف می زنن که نه سیخ بسوزه نه کباب! نه مذهبی بشه نه سکولار!

فکر کنم این مصاحبه برای BBc باشه!
مثلا شما تو مصاحبه ای که با موسسه سوره داشت و شبکه یک پخش کرد رو نگاه کنید (ارسال دوم)!

می گه من روز عاشورا به دنیا اومدم و برای همین مادرم اسم من گذاشت حسین و من این اسم رو واقعا دوست دارم ..... مادرم با تمام اعتقاداتی که داشت وقتی دید موسیقی خوب با اعتقاداتش مغایر نیست باعث شد که پسرش بره موسیقی بخونه و یک روزی بیاد نی نوا رو بنویسه! .....
کلا حرف هاش در مورد عزاداری و اینهاست! (شایدم جوری مهندسی تدوین شده که ما اینگونه فکر کنیم)

و یا شما حرف هاش رو در مورد قطعه حصار گوش کنید.

همچنین یه جایی گفته که: نینوا آن واژه‌ای است كه ما همه حس‌ها را می‌توانیم درباره آن داشته باشیم. اگر می‌خواهند موضوع و حس مبارزه امام حسین(علیه السلام) را به آن اطلاق كنند، من افتخار می‌كنم.
[/b]


در ضمن اگرچه ممکنه این رو کتمان کنند، مثل شجریان که ماجرای خوندن قرآن و ربنا رو از اعتقاداتش جدا دونست و گفت به خاطر مادرش اینها رو خونده! اما مطمئن باشید اون زمان اونها هم به فراخور جو جامعه با اعتقاد این اثار رو تولید کردن و الان ژست روشنفکریشون اجازه نمی ده این رو بیان کنند!

[Havbb 110]

بسم الله الرحمن الرحیم


البته موضوع تاپیک سایه نیست ولی من در ویکی پدیا خوندم. به صفحه ی ویکی پدیا ابتهاج مراجعه کنید:

نقل قول:گفتگو با مهرنامه[ویرایش]

ابتهاج مهر ۱۳۹۲ در گفتگویی با محمد قوچانی، مهدی یزدانی‌خرم و علیرضا غلامی که در مجله مهرنامه منتشر شد گفته بود: «من به سلامت تئوریک سوسیالیسم باور دارم. هنوز باور دارم که هیچ راهی جز سوسیالیسم پیش پای بشر نیست. کمونیسم هم یک آرمان دور است. تا به قول معروف یک انسان طراز نوین ساخته نشود که هر کس به اندازه کارش بخواهد و بهره‌مند شود، کمونیسم قابل تحقق نیست.»

مهرنامه گفته است این گفتگو اولین گفتگوی مطبوعاتی هوشنگ ابتهاج با یک نشریه است.


ابتهاج در گفتگو با مجله مهرنامه در مهر ماه ۱۳۹۲ درباره روابطش با حزب توده گفته است: «عضو حزب توده نبودم، اما همیشه سوسیالیست بودم و به توده‌ای‌ها احترام می‌گذاشتم و رفیق آن‌ها بودم و با آن‌ها هم‌عقیده بودم.»[۷]

در پست بالا جملاتم رو قریب به مضمون گفتم نه دقیق. مثلا این 1392 هستش نه 1386 و سایر موارد که در ویکی پدیا منبع داده...


=-=-=
حالا بازم از موضوع تاپیک نمیخوام خارج بشم ولی اینهایی که مثلا علیزاده گفته درباره ی روز به دنیا آمدن و نام حسین و... اینها حداکثر نشون میده که مادر ایشون مذهبی بوده اند نه خود ایشون!
اینم اضافه کنم که مذهبی بودن خود علیزاده هم به معنی سکولار نبودن نیست و چه بسیار مذهبی هایی که سکولار هستند در عمل.

مصاحبه ای که من دارم آرم بی بی سی بالاش نیست نمیدونم مال کجاست.
بهرحال این دوتا مصاحبه هیچ تناقضی با هم ندارند. در شبکه یک حرفش این بوده که خانوادش مذهبی بودند و در مصاحبه ای که من اوردم معلوم میشه که نی نوا بخاطر تلخی های سال 62 بوده که خالق اثر متحمل شده و تاثیر پذیریش از مذهب به مثابه یک انسان سکولار بوده که از همه چیز متاثر میشه و ایده ی هنری میگیره از جمله از مذهب ، و ایده ی اولیه ی کارش هم نه واقعه ی کربلا و امام حسین (علیه السلام) بلکه کار سایه بوده است.


در جشنواره ی عمار دو سال پیش و در دیداری که با رهبری داشتند همین نکات روش تاکید شد که ارزشی های ما تکنیک هنری بلد نیستن و اساتید هنر ما ارزش مدار نیستند.

عاقبت اینکه به زور هنرمندان غیر ارزشی رو هول بدیم در یک قالب ارزشی میشه اینکه یک سی سال شجریان رو به عنوان یک خواننده ی ربنا خوان و «این دهان بستی دهانی باز شد» و ماه رمضان و قاری قرآن و... معرفی کردیم در حالی که حقیقت چیز دیگه ای بود. کسی رو نباید به زور ارزشی جلوه داد.


دقت کنید:

نقل قول: اگر می‌خواهند موضوع و حس مبارزه امام حسین(علیه السلام) را به آن اطلاق كنند، من افتخار می‌كنم.

یعنی من قطعه رو برای امام حسین (علیه السلام) نساختم ولی چون یک اثر هنری چندین برداشت میتونه ازش بشه و این برداشت هم برداشت قشنگی هستش من استقبال میکنم. به این جمله دقت کنید:

نقل قول:نینوا آن واژه‌ای است كه ما همه حس‌ها را می‌توانیم درباره آن داشته باشیم

واضحه! همین جمله ای که الان بالا نوشتم!


یکی از عناصر زیبا سازی در هنر اینه که از یک اثر چندین برداشت بشه (بر خلاف مطلب علمی)
مثلا همین موضوع در شعر و ادبیات میشه آرایه هایی نظیر استعاره و مجاز و تشبیه و کنایه و ایهام و... اینها همه برداشتهای دو پهلو یا چند پهلو از یک شعر یا هر اثر هنری هستند که میتونن اثر رو زیبا کنند و طبیعتا آقای علیزاده هم استقبال میکنن.

=-=-=
اینکه کسی بخواد در هر رسانه متناسب با سیاست های اون رسانه حرف بزنه کار سیاسیون هستش نه کار هنرمند. هنرمند همه جا حرف خودش رو میزنه چون نیازی به رای اوردن و حمایت معنوی کسی نداره ، مخصوصا هنرمندای بزرگی مثل علیزاده!

[مجتبی110]

منظور من این بود که ژست روشنفکریش اجازه نمی ده بگه آره من اونوقت با ایده کربلا این رو ساختم! نه اینکه بخوام بگم حتما ایشون آدم مذهبیه!
یا مرور زمان تغییرش داده یا از اول اینطور بوده!
اما در هر حال حق باشماست!
____

در رابطه با هنرمند ارزشی باید بگم تا وقتی افراد ارزشی وارد این عرصه نشن کاری نمی شه کرد. از بقیه هم انتظاری نمی ره!